طرح ملی–استانی یارانه ورزشی جوانه‌ها؛ طرحی نوآورانه برای آینده ورزش ایران

هادی جلالی ثابت | پژوهشگر و جامعه شناس ورزشی

چکیده

ورزش پایه در ایران سال‌هاست با چالش‌هایی همچون هزینه‌های بالا، نبود زیرساخت های استاندارد، ضعف حمایت دولتی و بی‌عدالتی در دسترسی کودکان و نوجوانان به امکانات ورزشی برابر و عادلانه مواجه است. طرح «یارانه ورزشی جوانه‌ها» یا SportPass Bushehr به‌عنوان یک ابتکار ملی-استانی، رویکردی نوآورانه در توسعه ورزش همگانی و پایه ارائه می‌دهد.

این طرح با الهام از مدل‌های جهانی مانند Pass’Sport فرانسه، Sport England و یارانه باشگاه‌های پایه آلمان، در پی آن است که از طریق کمک هزینه ثبت‌نام، حمایت زیرساختی، پوشش بیمه ورزشی، توسعه مربیان و ایجاد بانک اطلاعات استعدادها، آینده ورزشی استان بوشهر را متحول کند. مقاله حاضر ضمن تبیین ضرورت‌ها و چالش‌های موجود، ابعاد اجرایی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی این طرح را بررسی و در نهایت نشان می‌دهد که SportPass Bushehr می‌تواند به عنوان یک مدل ملی در کل کشور گسترش یابد.

مقدمه

ورزش، فقط یک فعالیت فیزیکی نیست؛ بلکه یک سرمایه فرهنگی، اجتماعی و توسعه‌محور است. کشورهایی که امروز در ورزش حرفه‌ای پیشتاز هستند، سال‌ها پیش، از مسیر سرمایه‌گذاری در ورزش کودکان و نوجوانان عبور کرده‌اند. آلمان با حدود ۹۰۰ آکادمی پایه و ارائه کارت کمک هزینه، فرانسه با کارت ۵۰ یورویی Pass’Sport، انگلیس با Sport England Grants و کشورهای اسکاندیناوی با یارانه ۳۰ تا ۷۰ درصدی ورزش پایه، همگی نشان دادند که آینده ورزش قهرمانی از زمین‌های کوچک محلات و باشگاه‌های پایه شروع می‌شود.

اما در ایران، بخصوص در استان فوتبال‌خیز بوشهر، شکاف میان استعداد و امکانات روزبه‌روز بیشتر می‌شود.
«هزینه‌های بالای مدارس فوتبال، در کنار نبود حمایت مالی از خانواده‌ها، کمبود زیرساخت‌های استاندارد و ضعف در آموزش مربیان پایه، موجب شده است بسیاری از استعدادهای ناب استان، مسیر رشد ورزشی خود را نیمه‌تمام رها کنند.»

اینجاست که طرح یارانه ورزشی جوانه‌ها – SportPass Bushehr به عنوان یک راه‌حل ملی – استانی مطرح می‌شود؛ طرحی که می‌تواند شرایط ورود کودکان و نوجوانان به ورزش را عادلانه، کم‌هزینه، استاندارد و حرفه‌ای کند.

بخش اول: ضرورت اجرای طرح SportPass Bushehr

۱- رشد نابرابر امکانات ورزشی

در استان بوشهر، هزینه‌های ثبت‌نام در مدارس فوتبال برای بخش قابل‌توجهی از خانواده‌ها چالش‌برانگیز است و همین مسئله می‌تواند به نابرابری در دسترسی کودکان به فرصت‌های ورزشی منجر شود؛ شرایطی که در بلندمدت با افزایش آسیب‌های اجتماعی پیوند دارد.
البته بسیاری از مدارس فوتبال با وجود هزینه‌های سنگین اداره باشگاه که خود نیاز به حمایت دارند، تلاش می‌کنند با خانواده‌ها همراهی کرده و امکان ادامه مسیر برای کودکان مستعد را فراهم کنند.

۲- کاهش مشارکت ورزشی نوجوانان

پژوهش ها نشان می‌دهد طی سال های اخیر مشارکت ورزشی کودکان نونهالان و نوجوانان بنا به دلایل اقتصادی کاهش یافته است. بی‌کاری ورزشی کودکان، بی‌کاری اجتماعی آینده را می‌سازد‌ و این یک‌ تهدید جدی است.

۳- مهاجرت استعدادها و فقدان مسیر رشد

بوشهر یکی از غنی‌ترین استان‌ها از نظر استعدادهای فوتبال است، اما نبود ساختار حمایتی باعث مهاجرت یا حذف برخی از استعدادها شده است.

۴- تجربه موفق کشورهای جهان

کشورهایی که امروز در جام جهانی‌ و المپیک‌ پیشتاز هستند، در سنین پایه یارانه ورزشی ارائه می‌دهند. قطعا این مدل قابل بومی‌سازی است.

بخش دوم: طرح ملی–استانی «یارانه ورزشی جوانه‌ها»

هدف کلیدی طرح

ایجاد یک اکوسیستم حمایتی برای حضور ۵ تا ۱۸ ساله‌ها در ورزش، با تمرکز ویژه بر فوتبال، به‌گونه‌ای که:

هزینه ورود خانواده‌ها کاهش یابد

باشگاه‌های پایه و مدارس فوتبال حمایت شوند

زیرساخت‌ها استاندارد شود

استعدادها شناسایی و هدایت شوند

مربیان پایه ارتقاء آموزشی پیدا کنند.

*۱- محور اول: کارت یارانه ورزشی SportPass*

برای هر کودک و نوجوان و جوان از ۵ تا ۱۸ سال یک کارت دیجیتال یارانه ورزشی صادر می‌شود:

امکانات کارت:

کمک‌هزینه ۳۰ تا ۷۰ درصد شهریه

بیمه ورزشی رایگان

تخفیف خرید تجهیزات و البسه ورزشی

دسترسی به زمین‌ها و سالن‌های مشارکتی

امتیازات ویژه برای استعدادهای برتر

مزیت:

عدالت ورزشی ۱۰۰٪ واقعی – هیچ کودکی به دلایل مالی از ورزش دور نمی‌ماند.

*۲- محور دوم: حمایت از تیم‌های پایه و باشگاه‌ها*

کمک‌هزینه برای مربیان پایه

یارانه زیرساخت و یا اجاره (چمن مصنوعی، سالن و …)

معافیت مالیاتی اسپانسرهای تیم‌های پایه

یارانه برای تیم های شرکت کننده در لیگ های استانی و کشوری

حمایت از تغذیه، پوشاک و حمل‌ونقل تیم‌های رده‌سنی پایه

مزیت:

افزایش کیفیت فوتبال پایه و کاهش هزینه باشگاه‌ها.

*۳- محور سوم: استعدادیابی هوشمند و بانک اطلاعات ورزشی استان*

با استفاده از:

دیتا بیس

تست‌های آمادگی جسمانی

هوش مصنوعی در تحلیل عملکرد

و همکاری مدارس ورزش

یک بانک اطلاعات کامل از استعدادهای استان ایجاد می‌شود.

مزیت:

هیچ استعداد بوشهری گم نمی‌شود.

*۴- محور چهارم: آکادمی مربیان SportPass*

آموزش مربیان C و B آسیا

یارانه دوره‌های آموزشی

دوره‌های تخصصی استعدادیابی

ارتقاء کیفیت مربیان پایه استان

*مزیت:*

هر استعداد در دستان یک مربی باکیفیت رشد می‌کند.

بخش سوم: آثار اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و ورزشی طرح*

۱- آثار اجتماعی

کاهش ناهنجاری‌ها و آسیب‌های اجتماعی

افزایش امید و انگیزه نسل Z و آلفا

تقویت سرمایه اجتماعی بوشهر

۲- آثار فرهنگی

هویت ورزشی استان تقویت می‌شود

فوتبال بوشهر تبدیل به برند اجتماعی می‌شود

مشارکت خانواده‌ها بیشتر می‌شود

۳- آثار اقتصادی

اشتغال‌زایی برای مربیان، داوران، باشگاه‌ها

رونق صنعت ورزش و تجهیزات

جذب اسپانسر و گردش مالی سالم

۴- آثار ورزشی

جهش در فوتبال پایه

افزایش تولید بازیکن برای رده‌های ملی

تقویت تیم‌های باشگاهی بوشهر

تبدیل استان بوشهر به هاب استعداد فوتبال جنوب کشور

نتیجه‌گیری

طرح یارانه ورزشی جوانه‌ها – SportPass Bushehr یک برنامه حمایتی و یک انقلاب ساختاری برای آینده ورزش استان بوشهر است. این طرح با الهام از الگوهای جهانی، اما بر پایه نیازهای محلی، می‌تواند:

عدالت ورزشی را برقرار کند

حضور کودکان و نوجوانان در ورزش را افزایش دهد

فوتبال استان بوشهر را وارد دوره جدیدی از رشد کند

استعدادهای پنهان را تبدیل به سرمایه‌های ملی کند

و الگویی برای کل کشور شود

SportPass Bushehr
قطعا فقط یک طرح ورزشی نخواهد بود؛ بلکه سرمایه‌گذاری بر آینده خواهد بود.
آینده‌ای که از امروز با حمایت از «جوانه‌ها» آغاز می‌شود.