تصاویر/ ۱۰ عملیات نظامی که فاجعه آفریدند

به گزارش«خلیج فارس» به نقل از گجت‌نیوز؛ تاریخ سرشار از داستان‌های الهام‌بخش از پیروزی‌های بزرگ است، اما نباید از درس‌های مهمی که از شکست‌های نظامی آموخته‌ایم، غافل شد. فرماندهان اغلب با تکیه بر نیروهای زبده، تاکتیک‌های نوآورانه یا تسلیحات پیشرفته، به پیروزی‌های سریع امید می‌بستند. با این حال، حتی یک خطای اطلاعاتی یا مشکل لجستیکی می‌تواند جاه‌طلبانه‌ترین طرح‌ها را به فاجعه‌ای پرهزینه تبدیل کند.

در ادامه، به ۱۰ عملیات ناموفق می‌پردازیم که با وجود شجاعت نیروها، به دلیل مشکلات اطلاعاتی، فرضیات غیرواقعی یا بدشانسی به شکست انجامیدند.

۱۰.حمله به خلیج خوک‌ها (۱۹۶۱)

در سال ۱۹۶۱، سازمان سیا به امید سرنگونی فیدل کاسترو بدون دخالت مستقیم آمریکا، حدود ۱,۴۰۰ تبعیدی کوبایی را برای حمله آبی-خاکی به جنوب کوبا آموزش داد. این عملیات که با هدف ایجاد شورش مردمی برنامه‌ریزی شده بود، به دلیل شناسایی زودهنگام توسط نیروهای کاسترو و عدم حمایت هوایی کافی آمریکا، با شکست مواجه شد. در نتیجه، بیش از ۱۰۰ نفر از مهاجمان کشته و نزدیک به ۱,۲۰۰ نفر دستگیر شدند و این شکست، کاسترو را به شوروی نزدیک‌تر کرد و زمینه‌ساز بحران موشکی کوبا در سال بعد شد.

۹.عملیات مارکت گاردن (۱۹۴۴)

عملیات مارکت گاردن در سپتامبر ۱۹۴۴، جاه‌طلبانه‌ترین حمله متفقین در جنگ جهانی دوم بود. هدف، تصرف زنجیره‌ای از پل‌ها در هلند با بزرگترین عملیات هوابرد تاریخ و پیشروی سریع زرهی بود تا راهی به آلمان باز شود. با این حال، نادیده‌گرفتن گزارش‌های اطلاعاتی درباره حضور لشکرهای زرهی اس‌اس آلمان در نزدیکی آرنهم، آب و هوای نامساعد و مشکلات لجستیکی، عملیات را به شکست کشاند. نیروهای هوابرد بریتانیا در آرنهم منزوی شدند و از حدود ۱۰,۰۰۰ چترباز، کمتر از ۲,۵۰۰ نفر توانستند فرار کنند. این شکست، جنگ در اروپای غربی را طولانی‌تر کرد.

۸.عملیات پنجه عقاب (۱۹۸۰)

در سال ۱۹۸۰، عملیات پنجه عقاب برای نجات ۵۲ گروگان آمریکایی در تهران طراحی شد. این عملیات پیچیده شامل تجمیع بالگردها و هواپیماهای ترابری در منطقه بیابانی «دزرت وان» (Desert One) بود. اما پیش از رسیدن به این نقطه، چندین بالگرد با طوفان شن مواجه شدند یا نقص فنی پیدا کردند. در نهایت، به دلیل کمبود بالگرد کافی، عملیات لغو شد. در حین عقب‌نشینی، یک بالگرد با هواپیمای سی-۱۳۰ (C-130) برخورد کرد که منجر به کشته شدن ۸ خدمه آمریکایی و از بین رفتن هر دو هواپیما شد. این شکست، ضعف‌های عمده‌ای را در برنامه‌ریزی مشترک ارتش آمریکا آشکار کرد و به ایجاد فرماندهی عملیات ویژه ایالات متحده (USSOCOM) کمک شایانی کرد.

۷.حمله دیه‌پ (۱۹۴۲)

در ۱۹ اوت ۱۹۴۲، عملیات ژوبیل به‌عنوان بزرگترین حمله آبی-خاکی متفقین پیش از روز دی (D-Day)، با هدف آزمایش دفاعیات آلمان و جمع‌آوری اطلاعات در بندر دیئپ فرانسه آغاز شد. حدود ۶,۱۰۰ نیرو، عمدتا کانادایی، به مواضع آلمان حمله کردند. این عملیات بلافاصله پس از درگیری با گشت‌های دریایی آلمان که غافلگیری را از بین برد، با مشکل مواجه شد. نیروها در ساحل زیر آتش شدید مسلسل و توپخانه قرار گرفتند، تانک‌ها در شن و موانع گیر کردند و ارتباطات قطع شد. در نهایت، با تلفات سنگین، نیروها مجبور به عقب‌نشینی شدند. بیش از ۳,۳۰۰ سرباز کانادایی از ۵,۰۰۰ نفر کشته، زخمی یا اسیر شدند. درس‌های این فاجعه در برنامه‌ریزی موفقیت‌آمیز عملیات نرماندی بسیار حیاتی بود.

۶.نبرد ایساندلوانا (۱۸۷۹)

نبرد ایساندلوانا در سال ۱۸۷۹، یکی از بزرگترین شکست‌های نظامی امپراتوری بریتانیا بود. در جریان جنگ انگلیس و زولو، فرماندهان بریتانیایی با تکیه بر برتری سلاح‌های مدرن، ارتش خود را بدون استحکامات دفاعی در معرض دید قرار دادند. حدود ۲۰,۰۰۰ جنگجوی زولو با تاکتیک «شاخ گاو میش» نیروهای بریتانیایی را محاصره کردند. با وجود تلفات اولیه زولوها، مشکلات در توزیع مهمات و گشوده شدن شکاف در خطوط دفاعی، به زولوها اجازه داد تا سربازان بریتانیایی را در نبرد تن به تن شکست دهند. بیش از ۱,۳۰۰ سرباز بریتانیایی و مستعمراتی کشته شدند. این شکست، رویکرد بریتانیا را در مورد شناسایی، لجستیک و استحکامات میدانی برای همیشه تغییر داد.

۵.عملیات آناکوندا (۲۰۰۲)

عملیات آناکوندا در مارس ۲۰۰۲ در افغانستان، با هدف نابودی نیروهای القاعده و طالبان در دره شاهی‌کوت آغاز شد. نیروهای ائتلاف، دشمنی بسیار بزرگ‌تر و آماده‌تر از آنچه پیش‌بینی شده بود، یافتند که در سنگرها و مواضع مستحکم مستقر شده بودند. بالگردهایی که نیروها را منتقل می‌کردند، تحت آتش شدید قرار گرفتند. درگیری‌های شدیدی در تاکور غار رخ داد که به کشته شدن چندین سرباز آمریکایی انجامید. اگرچه نیروهای ائتلاف پس از دو هفته دره را تصرف کردند، بسیاری از رهبران ارشد القاعده فرار کردند. این عملیات که به هدف اصلی خود نرسید، منجر به بهبود چشمگیر در جمع‌آوری اطلاعات و هماهنگی عملیات‌های نظامی شد.

۴.کمپین گالیپولی (۱۹۱۵)

کمپین گالیپولی در سال ۱۹۱۵، یکی از بزرگترین شکست‌های متفقین در جنگ جهانی اول بود. این عملیات با هدف تصرف تنگه داردانل، تسخیر قسطنطنیه و خارج کردن امپراتوری عثمانی از جنگ، و بازگشایی مسیر تدارکاتی به روسیه آغاز شد. پس از شکست حمله اولیه دریایی، نیروهای متفقین به شبه‌جزیره گالیپولی حمله آبی-خاکی گسترده‌ای را آغاز کردند. اما اطلاعات ضعیف، نقشه‌های نادرست و زمین‌های دشوار، پیشروی را کند کرد. نیروهای عثمانی تحت رهبری مصطفی کمال آتاتورک، مواضع کلیدی را به سرعت اشغال کرده و حملات متفقین را دفع کردند. این کمپین به ماه‌ها جنگ سنگر به سنگر وحشیانه همراه با بیماری و کمبود آب تبدیل شد. پس از حدود ۹ ماه جنگ، متفقین بدون دستیابی به هیچ یک از اهداف استراتژیک خود، گالیپولی را تخلیه کردند.

۳.عملیات بال‌های سرخ (۲۰۰۵)

عملیات بال‌های سرخ در ژوئن ۲۰۰۵، یک ماموریت ویژه آمریکا برای دستگیری یا نابودی یک فرمانده ارشد طالبان در افغانستان بود. یک تیم چهار نفره شناسایی نیروی دریایی آمریکا (Navy SEAL) به منطقه نفوذ کردند. اما با کشف شدن توسط چوپانان محلی و گزارش آن‌ها به طالبان، تیم تحت حمله شدید قرار گرفت. در تلاش برای پشتیبانی، یک بالگرد سی‌اچ-۴۷ شینوک (CH-47 Chinook) حامل ۱۶ نیروی آمریکایی با آرپی‌جی (RPG) مورد اصابت قرار گرفت و سقوط کرد که منجر به کشته شدن همه سرنشینان آن شد. از تیم شناسایی اولیه، تنها مارکوس لاترل با کمک روستاییان محلی زنده ماند. این عملیات با وجود تلفات سنگین، به هدف فوری خود نرسید و دشواری‌های عملیات‌های کوچک در مناطق کوهستانی را برجسته ساخت.

۲.عملیات کاتج (۱۹۴۳)

عملیات کاتج در سال ۱۹۴۳، به دلیل تلفات سنگین متفقین در حمله به جزیره‌ای که دشمن قبلا آن را ترک کرده بود، یکی از عجیب‌ترین شکست‌های نظامی محسوب می‌شود. پس از نبردهای شدید در جزایر آلوتی، نیروهای آمریکایی و کانادایی برای بازپس‌گیری کیسکا آماده شدند، در حالی که ژاپنی‌ها سه هفته قبل، پادگان خود را مخفیانه تخلیه کرده بودند. در ۱۵ اوت ۱۹۴۳، بیش از ۳۴,۰۰۰ سرباز متفقین در کیسکا فرود آمدند و به‌جای مقاومت، با سکوت مطلق مواجه شدند. اما به دلیل دید کم، زمین‌های ناهموار و افزایش تنش، حوادث تیراندازی خودی و انفجار مین‌ها رخ داد. ناو شکن یواس‌اس اَبنِر رید (USS Abner Read) نیز با مین دریایی برخورد کرد. در نهایت، بیش از ۳۰۰ نفر از نیروهای متفقین بدون درگیری مستقیم با ژاپنی‌ها، کشته یا زخمی شدند.

۱.عملیات خیز اسب شطرنج (۱۹۴۴)

عملیات «خیز اسب شطرنج» (Operation Rösselsprung) در مه ۱۹۴۴، یکی از جسورانه‌ترین عملیات‌های ویژه آلمان نازی در جنگ جهانی دوم بود که هدف آن دستگیری یا کشتن یوسیپ بروز تیتو، رهبر پارتیزان‌های یوگسلاو، بود. نیروهای نخبه اس‌اس (SS) با حمله هوابرد غافلگیرکننده‌ای به مقر تیتو در نزدیکی دروار، موفقیت اولیه داشتند. اما محافظان تیتو مقاومت شدید نشان دادند و پارتیزان‌ها نیز از مناطق اطراف به سمت شهر هجوم آوردند. این تاخیر به تیتو فرصت داد تا از طریق یک غار کوهستانی فرار کند. نیروهای آلمانی بدون دستیابی به هدف اصلی خود، منزوی شده و تلفات سنگینی متحمل شدند. این عملیات نه‌تنها نتوانست مقاومت یوگسلاو را درهم بشکند، بلکه اعتبار تیتو را افزایش داد و روحیه پارتیزان‌ها را تقویت کرد.