خلیج فارس: به گفته مقامات آمریکایی، معافیت فروش نفت ایران فقط شامل محمولههای نفتی میشود که قبلاً بارگیری شده است و شامل مجوز گستردهتر برای از سرگیری فروش نفت ایران نمیشود.
خلیج فارس:خبرگزاری رویترز مدعی شد یک شرکت خانوادگی بریتانیایی در پشت پرده تسهیل فروش نفتهای تحریمی ایران و روسیه نقش داشته است.
به گزارش«خلیج فارس» به نقل از فرارو؛ خبرگزاری رویترز در خبری مدعی شد یک شرکت خانوادگی بریتانیایی که دفتر آن در نیوزیلند است، در تسهیل جریان انتقال و فروش میلیاردها دلار نفت تحریم شده ایران و روسیه و برقرار نگه داشتن جریان انتقال این نفتهای تحریمی نقش داشته است.
خبرگزاری رویترز مدعی شد: یک ناوگان در سایه، دهها میلیارد دلار نفت ایران و روسیه را به آسیا منتقل کرده و از تحریمهای غرب فرار میکند. حال در این ارتباط رویترز دریافته است که این کشتیها به وسیله یک چیز با همدیگر مرتبط اند: یک شرکت بیمهای کوچک در نیوزیلند که از سوی یک خانواده بریتانیایی اداره میشود.
در این گزارش ادعا شده است: کریسمس سال گذشته، نفتکش یوگ، پس از تخلیه دو میلیون بشکه از نفتهای تحریم شده ایران، بندر چینگ دائو در چین را ترک کرد. در نزدیکی قطب شمال، یک کشتی حامل نفت روسیه در دریاهای یخی به سمت هند در حال حرکت بود. شش هزار مایل دورتر، کشتی سومی در حال تخلیه محموله نفتی ایران در سواحل مالزی بود.
در ادامه گزارش رویترز آمده است: هر سه نفتکش مالکهای متفاوت، اپراتورهای متفاوت و مشتریان متفاوتی دارند؛ اما یک چیز در هر سه از این نفتکشها مشترک است: یک شرکت بیمهگر کوچکی که دفترش در نیوزیلند قرار دارد و از سوی برخی از بزرگترین شرکتهای بیمه اتکایی جهان پشتیبانی میشود.
در ادامه این گزارش ادعا شده است: این شرکت بیمهگر که «Maritime Mutual» نام دارد، از سوی یک فرد بریتانیایی ۷۵ساله با نام «پاول رنکین» (Paul Rankin) و دیگر اعضای خانوادهاش اداره میشود. برای بیش از دو دهه، این شرکت هرچیزی را – از یدک کشها گرفته تا کشتیهای مسافربری و باری را تحت پوشش بیمهای خودشان قرار دادهاند.
رویترز همچنین مدعی شده این شرکت بیمهگر که از سوی این خانواده بریتانیایی اداره میشود، کمک کردهاند تا با فراهم کردن پوشش بیمهای که نفتکشهای حامل نفت تحریمی ایران و روسیه به آنها احتیاج داشتهاند، تحریمهای غرب دور زده شود و روند تجارت میلیاردها دلار نفت ایران و روسیه تسهیل شود.
خلیج فارس:مقایسه با دوره قبلی تحریمها (۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵) نیز تفاوت را نشان میدهد. آن زمان ایران علاوه بر چین، به هند، کره و حتی ژاپن با معافیتهای خاص نفت میفروخت و رقابت بین خریداران اجازه نمیداد تخفیفها خیلی بالا برود. اما اکنون با توجه به این که نفت روسیه به عنوان یک کشور تحریمشده با تخفیف بالا وارد چین میشود، قدرت چانهزنی ایران به شدت کاهش یافته است.
به گزارش«خلیج فارس» به نقل از فرارو؛ چگونگی فروش نفت ایران در روزهای پس از فعال سازی مکانیسم ماشه، موضوعی است که با توجه به اثربخشی فروش نفت بر درآمدهای ارزشی کشور و تامین ذخایر بودجه، از اهمیت بسزایی در بخش اقتصاد سیاسی کشور برخوردار است. در دوره های تحریمی نفتی پیشین، ایران معمولا گزینه فروش نفت زیر قیمت به چین و دور زدن تحریم ها را آزموده است.
حمید بورد، مدیرعامل شرکت ملی نفت با تأکید بر استمرار صادرات نفت ایران، گفته است: «با وجود همه مشکلات، تحریمها و فشارهای موجود، صادرات نفت ایران همانند گذشته با روشها و میزان مناسبی در حال انجام است و مشکل خاصی در این زمینه وجود ندارد.»
با توجه به این که چین و روسیه بارها به عنوان شریک راهبردی ایران در منطقه نام برده شده اند، اکنون پرسشهایی درباره نقش این دو در روزهای پس از فعال سازی مکانیسم ماشه مطرح است.
عبدالله باباخانی، تحلیلگر و کارشناس بین المللی انرژی به بررسی این موضوع پرداخته است:
ایران برای حفظ مشتریهای چینی چاره ای جز تخفیف های نفتی ندارد
عبدالله باباخانی گفت: «در حالیکه بحث فعالشدن دوباره «مکانیزم ماشه» در شورای امنیت جدیتر شده، نگاه بسیاری از مقامات تهران همچنان به شرق است؛ چین و روسیه دو شریک اصلی که تصور میشود در سختترین دوران تحریم هم خریدار نفت ایران بمانند. اما آمارهای علنی و گزارشهای بازار نشان میدهد که این دوستی بیش از هر زمان دیگری پرهزینه و پرریسک شده است. براساس دادههای بین المللی، در هشتماهه نخست ۲۰۲۵ متوسط صادرات نفت خام ایران به چین حدود ۱٫۴۳ میلیون بشکه در روز بوده و در برخی ماهها مانند حتی به ۱٫۸ میلیون بشکه در روز رسیده است. تقریباً بیش از ۹۰ درصد کل نفت صادراتی ایران راهی پالایشگاههای مستقل چین یا همان «تیپاتها» میشود. این یعنی اگر فشار تحریمها با بازگشت مکانیزم ماشه تشدید شود و دسترسی به این پالایشگاهها یا ترمینالهای مرتبط محدود گردد، کل کانال صادراتی ایران عملاً در معرض اختلال است.»
وی افزود: «در همین حال، تخفیف نفت ایران نسبت به برنت که در برخی ماهها حدود ۳ تا ۵ دلار در هر بشکه بود، حالا با افزایش ذخایر در شاندونگ و نگرانی از تحریم بندرهای مختلف، به بیش از ۶ دلار در هر بشکه رسیده است. بهعبارت ساده، ایران برای حفظ مشتری چینی ناچار است نفتش را ارزانتر بفروشد و این تخفیف مستقیماً به معنی کاهش درآمدهای نفتی است. با فرض صادرات ۱٫۴۳ میلیون بشکه در روز و تخفیف ۶ دلاری، کشور روزانه ۸٫۶ میلیون دلار و سالانه حدود ۳٫۱ میلیارد دلار نسبت به قیمت برنت ضرر میکند؛ اگر هزینههای نامرئی حملونقل سایه، بیمههای غیررسمی و اصطکاک مالی ناشی از تحریمهای ثانویه را هم حساب کنیم، زیان واقعی میتواند به ۳٫۵ تا ۴٫۵ میلیارد دلار در سال برسد.»
قدرت چانه زنی ایران در بازار نفت کاهش پیدا کرده است
این تحلیلگر بازارهای بین المللی انرژی در ادامه گفت: «پیشبینیها بر اساس روند فعلی و شدت گرفتن تحریمها در صورت فعالشدن مکانیزم ماشه نشان میدهد که در زمستان امسال صادرات ایران احتمالاً به محدوده ۱ تا ۱٫۲ میلیون بشکه در روز کاهش پیدا کند. این یعنی نسبت به میانگین امسال (۱٫۴۳ میلیون بشکه در روز) افتی حدود ۲۰ تا ۳۰ درصدی در حجم صادرات. اگر تخفیفها نیز در همین سطح یا حتی بیشتر بمانند، زیان ناشی از کاهش حجم و قیمت در زمستان میتواند روزانه به ۱۰ تا ۱۲ میلیون دلار برسد و در طول سه ماه زمستان حدود یک میلیارد دلار درآمد از دست رفته نسبت به امسال بهجا بگذارد.در سناریوی سختتر – یعنی با بسته شدن مسیرهای بیشتر و تحریمهای بینالمللی گستردهتر در سال آینده – حجم صادرات ممکن است به زیر یک میلیون بشکه در روز سقوط کند. در این صورت، حتی با فرض قیمتهای جهانی ثابت و همان تخفیف ۶ دلاری، ایران روزانه حدود ۲۸ تا ۳۰ میلیون دلار کمتر از امسال درآمد خواهد داشت (چون هم حجم کمتر است و هم تخفیف بیشتر). این یعنی زیانی در مقیاس ۹ تا ۱۰ میلیارد دلار در سال آینده نسبت به امسال.»
وی افزود: «مقایسه با دوره قبلی تحریمها (۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵) نیز تفاوت را نشان میدهد. آن زمان ایران علاوه بر چین، به هند، کره و حتی ژاپن با معافیتهای خاص نفت میفروخت و رقابت بین خریداران اجازه نمیداد تخفیفها خیلی بالا برود. اما اکنون با توجه به این که نفت روسیه به عنوان یک کشور تحریمشده با تخفیف بالا وارد چین میشود، قدرت چانهزنی ایران به شدت کاهش یافته است.در چنین شرایطی، بازگشت مکانیزم ماشه، که به معنی فعالشدن دوباره همه تحریمهای سازمان ملل است، میتواند دستکم دو اثر مستقیم داشته باشد: کاهش بیشتر حجم صادرات از طریق تحریم بنادر و ترمینالهای چینی و افزایش تخفیفهای تحمیلی برای حفظ خریداران. هر دو اثر درآمد نفتی را پایینتر میبرد. اگرچه اتکا به شرق در کوتاهمدت تنها راه حفظ بخشی از درآمدهای نفتی بهنظر میرسد، ولی در صورت تشدید تحریمها و اجرای مکانیزم ماشه، این اتکا تبدیل به «گلوگاه» خواهد شد؛ جایی که خریدار چینی و خریدار روسی هر دو با تخفیف بالا نفت میخرند و ایران مجبور است برای ماندن در بازار، هزینه بیشتری بپردازد.»
خلیج فارس:از اوائل دسامبر ۲۰۲۴ صادرات نفت دوباره و با شدت بالا افزایش یافته است.
به گزارش«خلیج فارس» به نقل از هممیهن؛شرکت «تنکر ترکرز» که وظیفه آن رهیابی محمولههای دریایی است، چندی پیش در شبکه ایکس این خبر را عنوان کرد که صادرات نفت ایران پس از اینکه در نیمه نخست دسامبر ۲۰۲۴ روند کُندی داشت به شدت افزایش یافته است.
تا پیش از آن موسسه رهیابی محمولههای نفتی «کپلر» خبر داده بود که صادرات نفت خام و میعانات گازی ایران به چین در ماه نوامبر به 1/31میلیون بشکه در روز رسیده که پایینترین سطح در ۴ ماه گذشته به شمار میرود.
این موسسه عنوان کرده که نزدیک به ۹۰ درصد نفت ایران به چین صادر میشود و البته دلیل کاهش ۵۲۴ هزار بشکهای در روز را جنگ در خاورمیانه، کمبود انرژی در ایران به دلیل ناترازیها و مشکلات حمل و نقلی دانست که تحریمهای آمریکا باعث آن شده است و طبیعی است با این محدودیتها صادرات نفت ایران نیز به مشکل بربخورد.
حمید حسینی، سخنگوی اتحادیه فرآوردههای نفتی و از کارشناسان انرژی به میزان فروش نفت ایران در ماههای اخیر اشاره کرده و گفته به دلیل زمستان و اوج سرمای هوا، همیشه در ماه دسامبر و فوریه تقاضا برای نفت خیلی بالاست؛ هرچند به دلیل مصرف داخلی حدود ۱۰۰ هزار بشکه در روز کمتر نفت صادر میکنیم.
او همچنین عنوان کرد که دونالد ترامپ رئیس جمهور جدید آمریکا در دوره انتخابات موضع مثبتی در قبال ایران داشت و اینگونه به نظر میرسد که به دنبال آرامش در خاورمیانه است تا منفعت اقتصادی ببرد.
حسینی معتقد است اگر افزایش تولید ۲۵۰ هزار بشکه نفت که وزیر نفت قول آن را داده محقق شود، دولت میتواند روزی یک میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه نفت صادر کند.
خلیج فارس:گرچه بسیاری از دولتها با شعار آوردن پول نفت در سفره ایرانیان روی کار آمدند، اما آنطور که افراد مطلع میگویند، اکنون این درآمدهای نفتی یا سر از جیب مافیای نفتی درمیآورد یا به چین و برخی از آقازادهها میرسد.
به گزارش«خلیج فارس» به نقل از تجارت نیوز؛ اخیراً ویدئویی از اظهارات غلامعلی جعفرزاده ایمنآبادی، نماینده ادوار مجلس و عضو ستاد مسعود پزشکیان، منتشر شد که در آن تاکید داشت ایران نفت خود را ۳۰ درصد زیر قیمت جهانی به چین میفروشد و مابهازای ۷۰ درصدی هم که قیمتگذاری میکند، ارزی وارد کشور نمیشود.
بر اساس گفتههای او، 9 درصد از پول هر محموله نفتی که به وسیله کشتیها صادر میشود به جیب آقازادهها میرود و آنها علناً از تحریم تغذیه میکنند.
پیشتر نیز مجید انصاری، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، گفته بود ایران در فروش نفت روزانه 26 میلیون دلار به چین تخفیف میدهد. این موضوع نهتنها روند فروش نفت را در کشور تحت تاثیر قرار داده بلکه انحصار چین در خرید نفت ایران را تقویت میکند.
بنا بر گزارش رویترز، چین با خرید نفت از کشورهای تحت تحریم مانند ایران و روسیه، تاکنون 10 میلیارد دلار پسانداز کرده است. طبق این گزارش، ایران روزانه حداقل 15 دلار به چین به ازای فروش هر بشکه نفت تخفیف میدهد.
نکته جالب توجه در این زمینه آن است که موضوع انحصار چین تنها به مشکل تخفیفها برنمیگردد. چین در این زمینه با ادعای مشکل وصول مطالبات، ارزی به ایران پرداخت نمیکند و به جای نفت به ایران کالا میدهد.
تحریمهای آمریکا در این زمینه، اجازه وصول مطالبات را به ایران نمیدهد و ایران طلب بزرگی از کشورها دارد. عمدتاً این مطالبات با ورود کالا به کشور جبران میشود که خود این روند نیز آسیبهای فراوانی به کشور وارد میکند. آمریکا بارها چین را نسبت به مبادله نفتی با ایران تهدید کرده و همین موضوع باعث شده چینیها تمایلی به پرداخت ارز به ایران نداشته باشند و مبادلات تهاتری در همین زمینه رونق گرفته است.
حضور مافیا در صنعت نفت
تاکنون درباره حضور مافیا در صنعت نفت و انجام معاملات نفتی، صحبتهای بسیاری به میان آمده است. همانطور که جعفرزاده ایمنآبادی گفت، معاملات بخشهای قابل توجهی از نفت ایران توسط مافیا انجام میشود. مافیای نفتی تاکنون سهم زیادی از پول مردم و سرمایه ملی کشور را به باد داده است. با این حال به نظر میرسد مسئولان قصدی برای برخورد با این مافیا ندارند.
محمود خاقانی، کارشناس انرژی، در گفتوگو با تجارتنیوز درباره مافیای نفتی توضیح داد، در جریان تغییر دولت هشتم به نهم، رئیس دولت نهم علناً اظهار کرد در نفت یک مافیایی وجود دارد. اما بعداً، وزیر نفت دولت دهم این ادعا را رد کرد و گفت مافیایی وجود ندارد. وزیر نفت دولت یازدهم نیز اذعان کرده بود مافیای بسیار گردنکلفتی در نفت مستقر شده و جلوی هر ابتکاری را میگیرد و دنبال منافع کوتاهمدت خود است. طوری که یکی از نمایندگان مجلس یازدهم اعلام کرد روزانه چهار میلیون تن الپیجی در صنعت نفت از سوی مافیا برداشت میشود. مافیا بهوضوح از تحریمها استفاده میکند و سود میبرد.
گزارشها و مقالات متعددی طی چند سال گذشته به طور ویژه درباره فعالیتهای اقتصادی مافیای نفتی در رابطه با دور زدن تحریمهای نفتی منتشر شده و از فساد در شرکتهای صادرکننده پتروشیمی تا نقلوانتقالات مالی پرده برداشته است. ایران به همراه مجموعهای از واسطهها و خرید و فروش از طریق ناوگانهای تیره، شبکههای مالی بههمپیوستهای نیز راهاندازی کرده که به فروش نفت بهرغم تحریمهای گسترده کمک میکند. این اقدامات در کنار تخفیفهای گسترده، فروش نفت در شرایط تحریمی را میسر کرده است.
سوال اینجاست که آیا فروش نفت در شرایطی تحریمی و با استفاده از اقدامات ذکرشده، ظهور و بروز مافیای نفتی را گستردهتر نکرده است؟ حال اگر این شرایط به همین منوال ادامه پیدا کند، مافیای نفت روزبهروز قدرتمند خواهد شد و این بدان معناست که پول مردم و سرمایه کشور نیز روزبهروز بیشتر به جیب مافیا میرود.