تصمیم عراق برای تبدیل بندر فاو به «شهر انرژی»

به گزارش«خلیج فارس» به نقل از عصر ایران؛ عراق به‌دنبال ساخت «شهر انرژی» در جنوب این کشور است. برنامه‌ای برای تبدیل عراق به قطب منطقه‌ای نفت، گاز و برق.

علی الزیدی نخست وزیر عراق این خبر را در نشستی با شرکت های آمریکایی مطرح کرد.

شهر انرژی قرار است در کنار بندر بزرگ فاو و در ساحل خلیج فارس ساخته شود. بندر بزرگ فاو (بندر دریایی) با بندر کوچک فاو (بندر رودخانه ای) متفاوت است.

اعلام پروژه شهر انرژی در جریان سفر رسمی نخست وزیر علی فالح الزیدی به آمریکا و دیدار با مدیران شرکت های انرژی این کشور مطرح شد. این سفر بخشی از تلاش‌های بغداد برای جذب سرمایه‌گذاری‌های جدید است که از برنامه‌های افزایش تولید نفت، توسعه بخش گاز و افزایش ظرفیت تولید برق پشتیبانی می‌کند.

علی الزیدی  نخست وزیر عراق در مجمع گفتگوی اقتصادی مشترک اتاق بازرگانی عراق و آمریکا در هوستون، تگزاس

دولت عراق با بهره‌گیری از موقعیت استراتژیک خود در خلیج فارس و اتصال آن به مسیرهای صادرات نفت و پروژه “جاده توسعه”، به دنبال پروژه جدید تبدیل شبه جزیره فاو به قطب یکپارچه برای صنایع نفت، گاز و برق است.

دولت عراق امیدوار است با اجرای این پروژه‌ها، علاوه بر افزایش درآمدهای نفتی، هزاران فرصت شغلی جدید ایجاد کند، صنایع پایین‌دستی انرژی را گسترش دهد و جایگاه این کشور را به‌عنوان یکی از قطب‌های اصلی انرژی خاورمیانه تقویت کند.

عراق همچنان به اجرای برنامه‌هایی برای جلوگیری از سوزاندن گازهای همراه، افزایش تولید داخلی گاز و کاهش وابستگی به واردات برای راه‌اندازی نیروگاه‌ها، افزایش ظرفیت پالایش و تولید فرآورده‌های نفتی ادامه می‌دهد.

عراق پس از عربستان سعودی، دومین تولیدکننده بزرگ نفت در سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) است و اقتصاد آن به‌شدت به درآمدهای نفتی وابسته است.

عراق تا قبل جنگ 40 روزه و بسته شدن تنگه هرمز روزانه حدود 4 میلیون بشکه نفت خام تولید و همین حدود هم صادر می کرد.

براساس گزارش‌های بانک جهانی، بیش از ۸۸ درصد درآمدهای دولت عراق و حدود ۹۱ درصد صادرات کالایی این کشور از محل نفت تأمین می‌شود و بخش نفت نیز حدود ۵۳ درصد تولید ناخالص داخلی عراق را تشکیل می‌دهد.

جزئیات پروژه شهر انرژی در عراق

علی الزیدی  نخست وزیر عراق در مجمع گفتگوی اقتصادی مشترک که توسط اتاق بازرگانی عراق و آمریکا در هوستون، تگزاس برگزار شد، از طرح دولت برای ایجاد یک شهر انرژی در عراق در ساحل شبه جزیره فاو در جنوب کشور خبر داد.

وی توضیح داد این پروژه شامل مجتمع‌های یکپارچه برای پالایش نفت خام، واحدهای تولید و جمع‌آوری گاز و نیروگاه‌های تولید برق، علاوه بر اتصال آنها به خطوط لوله استراتژیک نفت و کریدور توسعه است.

الزیدی تأکید کرد دولت در تلاش است تا موانع را برای سرمایه‌گذاران برطرف و یک محیط سرمایه‌گذاری امن را با پشتیبانی اصلاحات مالی و بانکی فراهم کند. او تأکید کرد عراق به دنبال شرکای استراتژیک است، نه صرفا پیمانکار تا انتقال فناوری و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید رخ دهد.

همزمان، دیوید فیلیپس، رئیس اتاق بازرگانی عراق و آمریکا، علاقه جامعه تجاری تگزاس و شرکت‌های بزرگ آمریکایی را به سرمایه‌گذاری در عراق، به ویژه در پروژه‌های نفت، گاز و انرژی، تأیید کرد.

پروژه‌ «شهر انرژی» قرار است صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، تولید برق، فناوری‌های نوین انرژی و مراکز آموزشی و پژوهشی را در یک مجموعه بزرگ متمرکز کند. همچنین به جذب سرمایه‌گذاری خارجی و افزایش ارزش افزوده منابع انرژی این کشور کمک می کند.

این طرح هم‌زمان با تلاش بغداد برای گسترش همکاری با شرکت‌های بزرگ بین‌المللی انرژی و تنوع‌بخشی به اقتصاد عراق دنبال می‌شود.

براساس گزارش خبرگزاری رویترز، دولت عراق در ماه‌های اخیر جذب سرمایه‌گذاری در بخش انرژی را به یکی از مهم‌ترین اولویت‌های خود تبدیل کرده است. در همین چارچوب، بغداد در جریان نشست اقتصادی عراق و آمریکا، تفاهم‌نامه‌ها و قراردادهایی به ارزش ده‌ها میلیارد دلار با شرکت‌های بزرگ نفت و انرژی امضا کرد. این توافق‌ها علاوه بر توسعه میادین نفت و گاز، شامل سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های انتقال انرژی، خطوط لوله، برق و صنایع پایین‌دستی نیز می‌شود.

هدف اصلی از ایجاد «شهر انرژی» تنها افزایش تولید نفت نیست، بلکه ایجاد یک خوشه صنعتی کامل برای صنایع انرژی است؛ به‌گونه‌ای که استخراج نفت و گاز، پالایش، پتروشیمی، تولید برق، خدمات فنی، شرکت‌های دانش‌بنیان، مراکز تحقیقاتی و آموزش نیروی انسانی در یک منطقه متمرکز شوند.

مقام‌های عراقی امیدوارند این مدل، وابستگی اقتصاد کشور به صادرات نفت خام را کاهش داده و درآمد حاصل از صنایع پایین‌دستی را افزایش دهد.

در این چارچوب، شرکت‌های نفت و انرژی بزرگ بین‌المللی از جمله شورون، بی‌پی و کونوکوفیلیپس برنامه‌های گسترده‌ای برای توسعه میادین نفتی، زیرساخت‌های انتقال نفت و گاز و پروژه‌های مرتبط با انرژی در عراق اعلام کرده‌اند.

یکی از محورهای مهم این برنامه، توسعه مسیرهای جدید صادرات انرژی است. عراق و شرکت‌های بین‌المللی در حال بررسی اجرای پروژه‌های خطوط لوله جدید هستند تا وابستگی صادرات نفت این کشور به مسیر خلیج فارس و تنگه هرمز کاهش یابد. در همین راستا، طرح احیای خط لوله عراق – سوریه و ایجاد مسیرهای جایگزین برای انتقال نفت نیز مطرح شده است.

هم‌زمان، بغداد پروژه‌های بزرگ دیگری را نیز در قالب برنامه توسعه ملی دنبال می‌کند؛ از جمله «جاده توسعه» ( که غرب و شرق جهان را از طریق ترکیه و عراق متصل می کند) شهرهای صنعتی، شهر هوشمند در بندر بزرگ فاو و ایجاد مراکز لجستیکی که قرار است با پروژه‌های انرژی پیوند بخورند و عراق را به مرکز ترانزیت کالا و انرژی میان خلیج فارس، ترکیه و اروپا تبدیل کنند.

کارشناسان معتقدند موفقیت پروژه «شهر انرژی» به چند عامل وابسته است؛ از جمله بهبود امنیت، ثبات قوانین سرمایه‌گذاری، توسعه شبکه برق، تأمین آب مورد نیاز صنایع، و اصلاح ساختار اداری عراق. با وجود برخورداری این کشور از یکی از بزرگ‌ترین ذخایر نفت و گاز جهان، سال‌ها جنگ، ناامنی و کمبود سرمایه‌گذاری مانع توسعه کامل ظرفیت‌های انرژی عراق شده است.