خلیج فارس- کوروش امینی: شهر تنها مجموعهای از خیابانها، ساختمانها، پارکها و مراکز خدماتی نیست، بلکه محیطی مشترک برای زندگی همه شهروندان است و زمانی میتوان از «شهر برای همه» سخن گفت که تمام گروههای اجتماعی، بدون تبعیض و مانع، امکان استفاده از امکانات آن را داشته باشند.
به گزارش خلیج فارس به نقل از خبرگزاری مهر؛ در این میان، افراد دارای معلولیت بیش از بسیاری از شهروندان با موانع فیزیکی در محیط شهری مواجه هستند. یک جدول نامناسب، پیادهروی باریک یا مسدودشده، اختلاف سطح، پلههای بدون رمپ، نبود مسیر دسترسی استاندارد و حتی جانمایی نامناسب تجهیزات شهری میتواند یک مسیر عادی را برای فرد دارای معلولیت به مانعی جدی تبدیل کند.
مناسبسازی از این منظر صرفاً یک اقدام عمرانی نیست، بلکه بخشی از حقوق شهروندی است. فراهم کردن امکان تردد مستقل و ایمن معلولان در معابر، دسترسی به ادارات و مراکز خدماتی، استفاده از بوستانها و فضاهای تفریحی و حضور در مراکز فرهنگی و تجاری، به معنای فراهم کردن فرصت برابر برای حضور اجتماعی این افراد است.
در آبپخش نیز طی سالهای اخیر اقداماتی در زمینه مناسبسازی محیط شهری آغاز شده است؛ اقداماتی که از نگاه جامعه معلولان قابل توجه بوده، اما آنان تأکید دارند که این فعالیتها نباید مقطعی باشد و لازم است در یک برنامه مستمر و هدفمند، تمام نقاط مورد نیاز شهر را دربر بگیرد.
مناسبسازی؛ از یک اقدام عمرانی تا یک حق شهروندی
مناسبسازی واقعی زمانی محقق میشود که فرد دارای معلولیت بتواند از زمان خروج از منزل تا رسیدن به مقصد، یک مسیر پیوسته و بدون مانع را طی کند. ایجاد یک رمپ در مقابل یک ساختمان، زمانی اثربخش خواهد بود که مسیر پیادهرو تا ورودی ساختمان نیز استاندارد باشد و پس از ورود نیز امکان استفاده مستقل از خدمات وجود داشته باشد.
به همین دلیل، مناسبسازی باید مجموعهای از اقدامات هماهنگ را شامل شود؛ از اصلاح پیادهروها و معابر گرفته تا ایجاد رمپهای استاندارد، مناسبسازی سرویسهای بهداشتی، فراهم کردن مسیر دسترسی در بوستانها و اماکن عمومی و پیشبینی شرایط مناسب برای ورود و استفاده معلولان از ساختمانهای اداری و خدماتی.
این موضوع در مورد اماکن خصوصی نیز اهمیت دارد. مراکز تجاری، فروشگاهها، رستورانها، مراکز فرهنگی و سایر اماکنی که به عموم مردم خدمات ارائه میکنند، بخشی از فضای اجتماعی شهر هستند و لازم است دسترسی افراد دارای معلولیت به آنها نیز مورد توجه قرار گیرد.
مطالبه معلولان آبپخش برای تداوم اقدامات
محمد یکی از معلولان آبپخشی در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه مناسبسازی اظهار کرد: کارهایی در شهر آغاز شده است و این اقدامات را باید ادامه داد تا بتوانیم شاهد مناسبسازی کاملتر در بخشهای مختلف باشیم.
وی افزود: موضوع فقط یک خیابان یا یک ساختمان نیست؛ معلولان در زندگی روزمره خود به ادارات، مراکز خدماتی، فروشگاهها، اماکن فرهنگی و تفریحی و دیگر فضاهای عمومی مراجعه میکنند و باید در تمام این مکانها امکان تردد مناسب وجود داشته باشد.
این شهروند آبپخشی با تأکید بر ضرورت ایجاد رمپهای استاندارد گفت: انتظار داریم ادارات و نهادهای مختلف و حتی اماکن خصوصی نیز شرایط لازم برای ورود و تردد معلولان را فراهم کنند.
وی ادامه داد: گاهی ممکن است یک ساختمان رمپ داشته باشد، اما رمپ استاندارد نباشد یا مسیر رسیدن به آن مناسبسازی نشده باشد. بنابراین باید به موضوع به صورت کامل نگاه کرد و استانداردهای لازم را در تمام مراحل رعایت کرد.
محمد تأکید کرد: مهمترین مسئله این است که کارهای آغازشده متوقف نشود و مناسبسازی به صورت مستمر ادامه پیدا کند تا در نهایت معلولان بتوانند با استقلال بیشتری در شهر تردد کنند.
نگاه ویژه به فضاهای تفریحی و عمومی
فاطمه یکی دیگر از معلولان آبپخشی نیز در گفتگو با خبرنگار مهر خواستار توجه بیشتر به شرایط تردد معلولان در محیط شهری شد و گفت: مناسبسازی باید در همه بخشهای شهر مورد توجه قرار گیرد و فقط به برخی ادارات یا معابر اصلی محدود نشود.
وی افزود: افراد دارای معلولیت مانند سایر شهروندان نیاز به استفاده از پارکها، فضاهای تفریحی و رفاهی، مراکز فرهنگی و تجاری دارند و باید بتوانند بدون کمک دیگران و با حفظ استقلال خود از این امکانات استفاده کنند.
این شهروند آبپخشی اظهار کرد: یکی از مشکلاتی که گاهی وجود دارد، مناسب نبودن مسیر دسترسی به برخی اماکن عمومی است. ممکن است یک مکان از نظر ورودی شرایط مناسبی داشته باشد، اما مسیر پیادهرو یا فضای اطراف آن برای تردد با ویلچر مناسب نباشد.
وی ادامه داد: نگاه به مناسبسازی باید جامعتر شود و نیازهای واقعی معلولان در زمان اجرای پروژههای شهری مورد توجه قرار گیرد.
فاطمه با تأکید بر ضرورت استمرار اقدامات گفت: از کارهایی که در آبپخش آغاز شده است استقبال میکنیم، اما انتظار داریم این روند ادامه داشته باشد و نقاط بیشتری از شهر را شامل شود.
شهر متعلق به همه شهروندان است
شهردار آبپخش در گفتگو با خبرنگار مهر بر ضرورت تداوم مسیر مناسبسازی شهری تأکید کرد و گفت: ما معتقدیم شهر متعلق به همه شهروندان است و هیچ گروهی، بهویژه جامعه توانیابان، نباید در بهرهمندی از امکانات شهری با محدودیت یا تبعیض روبهرو شود.
محمد جامعی افزود: مناسبسازی محیط شهری، از ایجاد رمپهای استاندارد تا اصلاح مسیرهای پیادهرو و فراهم کردن دسترسی به اماکن عمومی، یک ضرورت اجتنابناپذیر برای ایجاد محیطی عادلانه و فراگیر است.
شهردار آبپخش با اشاره به ضرورت استفاده از دانش فنی و رعایت استانداردهای لازم خاطرنشان کرد: تلاش ما این است که موانع فیزیکی را از پیش روی عزیزان معلول برداریم تا آنان بتوانند با عزتنفس و استقلال بیشتری در جامعه حضور داشته باشند.
جامعی ادامه داد: مناسبسازی نباید به اجرای یک پروژه محدود شود، بلکه باید به عنوان یک فرآیند مستمر در برنامههای شهری مورد توجه باشد و نیازهای جامعه هدف در اجرای طرحهای مختلف در نظر گرفته شود.
وی تصریح کرد: این مسیر با حمایت سایر نهادها و تمرکز بر نیازهای واقعی جامعه هدف، با قدرت ادامه خواهد داشت.
مناسبسازی در آبپخش ادامه یابد
جعفر کمالی، رئیس بهزیستی شهرستان دشتستان، نیز در گفتگو با خبرنگار مهر از عملکرد شهرداری آبپخش در حوزه مناسبسازی محیط شهری تقدیر کرد و گفت: اقدامات گسترده و مستمر شهرداری آبپخش برای بهبود کیفیت زندگی جامعه معلولان قابل تقدیر است.
وی افزود: در آبپخش شاهد رویکردی فراگیر و توجه ویژه به نیازهای توانیابان هستیم و تلاش شده است محیط شهری به گونهای سامان یابد که معلولان با موانع فیزیکی کمتری مواجه شوند و مسیر عبور و مرور آنان تسهیل شود.
کمالی با تأکید بر اینکه مناسبسازی وظیفه یک دستگاه خاص نیست، اظهار کرد: تحقق شهر مناسبسازیشده نیازمند همکاری مجموعهای از دستگاهها، نهادها و بخش خصوصی است و هر مجموعهای که به مردم خدمات ارائه میدهد باید دسترسی افراد دارای معلولیت را مورد توجه قرار دهد.
رئیس بهزیستی شهرستان دشتستان خاطرنشان کرد: مناسبسازی تنها یک کار اداری یا عمرانی نیست، بلکه مسئولیتی انسانی و اخلاقی است که باید با جدیت دنبال شود.
وی ادامه داد: استمرار اقدامات، رعایت استانداردهای فنی و توجه به نیازهای واقعی معلولان میتواند موجب شود موانع موجود به تدریج کاهش یابد و حضور افراد دارای معلولیت در جامعه تسهیل شود.
استمرار؛ حلقه تکمیلکننده مناسبسازی
آنچه از صحبتهای معلولان و مسئولان میتوان دریافت، این است که مناسبسازی در آبپخش یک مسیر آغازشده است، اما برای رسیدن به نقطه مطلوب نیازمند استمرار، برنامهریزی و همکاری میان دستگاههای مختلف است.
مناسبسازی اگر به صورت مقطعی و پراکنده انجام شود، نمیتواند تمام مشکلات تردد معلولان را برطرف کند. مسیر مناسب باید از معبر عمومی آغاز شود، به پیادهرو برسد، امکان ورود به ساختمان را فراهم کند و در داخل اماکن عمومی نیز ادامه داشته باشد.
از سوی دیگر، نظارت بر رعایت استانداردهای مناسبسازی در پروژههای جدید اهمیت زیادی دارد؛ چرا که پیشبینی دسترسی مناسب در زمان طراحی و اجرای یک پروژه، بسیار کمهزینهتر و مؤثرتر از اصلاح آن پس از بهرهبرداری است.
آبپخش برای تبدیل شدن به شهری فراگیرتر، نیازمند آن است که اقدامات انجامشده در حوزه مناسبسازی را متوقف نکند و این موضوع را در طرحها و پروژههای آینده نیز به صورت جدی دنبال کند.