بشار اسد

خلیج فارس: قوه قضاییه اعلام کرد: صبح امروز سی‌ام بهمن ماه یک وکیل دادگستری ادعایی در مورد بازداشت یک شهروند با اتهام توهین به بشار اسد را در یکی از شبکه‌های اجتماعی مطرح کرد. در مطلب منتشر شده عنوان شده بود فرد مورد اشاره که دف‌نوازی می‌کند عصر روز دوشنبه بیست و نهم بهمن ماه با اتهام توهین به بشار اسد در یکی از خیابان‌های تهران بازداشت شده است.

با طرح ادعای صورت گرفته موضوع مورد بررسی قرار گرفت که مشخص شد ادعای بازداشت فردی با اتهام توهین به بشار اسد ادعایی دروغ و مطلبی سراسر کذب محض بوده است.

بنابر این گزارش و در نتیجه ادعای کذب و دروغ صورت گرفته وکیل مطرح کننده ادعای کذب مورد پیگرد قانونی قرار گرفته است.

همچنین این گزارش حاکی است؛ دلیل احضار فرد مورد نظر دعوت وی به آشوب، دعوت به انجام اقدامات خشونت آمیز و ضد امنیتی بوده است.

در نمونه‌ای دیگر این فرد که عنوان شده دف‌نوازی می‌کرده است با حضور در محوطه مترو و دف‌نوازی موجب تجمع جمعیت در محوطه مترو می‌شده و در چند مورد با تجمع جمعیت خطر ایمنی برای دیگر مسافران و جمعیت حاضر به وجود آمده بوده است. فرد بازداشت شده در مقابل این بی‌قانونی و با وجود تذکر ماموران حافظ امنیت و جان مسافران مقاومت می‌کرده و عنوان می‌کرده است حاضر به تغییر محل اجرای دف‌نوازی خود نیست.

گفتنی است امیر رئیسیان، وکیل دادگستری، در متنی کوتاه نوشت: آقای خسرو آذربیگ هنرمند دف‌نواز عصر دوشنبه در خیابانی در تهران دستگیر شده است. به خانواده ایشان گفته شده است که اتهام ایشان توهین به «بشار اسد» بوده است.

خلیج فارس:​همسر بشار اسد سکوت خود را شکست و برای نخستین بار بعد از سرنگونی نظام بشار اسد مطالبی را مطرح کرد.

به گزارش«خلیج فارس» به نقل از مهر؛اسما اسد همسر بشار اسد با انتشار چند پست در ایکس نوشت: بعد از دوران سکوت، زمان یک آغاز جدید فرا رسیده است. امید و تغییر متوقف نمی‌شوند و ما باید با یکدیگر آغاز کنیم. سوریه با تاریخ ریشه دار خود و زیبایی اش در قلب‌های ما باقی خواهد ماند.

وی اضافه کرد: برای ملت این کشور امنیت و شکوفایی را آرزو دارم و امیدوارم روزهای خوب به سوریه بازگردد. وطن قدرتی است که نابود نمی‌شود. چالش‌ها هر چقدر هم که زیاد باشند حریف مردم سرزمین نمی‌شوند. ما با یکدیگر به سمت آینده حرکت می‌کنیم.

اسما اسد تاکید کرد: طی سال‌های گذشته من در خصوص مسائل سیاسی سکوت می‌کردم و در آینده نیز در این موضوعات مداخله نخواهم کرد. هر روزی که می‌گذرد یک فرصت برای آغازی بهتر است. وطن تنها یک نقطه جغرافیایی نیست بلکه احساسی است که در قلب‌های ما با وجود دوری مسافت، باقی خواهد ماند. هر مرحله درسی در خود نهفته دارد و هر تغییر معنایی. هر انسانی یک مسیر مختص به خود دارد و برخی از این مسیرها اختیاری نیست.

خلیج فارس:عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران در بخشی از گفت و گوی خود با خبرنگار الجزیره به او به بگومگو بر سر سلاح هسته‌ای و همچنین بشار اسد پرداخت.

این بخش از مصاحبه به شرح زیر است:

عراقچی گفت: ایران می تواند سلاح اتمی بسازد، اما نمی سازد و آن را حرام می داند.

خبرنگار الجزیره در واکنش سوال کرد: شما که اهل حلال و حرام هستید، کمک به دولت بشار اسد حرام بود چرا این کار را انجام دادید؟

وزیر خارجه ایران پاسخ داد: شما قاضی یا فقیه هستید که فتوای حلال و حرام صادر می کنید؟ تشخیص حلال و حرام با من و شما نیست. این یک حکم فقهی است. اینکه آیا دولت سوریه و آقای بشار اسد اشتباهاتی داشت یا نداشت من اصلاً وارد این بحث نمی‌شوم، حتماً اشتباهاتی داشت و اگر به گونه دیگری رفتار کرده بود شاید به این شکل عاقبت کار تمام نمی‌شد.

منبع:انتخاب

خلیج فارس:نیروهای اداره عملیات نظامی در سوریه سرتیپ «عاطف نجیب»، پسر خاله بشار اسد و رئیس شعبه امنیت سیاسی استان درعا را دستگیر کردند.

به گزارش«خلیج فارس» به نقل از جماران؛وی تحت تحریم‌های اروپایی و آمریکایی و متهم به جنایت علیه کودکان است.

نیروهای امنیتی سوریه امروز [جمعه ۱۲ بهمن]، عاطف نجیب، پسر خاله بشار اسد و رئیس پیشین شعبه امنیت سیاسی در استان درعا در جنوب سوریه را دستگیر کردند.

تصویری که امروز (جمعه)، در رسانه‌ها منتشر شده این مقام امنیتی بارز رژیم سرنگون شده اسد را پس از بازداشت او در لاذقیه در حالی نشان می‌دهد که کلاه سیاه به سر داشته و به نظر می‌رسد در یک خودروی امنیتی قرار دارد.

خلیج فارس:کامل صقر، مدیر دفتر رسانه‌ای سابق ریاست‌جمهوری سوریه، ادعا کرد که روسیه به درخواست بشار اسد پس از سقوط حلب، برای انتقال کمک‌های نظامی ایران به ارتش سوریه از طریق پایگاه حمیمیم پاسخ نداد.

به گزارش«خلیج فارس» به نقل از فارس، وی طی پادکستی در سکوی «مزیج»، تصریح کرد که بشار اسد از ۳ روز قبل از ۸ دسامبر (روز سقوط دمشق)، نتوانسته بود با ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه تماسی برقرار کند.

وی در ادامه افزود که ایرانی‌ها به بشار اسد اطلاع داده بودند که تضمینی مبنی بر انتقال هواپیما‌های ایرانی به پایگاه هوایی حمیمیم و عبور از حریم هوایی عراق و سوریه دریافت نکرده‌اند. مسکو نیز به درخواست دولت اسد برای استفاده از پایگاه هوایی حمیمیم برای دریافت کمک‌های ایران پاسخ نداد.

صقر تصریح کرد که ایرانی‌ها به اسد ابلاغ کردند که آمریکایی‌ها تهدید کردند که هواپیمای را که از ایران خارج شده و وارد حریم هوایی عراق به سمت حمیمیم شده، ساقط خواهند کرد، لذا این هواپیما مجبور به بازگشت شد.

مدیر دفتر رسانه‌ای اسد افزود که وضعیت تشکیلات نظامی در سوریه قبل از سقوط حلب بد بود و اجازه نمی‌داد که نیروهایش وارد جنگ و درگیری شوند، علاوه بر آن وضعیت اقتصادی در کشور سوریه نیز وخیم بود.

صقر سپس گفت که طرف عراقی روز ششم دسامبر به سوری‌ها ابلاغ کرد که ترکیه هرگونه گفت‌و‌گو با اسد را در شرایط کنونی رد می‌کند.

وی افزود که الکساندر لاورنتیف فرستاده رئیس‌جمهور روسیه به سوریه، تلاش کرد اسد را برای گفت‌و‌گو با اردوغان متقاعد کند، اما او نپذیرفت و همچنین از برگزاری نشستی در سطح وزرای خارجه این کشور خودداری کرد و تنها به دیدار‌های مقامات امنیتی دو کشور اجازه داد.

صقر ادامه داد که رد این درخواست روسیه از سوی اسد، موجب ناخشنودی مسکو شد.

مدیر دفتر رسانه‌ای رئیس‌جمهور سابق سوریه افزود که سفر آخر بشار اسد به روسیه پیش از سقوط دمشق بی‌نتیجه بود و وی نتوانست تماسی با پوتین برقرار کند.

خلیج فارس:رضا غبیشاوی – با وجود فرار بشار اسد و سقوط حکومت او اما صداوسیمای ایران همچنان مواظب است در پوشش حوادث سوریه، خبری بر خلاف یا علیه او منتشر نشود.

صداوسیما در بخش های خبری خود در پوشش حوادث سوریه و روسیه از سیاست عجیب و غریبی پیروی می کند. گو اینکه نه با صداوسیمای ایران بلکه با صداوسیمای بشار اسد یا پوتین روبه رو هستیم.

حکومت بشار اسد، ‌خوب یا بد، سقوط و خودش هم به روسیه فرار کرد. الان هم به همراه همسر و فرزندانش در مسکو، در حال تماشای حوادث سوریه و جهان است. رادیو و تلویزیون دولتی سوریه هم که قبلا بام تا شام در حال مدح و تبلیغ بشار اسد بودند حالا به دست مخالفانش افتاده و همان کادر قدیم، “رژیم ظالم اسد” و “رژیم جنایتکار اسد” تکیه کلام آنها در هر خبر و گزارشی شده است.

حکومت بشار اسد در سوریه سرنگون شد. عکس های بشار اسد پاره شدند؛ مجسمه های پدرش حافظ اسد (رئیس جمهوری سابق) تخریب شدند؛ پرچم قرمز 2 ستاره ای سوریه کنار گذشته شد و پرچم سبز 3 ستاره جایگزین شد اما به نظر می رسد برای صداوسیما، بشار اسد هنوز حاکم سوریه است. هر خبری که علیه بشار اسد و حکومت او باشد منتشر نمی شود. انگار خبرهای سوریه بر اساس ذوق و سلیقه شخص بشار اسد سنجیده می شود و هر خبری که او دوست نداشته باشد منتشر نمی شود.

البته این وضعیت، تازگی ندارد. صداوسیما در توصیف گروه هایی که یک به یک شهرهای سوریه را تصرف کردند و به دمشق رسیدند و حکومت 50 ساله اسدها را سرنگون کردند هم در تناقض و دوگانگی به سر برد و می برد. روزی آنها را گروه های تروریستی توصیف کرد وقتی پیش روی کردند شدند گروه های مسلح. وقتی به دمشق نزدیک شدند؛ شدند معارضه و مخالفان مسلح.

جالب اینکه در یکی از گزارش های صداوسیما وقتی یکی از شیعیان آواره سوریه که به لبنان فرار کرده بود تحریرالشام را “تروریست ها” توصیف کرد در ترجمه به جای آن ” گروه های مسلح” گذاشته شد.

یا مثلا خبرنگار صداوسیما در سوریه در اولین واکنش بعد از سقوط شهر حماه، آنچنان گرفته و ناراحت بود و قبل از اعلام خبر سقوط آنقدر مقدمه چینی و توجیه کرد که هر کسی نمی دانست فکر می کرد بشار اسد دوست و رفیق خبرنگار است. در حالی که او خبرنگار ایران بود و به سوریه اعزام شده تا واقعیت های این کشور را برای مردم ایران منتقل کند نه اینکه به بشار اسد و ارتش بشار اسد روحیه بدهد یا سقوط شهرها را برای انها توجیه کند یا به تبلیغ ارتش ورشکسته سوریه بپردازد.

شاهکار ماجرا هم آنجا بود که با سقوط دمشق، خبرنگار صداوسیما به لبنان منتقل شد اما از خلوت بودن خیابان های دمشق سخن می گفت در حالی که همان زمان، میدان های شهر مملو از تجمع اهالی دمشق بود.

اگر صداوسیما متعلق به بخش خصوصی بود اشکالی نداشت اما صداوسیما با پول مردم ایران اداره می شود و قرار است با اعزام خبرنگار، واقعیت ها را برای مردم ایران اطلاع رسانی کند.

رهبری و دیگر مسوولان نظامی و سیاسی ایران هم در نخستین واکنش ها، مستقیم و غیرمستقیم ، از بشار اسد انتقاد کردند پس خط قرمز نیست. جمله کلیدی هم این بود ایران قرار نیست به جای ارتش سوریه بجنگند. حالا باید گفت قرار نیست صداوسیمای ایران به جای صداوسیمای سوریه، مدافع بشار باشد و از او حمایت کند.

وقتی همه مسوولان دولت بشار اسد از صغیر و کبیر تا حتی سفارت سوریه در تهران و مسکو، از بشار اسد عبور کرده اند چرا صداوسیمای ما همچنان در ایستگاه بشار متوقف مانده؟ چرا برای دیدن خبرهای سوریه باید سراغ این یا آن شبکه برویم تا ببینیم شام چه خبر است؟ از کشف شکنجه در زندان های بدنام سوریه تا خوشحالی و جشن ها برای سقوط حکومت بشار تا سرنگونی مجسمه های حافظ اسد و کشف گورهای دسته جمعی در اطراف دمشق تا اقامه اولین اذان و نماز در دانشگاه دمشق جایی در صداوسیمای ایران ندارد. واقعیت سوریه، مثبت و منفی، خوب و بد باید از صداوسیما منتشر شود تا دوباره درباره تحولات این کشور، تعجب نکنیم و شوکه نشویم.

پوشش خبری نادست و اطلاع رسانی ناقص نه تنها با تعهد حرفه ای در تضاد است بلکه باعث ایجاد نارضایتی و بی اعتمادی در میان مردم و مسوولان می شود و اعتماد به خبرها و تحلیل های صحیح را هم از بین می برد. علاوه بر این، می تواند باعث انتقال اطلاعات نادرست به مسوولان شود و آنها را در تصمیم گیری به اشتباه بیاندازد.

صداوسیما جوری برای سقوط بشار اسد ماتم گرفته انگار سوریه از ابتدا متعلق به پدر و پسر اسد بوده در حالی که از زمان استقلال تاکنون بارها با کودتا و شبه کودتا میان سران مختلف دست به دست شده است.

علاوه براین، حمایت های صداوسیما از بشار اسد و معیار قرار دادن او در انتخاب و انتشار خبرهای سوریه، به موضوعی دامن می زند که مسوولان ایرانی بارها بر نادرستی آن تاکید کرده اند. اینکه ایران برای حمایت از دولت بشار اسد در سوریه حضور نداشت بلکه هدف، مقابله با تروریسم داعش و القاعده بود.

به جرات می توان گفت یکی از دلایل مهم اشتباه برخی مسوولان و مردم در برابر سوریه و عدم پیش بینی تحولات این کشور، پوشش خبری نادرست و یک طرفه و تبلیغاتی از حوادث سوریه در صداوسیماست. از اسفند 1389 که حوادث سوریه شروع شد و صداوسیما بعد از سکوت 2 هفته ای بالاخره خبر داد که سوریه آرام است و خبری نیست تا زمانی که شهرهای سوریه یک به یک سقوط کردند و بشار اسد هم فرار کرد. جالب اینکه صداوسیما به جای سقوط بشار اسد یا سقوط حکومت بشار اسد می گوید “سقوط سوریه”.

در فروردین 1390 در یادداشتی با عنوان “چرا صداوسیما حوادث سوریه را نادیده می گیرد؟” نوشتم :” در حوادث اخیر سوریه ، صداوسیما نقش دایه مهربان تر از مادر را ایفا کرد. در حالی که شبکه های دولتی سوریه به حوادث و اعتراضات این کشور پرداختند و خبر از کشته شدن تعدادی را در حوادث این کشور دادند اما صداوسیما تنها سکوت اختیار کرد. حتی شبکه تلویزیونی المنار وابسته به حزب الله لبنان و شبکه ان بی ان وابسته به حزب شیعه امل لبنان که از مدافعان حکومت سوریه به شمار می روند به انتشار اخبار و تحولات اخیر این کشور پرداختند اما صداوسیمای ما تنها سکوت بود”.

این حق مردم و مسوولان است که رادیو تلویزیونی که با پول مردم اداره می شود واقعیت های با ارزش و البته همه واقعیت ها را منتقل کند.

در داستان اخیر سقوط هواپیمای مسافری آذربایجان هم شاهد رویه حمایت از پوتین در صداوسیمای ایران هستیم. ناگهان خبررسانی درباره این حادثه متوقف می شود تا خدای ناکرده مردم و مسوولان در ایران از شلیک روسیه به هواپیمای مسافربری و انتقادات از “پنهان کاری روسیه درباره دلیل سرنگونی هواپیما”، چیزی مطلع نشوند. حتی اگر این انتقادات از سوی رئیس جمهوری کشوری دیگر ( رئیس جمهوری آذربایجان) مطرح شده باشد. البته در دنیای امروز، همه مطلع می شوند اما از رسانه ها و شبکه های دیگر.

آیا اینکه ارتش روسیه یک هواپیمای مسافربری را مورد هدف قرار داده و به گفته رئیس جمهوری آذربایجان، روس ها در روزهای نخست دنبال پنهان کاری بودند ارزش خبری ندارد؟

البته این برای نخستین باری نیست که این اتفاق رخ می دهد. قبل از این هم صداوسیما به هنگام حمله و کلمه درست تر، تجاوز نظامی روسیه به اوکراین در اسفند سال 1400 ، به صداوسیمای روسیه یا پوتین تبدیل شده بود. آنچنان مدافع پوتین و روسیه بود که خبررسانی آن در روزهای نخست اعتراض بسیاری را در داخل برانگیخت و باعث شد استفاده از عبارت ” عملیات ویژه” ( عبارت مسکو برای تجاوز نظامی به اوکراین) را کنار بگذارد و کلمه جنگ یا حمله را جایگزین کند که اگر این کار را نمی کرد احساس می کردیم به جای تماشای خبر صداوسیما،‌ با تلویزیون دولتی روسیه ( آر تی ‌) روبه رو هستیم که همچنان عزادار سقوط بشار اسد است.

خلیج فارس:مسئولان قضایی و امنیتی لبنان اعلام کردند که همسر و دختر یکی از پسرعمو‌های بشار اسد طی روز جمعه در فرودگاه بیروت بازداشت شدند.

به گزارش«خلیج فارس» به نقل از مهر، بر اساس این گزارش، این افراد تلاش داشتند با مدارک جعلی سفر کنند که بازداشت شدند.

منابع مذکور اضافه کردند که رشا خزیم همسر درید اسد پسر رفعت اسد عموی بشار و دختر آنها به نام شمس به صورت غیرقانونی وارد شدند و قصد داشتند با مدارک جعلی از طریق هوایی به مصر سفر کنند که بازداشت شدند.

آنها بیان کردند که رفعت اسد روز قبل از آن با مدارک خود سفر کرد و بازداشت نشد. خبرگزاری رویترز نیز به نقل از ۲ مسئول امنیتی لبنان مدعی شد که رفعت اسد از بیروت به دبی رفته است.

آنها اضافه کردند که بسیاری از نزدیکان اسد به دبی رفته‌اند.

تصاویر کوچک و بزرگ بشار اسد رئیس جمهوری سوریه در همه جا دیده می شد – عکس: منابع اینترنتی

رئیس جمهوری سابق حافظ اسد و وقت (بشار اسد) در حد چیزی شبیه خدا بودند. انتقاد از رئیس جمهور اصلا قابل تصور نبود. این برای ما که در ایران انتقاد از دولت و مسوولان و شرایط اقتصادی و سیاسی و … در جمع های خصوصی و عمومی اتفاقی عادی و همیشگی است نه قابل تصور است و نه قابل تحمل. ایرانیانی که در دمشق ساکن بودند می گفتند اهالی سوریه حتی در ذهن و تصورات خود نمی توانند به این فکر کنند که از بشار اسد انتقاد کنند.

وقتی چند روزنامه چاپ دمشق را خریدم متوجه شدم در روزنامه ها هم خبری از انتقادات معمول از رئیس جمهوری و وزیران نیست. حتی صفحه دوم روزنامه هم سیاسی نبود بلکه اقتصادی بود. همه خبرها هم کپی پیست از خبرهای خبرگزاری دولت سوریه (سانا)‌ بود؛ بدون کمترین تغییری. به یاد دارم در یکی از روزنامه ها،‌ تیتر یک شبیه این بود: “تبریک گسترده سران کشورها به بشار اسد در سالگرد جنبش تصحیح”.

منظور از جنبش تصحیح،‌ کودتای سال 1970 میلادی (54 سال قبل) نظامیان حزب بعث برای به دست گرفتن قدرت در سوریه بود. متن خبر را خواندم.  متن خبر چیزی شبیه این بود که دهها نفر از سران و رهبران و پادشاهان کشورهای مختلف با ارسال پیام هایی به رئیس جمهوری بشار اسد ضمن تبریک بابت سالگرد جنبش تصحیح به دستاوردهای این جنبش اشاره کرده اند.

تقریبا می توان گفت خبرسازی بود چون اسم حتی یک کشور یا رئیس کشور یا یک فرد در متن خبر وجود نداشت.  به یاد دارم در آن روزها حتی خبرهای چند کشور دیگر که رابطه نزدیکی با سوریه داشتند را هم بررسی کردم؛ هیچ خبری از ارسال پیام برای بشار اسد نبود. به نظرم آمد کل خبر ، جعلی و ساختگی است.

بعد از چند روز من و همسرم هر دو به این نظر مشترک رسیدیم که اولا فضا به شدت بسته و سنگین است و ثانیا شرایط فعلی سوریه قابل ادامه و دوام نیست و یا منفجر می شود یا اتفاقات غیرعادی بروز می کند.

2. فرسودگی

در سفر به دمشق و سوریه، کهنگی و فرسودگی گسترده همه چیز، قابل مشاهده بود. از ساختمان ها به ویژگی ساختمان وزارتخانه ها تا تاسیسات شهری و تجهیزات تا مقامات و کارمندان دولت و نظامیان و پلیس و … . دمشق البته شهری تاریخی است و به دو بخش قدیم و جدید تقسیم می شود.

علاوه براین، باید به فرسودگی گفتمان و ایدوئولوژی حاکم بر حکومت بر سوریه هم اشاره  کرد. در سوریه حافظ و بشار اسد ، حزب بعث حزب حاکم بود. در اکثر جاها می شد پرچم و شعارهای حزب بعث را مشاهده کرد. شعارها و افکاری کهنه و فرسوده که بیش از آنکه مخاطب را به فکر فرو برد یا تحسین آمیز باشد باعث خنده و تعجب بود. شعار حزب بعث سوریه اینگونه بود: امت عربی واحد – دارای پیام جاوید – وحدت – آزادی – سوسیالیسم .

ساختمان حزب بعث سوریه شاخه دمشق قبل از سقوط حکومت بشار اسد / عکس : منابع اینترنتی

ایدئولوژی حزب بعث بر پایه برتری نژادی و زبانی قرار داشت و به همین دلیل نه تنها موجی از خودتحسینی و خودپرستی را در سوریه ایجاد کرده بود بلکه مجوزی برای تبعیض شدید و ظالمانه علیه دیگر بخش های تشکیل دهنده جامعه سوریه ساخته بود.

سوریه فرسوده بود و 13 سال اخیر بعد از آغاز بحران و جنگ داخلی، به مراتب فرسوده تر شد. با این نگاه حکومت بشار اسد ، سرنگون نشد بلکه تمام شد، چون بیشتر از این نمی توانست دوام بیاورد.

3. شبیحه

با ورود به فرودگاه دمشق، آنچه برای من جلب توجه کرد علاوه بر فرودگاه کوچک و قدیمی،‌ افراد لباس شخصی با تفنگ جنگی در باند و محوطه باز فرودگاه بود.
بعدا متوجه شدم بخشی از نیروهای امنیتی از جمله شاخه نظامی حزب بعث و به قول خودشان نیروهای امنیتی مردمی هستند. جوانان کم سن و سال با تی شرت رنگی و شلوار جین و کفش کتانی و اسلحه به دوش در کنار پلیس و نظامیان یونیفورم پوش بودند. بعدا در قدم زدن در مناطق مرکزی دمشق هم چند باری این افراد را دیدم، از جمله در نزدیکی ساختمان حزب بعث و البته ساختمانی که متوجه شدم متعلق به سازمان های امنیتی است.

وقتی اعتراضات در سوریه شروع شد بخش مهمی از برخورد با معترضان توسط همین نیروها انجام شد که به “شبیحه” مشهور شدند. یکی از اولین تصاویر هم که با موبایل تصویربرداری شده بود نشان می داد نیروهای شبیحه در دمشق تعدادی از معترضان را بازداشت و با خشونت شدید کتک می زنند و در صندوق عقب خودرو به زور جا می دهند. آنچنان برخوردها شدید، خشن و بی قاعده بود که خشم زیادی را در افکار عمومی ایجاد کرد و سطح نارضایتی را بالا برد.

در بررسی های بعدی متوجه شدم پایه و اساس شبیحه براساس شدت و برخورد و خشونت حداکثری و بدون حد است تا هم ضربه حداکثری وارد کنند، هم درس عبرتی برای دیگران بسازند و هم تصویر خوفناکی از خود نمایش دهند. غافل از اینکه همین رفتار در نهایت به ضرر حکومت بشار اسد شد چرا که دامنه رفتارهای بی قاعده را به شدت افزایش داد و نارضایتی عمیق چند برابر شد.

۴. عکس ها و مجسمه های حافظ و بشار اسد

یکی از چیزهایی که توجه هر مسافر خارجی به سوریه را به خود جلب می کرد تعداد زیاد عکس های حافظ و بشار اسد (دو رئیس جمهوری پیشین سوریه که پدر و پسر بودند) تقریبا در همه جا بود. هر جایی که چشم کار می کرد حتما عکس هایی از حافظ و بشار اسد در کنار دو پرچم سوریه و حزب بعث هم دیده می شد. پرچم حزب بعث شبیه پرچم فلسطین است و این دو قابل تفکیک از هم نیستند.

تقریبا در نمای بیرونی همه ساختمان های اداری این تصاویر وجود داشت. این به جز مجسمه های کوچک و بزرگ از حافظ اسد رئیس جمهوری اسبق سوریه بود که اینجا و آنجا و تقریبا همه جا دیده می شد. همه جا اسم او حک شده بود و چون پیامبری اسطوره‌ای ،‌ کم مانده بود مورد عبادت هم قرار بگیرد.

مجسمه حافظ اسد رئیس جمهوری پیشین سوریه در همه شهرهای این کشور دیده می شد / عکس : منابع اینترنتی

در یک مورد به یاد دارم تابلوی بزرگ فلزی بر دیوار نصب شده بود. مجسمه ای بزرگ از حافظ اسد رئیس جمهوری سوریه که نقشه جهان عرب زیر پای او قرار داشت و وی را به عنوان رهبر جهان عرب به تصویر می کشید.

هنگام عکاسی از این تصویر البته چند نفری مسلح، نزدیک شدند و درباره اینکه از چه چیزی عکس می گیرم و چرا سوال و جواب کردند. مشخص شد ساختمان مربوط به یک سازمان امنیتی است و با جواب اینکه نمی دانستم و عذرخواهی و اینکه ایرانی هستیم ختم به خیر شد. سوال کنندگان از جنس همان افرادی بودند که قبلا در فرودگاه دیده بودم: نیروهای امنیتی مسلح با تی شرت رنگی و کتانی.

حتی به یاد دارم در یک نانوایی کوچک و معمولی در حومه دمشق هم که تابلوی کوچکی داشت و روی تابلو شماره نانوایی ثبت شده بود، باز دو عکس حافظ و بشار اسد در این تابلوی کوچک دیده می شد.  واقعا حال انسان از دیدن این همه عکس حافظ و بشار اسد و پرچم سوریه به هم می خورد.

عکس ها و مجسمه ها و تابلو اسم های حافظ اسد و بشار اسد آنچنان زیاد بودند که نام “سوریا الاسد” (سوریه اسد) سزاوار کشور بود. انگار سوریه از ابتدا با این دو اسد به وجود آمده بود و بدون این دو قابل تصور نبود.

بعدها که اعتراضات در سوریه شروع شد شماری از طرفداران متعصب اسد هم شعارهایی دادند که عمق تعصب را نشان داد. به این شعارها توجه کنید:‌ ” الله، سوریا و بشار و بس” ( الله ،‌ سوریه و فقط بشار اسد)‌ – “الاسد او نحرق البلد” ( اسد می ماند یا کشور را به آتش می کشیم) – “بشار للابد” ( بشار تا ابد) – “بشار او لا احد” ( یا بشار  یا هیچ کس) – گفته می شد بسیاری از شبیحه ها  این شعارها را روی دیوارها می نوشتند.

بعد از سقوط بشار اسد ، در شبکه های اجتماعی و در واکنش به شعار (الاسد او نحرق البلد – بشار اسد می ماند یا کشور را به آتش می کشیم) نوشته شد: سقط بشار و بقی البلد (بشار سرنگون شد و کشور باقی ماند).

۶. مقایسه لبنان و سوریه 

در سفر چند روزه به سوریه، فرصت سفر یک روزه ای هم به لبنان فراهم شد. صبح زود رفتیم و آخر شب برگشتیم. سوریه، تنها همسایه زمینی لبنان است که میان دو کشور رفت و آمد و مبادله کالا برقرار است.  مقایسه این دو کشور تفاوت ها را به خوبی مشخص می کند.البته لبنان از جنوب با اسرائیل هم مرز است اما مرز کاملا بسته و امنیتی است.

با ورود به لبنان، از فرسودگی به نو و جدید بودن عبور کردیم. خودروها نو شدند. آدم ها نو شدند. دیگر خبری از عکس های حافظ و بشار اسد نبود. فضای سنگین و بسته سوریه هم تمام شد. در آن زمان وضعیت اقتصادی شهروندان لبنانی هم به مراتب بهتر از سوریه بود. این را می شد از نوع خودروها ، لباس،‌ خدمتکاران و پرستاران کودک که به همراه خانواده ها بودند، رستوران ها، پیاده روها و ویترین فروشگاه ها می شد فهمید.

در سوریه واردات خودرو ممنوع بود. اکثر خودروها در سوریه قدیمی اما اکثر خودروها در لبنان نو و مدل بالا بودند. به جای عکس های حافظ و بشار اسد هم تابلوهای تبلیغاتی زیبا جای گرفته بودند.

اگر کسی به لبنان سفر کند اصلا متوجه نمی شود چه کسی در این کشور رئیس جمهوری یا نخست وزیر است. چون عکس رئیس جمهوری در هیچ خیابان و کوچه ای و در بالای تابلوی هیچ سازمان و وزارتخانه ای نیست.

با این حال، کافه های زیاد و شلوغ و بوی قهوه و مردم گرم و شنیدن صدای ترانه، اشتراک سوریه و لبنان بود.

۷. افراد مذهبی مسلمان

اسلام ، نیروی قدرتمند جامعه سوریه بود و هست. با وجود اینکه دولت بعثی سوریه، دولتی سکولار بود اما قدرت اسلام را به راحتی می شد در جامعه دید. این چند مورد در ذهن من مانده اند.

گرچه اکثریت زنان بدون حجاب بودند اما نسبت حجاب میان دختران و زنان جوان زیاد بود. به ویژه وقتی از دمشق به سمت شهرهای دیگر سوریه مثل حلب سفر می کردیم. در ان زمان مثل سایر کشورهای اسلامی، در سوریه هم چیزی به نام شل حجابی یا کم حجابی وجود نداشت بلکه زنان به دو بخش بی حجاب و حجاب کامل تقسیم می شدند.

شیوه ای از حجاب در میان برخی زنان در سوریه قابل مشاهده بود که می توانست نشانه ای از اسلام جدی تر و شریعت شدیدتر باشد. زنان علاوه بر حجاب سر، دهان یا دهان و نوک بینی خود را هم می پوشاندند. این نوع پوشش صورت البته با نقاب یا پوشیه که در عربستان سعودی رواج دارد متفاوت است. این حجاب دهان را در کشور دیگری ندیده بودم.

به هنگام سفر به دمشق، به همراه همسرم،‌ چند بار سوار اتوبوس درون شهری یا مینی بوس شدیم تا هم از فضای جامعه بیشتر بدانیم و هم با هزینه کمی مکان های مختلف شهر را ببینیم. وقتی به همراه همسرم و در کنار هم در اتوبوس نشسته بودیم یک زن با  حجاب دهان، به همسرم تذکر داد که حجابش را کامل کند. منظورش این بود بخش هایی از مو در حالی که حجاب همسرم معمولی بود. یعنی شالی به سر داشت و بخشی از موی جلوی سر بیرون بود. البته در آن زمان فقط مسافران و گردشگران ایرانی چنین حجابی داشتند.

مساجد به وقت اذان پر می شدند، چه مسجد بزرگ و تاریخی اموی در بخش قدیم شهر باشد و چه مساجد کوچک.

بارها می شد صدای بلند پخش قرآن را در رستوران یا تاکسی شنید. جامعه اسلامی نمود داشت. بدون هیچ فشار یا دستور از بالا.

این در حالی است که مهمترین گروه مخالف و برانداز در سوریه آن زمان، گروه اسلامگرای اخوان المسلمین سوریه بود. به همین دلیل دولت بعثی بشار اسد به گروه های اسلامگرا مظنون بود و رابطه خوبی با آنها نداشت.

مهمترین اقدام مسلحانه برای براندازی دولت بعثی سوریه تا قبل از سال 2011 مربوط به حادثه شهر حماه در سال  1982 میلادی است. اعضای اخوان المسلمین در حرکت مسلحانه‌ کنترل این شهر را به دست گرفتند و در مقابل، ارتش هم شهر را محاصره و دست به کشتار بزرگی زد و داستان به پایان رسید. در نتیجه اخوان المسلمین به دشمن شماره یک دولت بعثی سوریه تبدیل شد.

اکثر ایرانی ها فکر می کردند چون رابطه جمهوری اسلامی و دولت سوریه خیلی خوب است و مرقد حضرت زینب هم در دمشق است پس با دولت مذهبی و جامعه ای شبیه ایران مواجه هستیم. به یاد دارم راهنمای تور بعد از ورود به دمشق خطاب به حاضران در اتوبوس برای اینکه بتواند به خوبی انتقال مطلب کند گفت شرایط سوریه مثل زمان شاه ایران است. منظورش البته اشاره به حجاب زنان بود، اینکه حجاب آزاد است.

حرم حضرت زینب در حومه دمشق برای خود، جامعه مستقلی شکل داده بود از افراد شیعه مذهبی. به دلیل حوادث عراق بعد از سقوط صدام ، شمار زیادی از عراقی های شیعه هم به سوریه کوچ کرده بودند و به دلایل مختلف از جمله همسویی ساکنان و هزینه پایین در منطقه “سیده زینب” ساکن شده بودند. در منطقه سیده زینب لهجه و چهره های عراقی بسیار دیده می شد. حتی غذاهای عراقی هم در این منطقه بسیار دیده می شد از جمله کباب ماهی پر شده از سبزیجات بر روی آتش ذغال.  با این حال به هیچ عنوان، منطقه سیده زینب،‌ معرف جامعه سوریه نبود.

در آن سال تورها و کاروان های سفر زیارتی از ایران به سوریه با پدیده جالبی روبه رو شده بودند. به دلیل افتتاح دفتر نمایندگی کبک در سفارت کانادا در دمشق ( که فکر می کنم در دیگر کشورهای منطقه وجود نداشت) بخشی از مسافران کاروان ها یا تورهای سوریه، نه افراد مذهبی بودند و نه هدف اصلی آنها زیارت بود بلکه آنان برای مراجعه به سفارت کانادا (بخش کبک) آمده بودند تا مهاجرت شان سریع تر انجام شود، اما چون هزینه کاروان های زیارتی خیلی مناسب بود این افراد هم ترجیح می دادند به وسیله کاروان های زیارتی به دمشق سفر کنند.

در دمشق هم میزبان ایرانی مثل مکه و مدینه، هتل هایی را به طور کامل رزرو کرده بود تا فضای معنوی و زیارتی در آنها حفظ شود. همه جای هتل هم نوشته های معنوی و شعارهای مذهبی و زیارتی نصب شده بود. کل هتل دربست در اختیار کاروان های زیارتی ایرانی بود و علاوه بر صبحانه دو وعده غذا شام وناهار هم سرو می شد. فکر کنید در چنین فضایی، نصف کاروان و مسافران ایرانی، با فضای مذهبی و حجاب کامل و لباس رسمی بودند و نصف دیگر با فضای مهاجرت به کانادا،‌ زنان بدون حجاب یا کم حجاب و البته لباس اسپرت.

۸. زندان

زندان های سوریه به سختی و سختگیری شدید معروف بودند. تا جایی که یکی از کارکنان سفارت ایران در سوریه تعریف می کرد اولویت اول آنها انتقال سریع زندانیان ایرانی از زندان های سوریه به کشور است. ایران و سوریه معاهده انتقال زندانیان دارند. در نتیجه زندانیان ایرانی در زندان های سوریه می توانند بعد از طی دوره ای از زندان، ادامه حبس را در کشور خود بگذرانند. این کارمند سفارت ایران می گفت زندان در سوریه به معنای وقت کلمه، مجازات است و آنچنان سختگیری و فشار بر زندانیان اعمال می شود که رها کردن آنها از زندان های سوریه و سپردنشان به زندان های ایرانی، اولویت است.

در آن سال ها ، برخی ایرانیان از مسیر زمینی به سوریه مواد مخدر قاچاق می کردند و به همین دلیل دستگیر می شدند و به زندان می افتادند.

بعد از آغاز اعتراضات و بحران و جنگ داخلی  سوریه در سال 2011 شدت برخوردها در زندان های سوریه در بدنامی و شکل گیری تصویر منفی از حکومت بشار اسد نقش مهمی داشت. به ویژه وقتی بارها شکنجه ها افشا شد. در زمان بحران سوریه این روایت منتشر شد که مسوولان زندان ها به مادرانی که به دنبال فرزندان خود آمده بودند می گفتند: فرزند خود را فراموش کنید ؛‌ فکر کنید فرزندی به دنیا نیاورده اید.
بعد از سقوط اسد هم مشخص شد آنچه درباره شکنجه و کشتار در زندان های سوریه اسد گفته می شد صحت داشت.

9. امنیت

در آن زمان، امنیت دمشق و سوریه زبانزد بود. یکی از ایرانیان مقیم دمشق می گفت که دختر کم سنش حتی نصف شب هم برای خرید به فروشگاه محل می رود زیرا از امنیت کاملا مطمئن است. اثری از دزدی و سرقت و جرایم مشابه نبود. درب اصلی بسیاری از مجتمع های مسکونی کاملا باز بود. با این حال این امنیت به شدت زیاد، طبیعی نبود و بخش زیادی از آن محصول ترس بود؛ ترس از بازخواست و پیگیری پلیس .

10. تمرکز بر دولت و غفلت از ملت

یکی از کارکنان سفارت ایران در دمشق به نکته مهمی اشاره داشت و هر چه گذشت به اهمیت این موضوع بیش از پیش پی بردم. او گفت آنچنان روابط دولت های ایران و سوریه قوی است و آنچنان دولت ایران بر رابطه با دولت سوریه متمرکز است که باعث شد دولت ایران از جامعه و مردم سوریه غفلت کند چرا که نیازی به شناخت جامعه و مردم سوریه نداشت.

سفارت ایران در دمشق بعد از سقوط بشار اسد – عکس : منابع اینترنتی

11. رشوه

در جای جای سوریه رشوه و رشوه خواری برجسته بود. پرداخت و دریافت رشوه بخشی از سبک زندگی در سوریه بود. در فرودگاه یک بار با درخواست شفاف و صریح یکی از کارکنان برای پرداخت رشوه روبه رو شدم. تقریبا همه ایرانیان مقیم از پرداخت رشوه خاطره داشتند.

مردم ترجیح می دادند هنگامی که پلیس راهنمایی رانندگی به خودروی آنها گیر می دهد با پرداخت چند اسکناس، مسئله را حل کنند. این موضوع برای کارگران ایرانی که شمار زیادی از آنها در سوریه مشغول کارهای ساده بودند یک امکان بود چون هر چقدر هم که بیش از مهلت قانونی در این کشور باقی مانده بودند، با گذاشتن چند اسکناس لای گذرنامه و تقدیم به مامور پلیس سوریه، مشکل حل می شد.

12. قیمت دلار در سوریه

وقتی در آبان 1389 به سوریه سفر کردم قیمت دلار در ایران حدود 1100 تومان بود. در سوریه هم هر دلار آمریکا زیر 50 لیره بود. تا قبل از سقوط بشار اسد در سوریه قیمت دلار به حدود 22 هزار لیره رسید. این عدد یک هفته بعد از سقوط بشار اسد البته به 12 هزار لیره سوریه کاهش یافت.
13 سال بحران و جنگ داخلی، اقتصاد سوریه را به ویرانه تبدیل کرد تا جایی که حقوق کارمندان دولت به حدود 20 دلار در ماه رسید. مبلغی که به هیچ عنوان کفاف هزینه های زندگی یک خانواده معمولی را در سوریه نمی دهد.

13. نان و بنزین سهمیه بندی

در آن سال ها وضعیت اقتصادی سوریه عالی نبود اما خوب بود و اکثریت مردم تقریبا راضی بودند. وضعیت اقتصادی سوریه رونق داشت و گردشگران غربی زیادی به این کشور می آمدند. اما در سال های اخیر با شروع بحران و جنگ داخلی، گام به گام، اقتصاد سوریه به سمت نابودی نزدیک و نزدیک تر شد. 13 سال قبل برق در همه ساعت های شبانه روز وصل بود و بنزین و سایر کالاهای اساسی با قیمت های مناسب در دسترس بود. اما هم اکنون در دمشق تنها چند ساعت در روز برق وصل می شود و بنزین و حتی نان هم سهمیه بندی شده اند.

سفرنامه سوریه به پایان رسید اما همچنان مزه زیتون سوری، غذای متنوع و خوشمزه سوریه، رفتار خوب و گرم مردم،‌ لهجه زیبای شامی به یادم مانده است. مهمترین ویژگی مردم سوریه را می توان در یک جمله این گونه توصیف کرد: مردمی اهل لذت بردن از زندگی.

خلیج فارس:روزنامه تلگراف نوشت:‌ اسما اسد، همسر بشار اسد مبتلا به سرطان خون است و پزشکان شانس زنده ماندن او را ۵۰/۵۰ می‌دانند.

به گزارش«خلیج فارس» به نقل از برترین‌ها؛ همسر بشار اسد از افراد دیگر دور نگه داشته می‌شود. پدر اسما، فواز اخراس، از دخترش در مسکو مراقبت می‌کند و «دلشکسته» است.
در ماه می سال جاری، رئیس جمهور سوریه اعلام کرد که بانوی اول به لوسمی حاد میلوئیدی – سرطان تهاجمی مغز استخوان و خون – مبتلا شده است. اسما اسد نیز قبلاً به دلیل سرطان سینه تحت درمان بود و در آگوست ۲۰۱۹ اعلام کرد که پس از یک سال درمان به طور کامل از این بیماری رهایی یافته است.

لوسمی پس از یک دوره بهبودی دوباره ظاهر شد. یکی از منابعی که در هفته های اخیر مستقیماً با سخنگوی خانواده صحبت کرده است، گفت: «اسما در حال مرگ است… او نمی تواند [به دلیل شرایطش] با کسی در یک اتاق باشد.

اسما اسد، ۴۹ ساله، که دارای تابعیت دوگانه سوری – بریتانیایی است، مدتی قبل از اینکه کرملین شوهرش را متقاعد کند که در برابر حمله برق آسای شورشیان به روسیه برود، برای معالجه به مسکو رفته است.

پدر اسما، متخصص قلب و عروق ، در شش ماه گذشته ابتدا در امارات متحده عربی و سپس در مسکو از او مراقبت کرده است.

این اطلاعات پس از گزارش هایی مبنی بر اینکه همسر اسد در لندن به دنبال درمان است و همچنین می خواهد طلاق بگیرد، منتشر شد.