مقایسه دو متنی که در ایران و آمریکا از توافق منتشر شد

لوگوی روزنامه فرهیختگان

خلیج فارس: روزنامه فرهیختگان با مقایسه و بررسی دو متن منتشر شده از جزئیات توافق ایران و آمریکا در “خبرگزاری مهر” و “آکسیوس” نتیجه گرفت که «همچنان روی هیچ‌چیز نمی‌توان حساب کرد!» این روزنامه با نقد روند اطلاع رسانی از مذاکرات در ایران افزود: مقامات ایران که در دادن اطلاعات بسیار صبور هستند، گاه حتی فراموش می‌کنند افکار عمومی ایرانیان منتظر صحبت آنان است.

به گزارش عصر ایران، روزنامه فرهیختگان در گزارشی اتشار متن های منتسب به توافق نامه را «جنگ فکت‌شیت‌ها» نامید و در بخشی از آن نوشت:

« توافق میان ایران و آمریکا هنوز نام توافق به خود نگرفته و با همه شنیده‌هایی که از نزدیکی توافق می‌گوید، همچنان همه‌چیز، چه اصل توافق و چه محتوای آن، در ایستگاه گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای باقی مانده و جلوتر نرفته است.

در سوی مقابل، آمریکاست با رئیس‌جمهوری بی‌ثبات، به‌شدت خودشیفته و دنبال محور نشان دادن خود در همه امور و البته بسیار کوشا در ساخت روایت از وقایع به‌گونه‌ای که بتواند ژست پیروزی بگیرد.

در این میان که اطلاعات کامل و موثقی وجود ندارد، تحلیل‌ها هم چندان قابل‌اعتنا نیست. اما رسانه‌های آمریکایی و ایرانی هر کدام محتوایی را از بند‌های مذاکره منتشر کرده‌اند و حالا دو متن با تفاوت‌هایی مهم داریم. این یعنی در همین آغاز کار، جنگ روایت‌ها به‌موازات جنگ پای میز مذاکره در جریان است.

در سویی دیگر، برخی منابع خبری مدعی امضای توافق در روز یکشنبه آتی و در شهری اروپایی، یعنی ژنو شدند؛ ادعایی که از سوی محمد مرندی، به‌عنوان کارشناس بین‌الملل که می‌تواند مطلع از فضای مذاکرات باشد، تکذیب شد: «یکشنبه هیچ اتفاقی در ژنو نمی‌افتد، هنوز کار‌هایی برای انجام‌دادن وجود دارد.»

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران هم به گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای درباره زمان و مکان برگزاری نشست و امضای تفاهم اولیه میان ایران و آمریکا این‌گونه واکنش نشان داد که «تفاهم احتمالی ایران و آمریکا در مرحله جمع‌بندی داخلی ا‌ست و هنوز تصمیم نهایی اتخاذ نشده است و مراجع ذی‌ربط نظام باید درباره جزءبه‌جزء متن و هرگونه تفاهم احتمالی به جمع‌بندی برسند.»

دونالد ترامپ هم البته از آنچه رسانه‌های ایرانی به‌عنوان متن تفاهم‌نامه منتشر کردند، ناراضی است! و با عصبانیت و ناسزاگویی آن را رد کرد. لذا می‌توان گفت همچنان روی هیچ‌چیز نمی‌توان حساب کرد!»

متن کامل گزارش روزنامه فرهیختگان را می توانید در ادامه بخوانید.

برخی منابع از نزدیک‌بودن رسیدن به یک تفاهم اولیه موقت و پذیرش شروط توسط آمریکا خبر می‌دهند

ابعاد تازه جنگ فکت‌شیت‌ها

توافق میان ایران و آمریکا هنوز نام توافق به خود نگرفته و با همه شنیده‌هایی که از نزدیکی توافق می‌گوید، همچنان همه‌چیز، چه اصل توافق و چه محتوای آن، در ایستگاه گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای باقی مانده و جلوتر نرفته است. در سوی مقابل، آمریکاست با رئیس‌جمهوری بی‌ثبات، به‌شدت خودشیفته و دنبال محور نشان دادن خود در همه امور و البته بسیار کوشا در ساخت روایت از وقایع به‌گونه‌ای که بتواند ژست پیروزی بگیرد.

در این‌سو هم مقامات ایران هستند؛ بسیار صبور در دادن اطلاعات و البته تا حدودی هم بی‌اعتنا به قدرت رسانه و ساخت روایت خود از وقایع. گاه حتی فراموش می‌کنند افکار عمومی ایرانیان منتظر صحبت آنان است. در این میان که اطلاعات کامل و موثقی وجود ندارد، تحلیل‌ها هم چندان قابل‌اعتنا نیست. اما رسانه‌های آمریکایی و ایرانی هر کدام محتوایی را از بند‌های مذاکره منتشر کرده‌اند و حالا دو متن با تفاوت‌هایی مهم داریم. این یعنی در همین آغاز کار، جنگ روایت‌ها به‌موازات جنگ پای میز مذاکره در جریان است.

مقایسه دو گزارش

روز گذشته خبرگزاری مهر در ایران و آکسیوس در آمریکا دو گزارش متفاوت از محتوای مورد توافق ایران و آمریکا منتشر کردند. در گزارش‌های منتشرشده درباره یادداشت تفاهم احتمالی بین ایران و آمریکا، این دو رسانه جزئیات متفاوتی ارائه داده‌اند. البته خبرگزاری مهر تأکید دارد که این متن نهایی نیست و همچنان نیازمند بررسی و نهایی‌شدن در نهاد‌های ذی‌ربط در ایران است.

اصلی‌ترین اختلاف آن است که آکسیوس به ۵ محور اشاره کرده، درحالی‌که مهر ۱۴ محور را تشریح کرده است. در ادامه، مقایسه ۵ محور مشترک همراه با توضیح تفاوت‌ها آورده می‌شود.

اول؛ ذخیره اورانیوم غنی‌شده

آکسیوس: کاهش اورانیوم با غنای بالا در ایران زیر نظر بازرسان سازمان ملل. هرگونه گام در برنامه هسته‌ای منوط به توافق دوم است.

مهر: پس از آزادسازی نیمی از پول‌های بلوکه‌شده، تعلیق تحریم‌های نفتی و رفع محاصره دریایی؛ توافق نهایی درباره سرنوشت مواد غنی‌شده، غنی‌سازی، رفع تحریم‌ها و بازسازی اقتصاد ایران انجام می‌شود.در واقع، آکسیوس بر نظارت فوری آژانس و شرط شدن توافق دوم تأکید دارد، اما مهر موضوع هسته‌ای را به بعد از گام‌های اقتصادی -سه گام مهم- موکول می‌کند. یعنی از نظر گزارش مهر، امتیازات اقتصادی پیش‌شرط ورود به بحث هسته‌ای است. این تفاوت بسیار مهم است و باید دید در متن نهایی کدام مورد خواهد آمد.

دوم؛ وضعیت تنگه هرمز

تنگه هرمز شاید برای بسیاری از ایرانی‌ها مهم‌ترین بخش تفاهم‌نامه باشد. در این موضوع مهم هم دو روایت متفاوت از دو رسانه ایرانی و آمریکایی را شاهد هستیم.

آکسیوس: بازگشایی فوری تنگه بدون عوارض و بازگشت به حجم حمل‌ونقل پیش از جنگ 40 روزه؛ در مقابل، محاصره آمریکا لغو می‌شود. تسهیلات موقت تحریمی برای فروش ۶۰ روزه نفت به ایران داده می‌شود.

مهر: بازگشایی تنگه هرمز ظرف ۳۰ روز با ترتیبات ایران؛ رفع کامل محاصره دریایی در ۳۰ روز؛ تعهد آمریکا به خروج نیرو‌هایش از پیرامون ایران. آکسیوس بازگشایی تنگه را در قبال و ما به ازای لغو محاصره دریایی آمریکا می‌بیند و رفع تحریم نفتی ایران را موقت و محدود گزارش می‌کند، اما مهر از «رفع کامل محاصره»، «خروج نیرو‌های آمریکا» و «ترتیبات ایرانی» سخن می‌گوید که نشان‌دهنده اختلاف عمیق در سطح و مدت امتیازات است. موضوع خروج نیرو‌های آمریکایی از اطراف ایران، موضوع مهمی است که به نظر می‌رسد رسانه‌های آمریکایی علاقه ندارند در مورد آن صحبت کنند.

سوم؛ پول‌های بلوکه‌شده ایران

آکسیوس: دسترسی ایران به بخشی از وجوه بلوکه‌شده در قطر برای خرید کالا‌های بشردوستانه از طریق سازوکاری.

مهر: آزادسازی ۲۴ میلیارد دلار از پول‌های بلوکه‌شده طی ۶۰ روز مذاکرات نهایی. نیمی از این مبلغ پیش از شروع مذاکرات در اختیار ایران قرار می‌گیرد. تفاوت مهمی در اینجاست؛ چه آنکه آکسیوس صرفاً دسترسی محدود و مشروط (برای کالا‌های بشردوستانه) را مطرح می‌کند، اما مهر از آزادسازی کامل یک رقم مشخص (۲۴ میلیارد دلار) با زمان‌بندی روشن خبر می‌دهد. این یکی از بزرگ‌ترین شکاف‌های گزارش‌هاست.

چهارم؛ تمدید آتش‌بس

آکسیوس: تمدید آتش‌بس به مدت ۶۰ روز، از جمله در لبنان.

مهر: توقف دائمی و فوری جنگ در همه جبهه‌ها از جمله لبنان. آکسیوس آتش‌بس را موقت (۶۰ روزه) و محدود به مناطق خاصی مثل لبنان می‌داند و مشخصاً از واژه «تمدید» آتش‌بس استفاده می‌کند. این یعنی پس از این مدت ممکن است آتش‌بس تمدید شود و ممکن هم است که نشود! درحالی‌که مهر آن را «دائمی»، «فوری» و در «همه جبهه‌ها» توصیف می‌کند. این تفاوت نشان‌دهنده تعریف متفاوت از پایان جنگ و درگیری‌های منطقه‌ای است.

پنجم؛ رفع تحریم‌های ایران

آکسیوس: غیر از اجازه فروش محدود نفت (در صورت پایبندی ایران به توافق اولیه و نشان دادن حسن‌نیت در مذاکرات بعدی)، مورد دیگری از رفع تحریم ذکر نکرده و زمان آن مشخص نیست.

مهر: تعلیق تحریم‌های فروش نفت، محصولات پتروشیمی و مشتقات و دسترسی کامل ایران به منابع مالی. ۶۰ روز مذاکره برای توافق نهایی مبتنی بر لغو کامل تحریم‌های اولیه، ثانویه، آمریکا و قطعنامه‌های شورای امنیت و شورای حکام آژانس. این محور مهم‌ترین تفاوت را دارد.

آکسیوس تقریباً هیچ اشاره‌ای به رفع تحریم‌های ساختاری و بانکی نمی‌کند و فقط «تسهیل موقت فروش نفت» را مطرح می‌کند، اما مهر از «تعلیق تحریم‌های نفتی و پتروشیمی»، «دسترسی کامل مالی» و سپس «لغو کامل» همه انواع تحریم‌ها (اولیه، ثانویه، آمریکا، سازمان ملل و آژانس) در یک توافق نهایی ۶۰ روزه می‌گوید.

جنگ روایت‌ها

مهر، آکسیوس یا هر رسانه دیگری طبعاً اطلاعات خود را از منابع نزدیک به تیم مذاکره‌کننده کشور خود می‌گیرد. لذا می‌توان این تفاوت گزارش‌ها را جدال دو طرف مذاکره بر محور فکت‌شیت‌ها دانست. هر دو طرف می‌خواهند امتیازات بیشتری بگیرند و امتیازات کمتری بدهند و باید دید در متن نهایی این جدال چگونه پیش رفته است. حالا شاید کمی بیشتر درک شود که چگونه مذاکره نیز بخشی از مبارزه و جنگی است که میان ایران و آمریکا در جریان است.

ایران قائل به «هر توافقی» نیست و برای هر گزینه دیگری غیر از توافق هم آماده است. ترامپ البته یک مشی همیشگی دارد. ازآنجایی‌که او می‌خواهد هرگز شکست نخورد، اما در دنیای سیاست چنین توفیقی ندارد، لذا تلاش می‌کند میدان بازی را از سیاست به روایت تغییر دهد و با خلق روایت‌های ساختگی و موازی، پیروزی برای خود جعل کند.

بازی ترامپ در روز چهارشنبه و پنجشنبه برای تهدیدات زیرساختی و سنگین ایران، بخشی از این اقدامات او بود. به نظر می‌رسد او از نزدیک بودن جمع‌بندی نهایی مطلع بود و تلاش کرد با انجام تهدیدات نظامی سنگین علیه ایران، این جمع‌بندی را ماحصل تهدیدات خود معرفی و وانمود کند ایران از ترس تهدیدات نظامی او توافقی را مورد پذیرش قرار داده است.

درحالی‌که این‌سو در ایران، تهدیدات او اثری ایجاد نمی‌کند و از قضا مقامات ایرانی بار‌ها تأکید کرده‌اند که در سایه فشار و تهدید، زیر بار توافق نخواهند رفت و صرفاً بر مبنای منافع کشور و ملت خود تصمیم می‌گیرند.

https://www.pgnews.ir/?p=356145

از شما چه پنهان

جدیدترین اخبار