چای یا قهوه؛ کدام‌یک خطر پوکی استخوان را بیشتر می‌کند؟

خلیج فارس:پژوهشگران دانشگاه فلیندرز با بررسی نزدیک به ۱۰ هزار زن سالمند طی یک دوره ۱۰ساله دریافتند که نوشیدن چای با تراکم کمی بالاتر استخوان لگن ارتباط دارد.

به گزارش «خلیج فارس» به نقل از فرارو، در مقابل، مصرف متعادل قهوه، حدود دو تا سه فنجان در روز، ظاهرا تأثیر نامطلوبی بر سلامت استخوان‌ها نداشت؛ اما نوشیدن بیش از پنج فنجان قهوه در روز با تراکم پایین‌تر استخوان همراه بود.

این یافته‌ها نشان می‌دهد که مصرف معمول چای ممکن است اثر محافظتی خفیفی بر سلامت استخوان‌ها داشته باشد، در حالی که مصرف بسیار زیاد قهوه می‌تواند با برخی پیامدهای نامطلوب همراه باشد.

پژوهشگران دانشگاه فلیندرز از داده‌های حاصل از مطالعه شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان (Study of Osteoporotic Fractures) استفاده کردند.

این مطالعه که نتایج آن در مجله علمی Nutrients منتشر شده، نزدیک به ۱۰ هزار زن ۶۵ساله و بالاتر را به مدت ۱۰ سال تحت نظر قرار داده است. هدف پژوهشگران این بود که بررسی کنند آیا مصرف منظم قهوه و چای با تغییرات تراکم مواد معدنی استخوان (BMD) ارتباط دارد یا خیر. تراکم مواد معدنی استخوان یکی از شاخص‌های مهم برای ارزیابی خطر پوکی استخوان و شکستگی است.

در طول مطالعه، عادات مصرف نوشیدنی‌های شرکت‌کنندگان به‌طور دوره‌ای ثبت شد و تراکم استخوان در نواحی مختلف، از جمله استخوان لگن و گردن استخوان ران اندازه‌گیری شد. این دو ناحیه از جمله بخش‌هایی هستند که تراکم استخوان در آن‌ها ارتباط نزدیکی با خطر شکستگی دارد.

نتایج نشان داد زنانی که چای می‌نوشیدند، در مقایسه با زنانی که چای مصرف نمی‌کردند، به‌طور میانگین تراکم مواد معدنی استخوان بیشتری در ناحیه لگن داشتند.

هرچند این تفاوت چندان زیاد نبود، از نظر آماری معنادار بود و به گفته پژوهشگران، همین تغییرات کوچک نیز در مقیاس جمعیت می‌تواند اهمیت داشته باشد.

پروفسور دانشیار انوو لیو از دانشکده پزشکی و بهداشت عمومی دانشگاه فلیندرز می‌گوید حتی افزایش اندک تراکم استخوان می‌تواند در جمعیت‌های بزرگ به کاهش تعداد شکستگی‌ها منجر شود.

اما الگوی مشاهده‌شده درباره قهوه پیچیده‌تر بود.

مصرف متعادل قهوه، حدود دو تا سه فنجان در روز، با آسیب قابل مشاهده به سلامت استخوان ارتباطی نداشت. با این حال، زنانی که بیش از پنج فنجان قهوه در روز می‌نوشیدند، تراکم استخوان پایین‌تری داشتند. این یافته احتمال می‌دهد که مصرف بسیار زیاد قهوه بتواند اثرات نامطلوبی بر استخوان‌ها داشته باشد.

البته این ارتباط در همه افراد یکسان نبود و به برخی عوامل دیگر در سبک زندگی و وضعیت سلامت افراد نیز بستگی داشت.

برای مثال، در زنانی که در طول زندگی خود میزان بیشتری الکل مصرف کرده بودند، ارتباط منفی میان مصرف قهوه و تراکم استخوان شدیدتر مشاهده شد. در مقابل، ارتباط میان مصرف چای و تراکم بالاتر استخوان در زنانی که چاقی داشتند، آشکارتر بود.

ریان یان لیو، یکی از نویسندگان این پژوهش، معتقد است ترکیباتی به نام کاتچین‌ها (Catechins) که در چای به وفور یافت می‌شوند، ممکن است در سلامت استخوان نقش داشته باشند.

این ترکیبات می‌توانند به فرایند تشکیل استخوان کمک کرده و از روند تجزیه و از دست رفتن بافت استخوانی بکاهند.

در مورد قهوه، موضوع بیشتر به کافئین مربوط می‌شود. به گفته لیو، برخی مطالعات آزمایشگاهی نشان داده‌اند که کافئین می‌تواند در جذب کلسیم و فرایندهای مرتبط با سوخت‌وساز استخوان اختلال ایجاد کند.

با این حال، این اثرات ظاهرا محدود هستند و ممکن است با مصرف شیر همراه قهوه تا حدی خنثی شوند.

به گفته پروفسور دانشیار انوو لیو، نتایج مطالعه نشان می‌دهد نوشیدن منظم چای می‌تواند یکی از راه‌های ساده برای حمایت از سلامت استخوان در سنین بالاتر باشد.

او تاکید می‌کند که مصرف متعادل قهوه ظاهرا بی‌خطر است، اما مصرف بسیار زیاد آن ممکن است انتخاب مناسبی نباشد؛ به‌ویژه برای زنانی که الکل نیز مصرف می‌کنند.

با این حال، پژوهشگران هشدار می‌دهند که اختلاف‌های مشاهده‌شده در این مطالعه نسبتاً محدود بوده است. اگرچه نتایج از نظر آماری معنادار بودند، اندازه این تفاوت‌ها آن‌قدر بزرگ نیست که بتوان بر اساس آن، تغییرات عمده‌ای در عادات روزانه افراد توصیه کرد.

پروفسور لیو در توضیح این موضوع می‌گوید این یافته‌ها به این معنا نیست که افراد باید قهوه را کاملا کنار بگذارند یا مقدار زیادی چای مصرف کنند. در عوض، نتایج نشان می‌دهد مصرف متعادل چای می‌تواند یکی از گزینه‌های ساده برای حمایت از سلامت استخوان باشد و مصرف بسیار زیاد قهوه احتمالا ایده‌آل نیست.