320978
خلیج فارس: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پیشنهاد استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ایالات متحده، برای ازسرگیری مذاکرات با ایران را رد کرده و بهجای آن، رویکردی «فعال» را برگزیده است که بر فشار شدید اقتصادی و نظامی تمرکز دارد؛ از جمله پیگیری تهدید «آماده و مسلح» او. اکنون تنها پرسشهای باقیمانده این است که این رویکرد چگونه و چه زمانی اجرا خواهد شد. جزئیات اختصاصی درباره جدول زمانی هماهنگشده با اسرائیل.
اسرائیل هیوم نوشت: دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، پیشنهاد ارائهشده از سوی استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، برای ازسرگیری مذاکرات با ایران – با میانجیگری عربستان سعودی و عمان – را رد کرده و در عوض، یک «رویکرد فعال» را در پیش گرفته است؛ رویکردی که فشار شدید اقتصادی و نظامی را به گفتوگوی دوباره با حکومت فعلی تهران ترجیح میدهد.
روزنامه اسرائیل هیوم پیشتر از اختلافات داخلی در دولت آمریکا پرده برداشته بود؛ اختلافی میان «طیف ویتکاف» – دیدگاهی که جرد کوشنر، مشاور ارشد و داماد ترامپ، نیز با آن همسو است و از مذاکره حمایت میکند – و جناحی که خواهان تداوم فشار فعال است. دو منبع دیپلماتیک که بهطور نزدیک در جریان این موضوع هستند، به اسرائیل هیوم گفتند که یک پیشنهاد مشخص و محرمانه برای ازسرگیری مذاکرات واقعاً روی میز بوده است؛ پیشنهادی که بر پایه تغییرات در چشمانداز راهبردی پس از جنگ با اسرائیل شکل گرفته بود.
بر اساس گفته این منابع، عربستان سعودی در کنار عمان – که میزبان دور قبلی مذاکرات بود – شریک این ابتکار به شمار میرفت. سعودیها در پی کاهش خطرات متوجه تأسیسات نفتی خود هستند؛ تهدیدی که ایران بهصراحت آن را مطرح کرده است. این پیشنهاد، به گفته مقامها، شامل فریز کردن برنامه هستهای ایران و نگهداشتن ۴۰۰ کیلوگرم (۸۸۱ پوند) اورانیوم غنیشده تحت نظارت سختگیرانه بینالمللی بود.
با این حال، مخالفان این طرح در داخل دولت آمریکا – به رهبری مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا و پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا – در جریان بحثها استدلالهای جدی و بازدارندهای مطرح کردند.
در دیدار هفته گذشته میان بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و ترامپ و همچنین در جلسات بعدی، سرلشکر رومن گوفمن، دبیر نظامی نخستوزیر – که قرار است رئیس آینده موساد شود – یک پرونده اطلاعاتی جامع درباره فعالیتهای رژیم ایران ارائه کرد. این پرونده شامل برنامه هستهای و تلاشها برای احیای آن، سامانه موشکهای بالستیک که در حال بازسازی و گسترش است، شبکه جهانی ترور ایران – از جمله هستههایی در اروپا و آمریکای جنوبی – و حمایت تهران از گروههای نیابتی، بهویژه حزبالله، حماس و حوثیها بود.
هدف کلی سفر به فلوریدا این بود که نشان داده شود هرگونه توافق با ایران موقتی و مستعد نقض است و حل واقعی این مسئله نیازمند راهحلی اساسی است.
این پرونده اطلاعاتی همچنین نیات مشخص تهران و نیروهای نیابتی آن برای حمله به اهداف و منافع آمریکا، نه فقط در خاورمیانه را تشریح میکرد. تنها پرسش باقیمانده، چگونگی و زمانبندی است.
منابع دیپلماتیک میگویند تمام گزینههای واکنشی روی میز قرار دارد. هرچند عملیاتی شبیه به ربودن رئیسجمهور ونزوئلا، نیکلاس مادورو، ممکن است برای ایران مناسب نباشد، اما این ادبیات پیام روشنی دارد: این دولت و رئیسجمهوری که آن را هدایت میکند، توان انجام اقداماتی را دارند که دولتهای پیشین از آن پرهیز میکردند.
به گفته یک مقام ارشد اسرائیلی، اورشلیم و واشنگتن از مدتها پیش – حتی پیش از دیدار مارالاگو – پرونده ایران را با همکاری نزدیک و تبادل اطلاعات مدیریت کردهاند. اکنون اما یک جدول زمانی دقیق برای نحوه برخورد با ایران وجود دارد. در موضوع هستهای، پاسخهای احتمالی بر اساس پیشرفت تلاشهای ایران برای بازسازی سایتهای مختلف – از جمله تأسیسات غنیسازی – تعیین شده است. همین پیشرفتها بود که به آغاز جنگ در ماه ژوئن انجامید؛ جنگی که با هماهنگی آمریکا صورت گرفت و ترامپ نیز با بمباران تأسیسات فردو توسط بمبافکنهای B-2 در آن مشارکت داشت.
یکی دیگر از مسائل به همان اندازه حیاتی، سامانه موشکهای بالستیک است. ایران تأکید ویژهای بر این برنامه داشته، چرا که ثابت کرده موثرترین ابزار برای وارد کردن بیشترین آسیب به اسرائیل است. در این حوزه، دولت آمریکا به ضرورت تعیین خطوط قرمز برای ایران قانع شده است؛ از جمله در مورد ساخت کارخانههای تولید و مونتاژ موشک و انتقال مواد اولیه و قطعات – عمدتاً از چین.
ایران بازیگران خارجی و دلالان بازار ارز را مقصر بحران اقتصادی و سقوط پول ملی معرفی میکند، اما مشکل اصلی همچنان کاهش شدید صادرات نفت در نتیجه اجرای تحریمها است. به گفته منابع دیپلماتیک، دولت آمریکا قصد دارد تحریمها را گسترش دهد و مهمتر از آن، ممنوعیت صادرات نفت ایران را با حداکثر توان اجرا کند.
*عصرایران