چکیده:
متاورس بهعنوان یکی از جلوههای تحول دیجیتال، در حال تغییر سبک زندگی و تعاملات اجتماعی است و فوتبال، پرطرفدارترین ورزش جهان نیز از این تغییرات بینصیب نمانده است.
این مقاله با نگاه جامعهشناختی، فرصتها و چالشهای ورود فوتبال ایران به دنیای متاورس را بررسی میکند و تجربه جهانی را با وضعیت ایران مقایسه میکند.
یافتهها نشان میدهد در حالی که باشگاههای مطرح جهان با استادیومهای مجازی و فروش بلیت دیجیتال هواداران را جذب کردهاند، فوتبال ایران هنوز با محدودیتهای زیرساختی و فرهنگی مواجه است.

۱- مقدمه
تحولات فناوری در سالهای اخیر، نحوه تجربه واقعیت و تعاملات اجتماعی را تغییر داده است. متاورس، بهعنوان فضای مجازی تعاملی سهبعدی، فرصتهای جدیدی ایجاد کرده و فوتبال نیز از این تحول بینصیب نمانده است. ورود متاورس به فوتبال تجربه تماشای مسابقات، هویت هواداری و مدلهای کسبوکار باشگاهها را دگرگون کرده است.
این مقاله به بررسی این پرسش میپردازد که متاورس چگونه فوتبال را تغییر داده و فوتبال ایران با چه فرصتها و چالشهایی مواجه است.
۲- تجربه جهانی
باشگاههای مطرح جهان، مانند منچستر سیتی و بارسلونا، با استادیومهای مجازی، فروش بلیت دیجیتال و NFT، تجربه هواداری را به سطح جدیدی رساندهاند. این تجربه جدید به افراد و هواداران این اجازه را میدهد که حتی با فاصله جغرافیایی زیاد با محل برگزاری رقابت ها، بتوانند با واقعیت مجازی بدون نیاز به سفر و یا حضور فیزیکی از طریق واقعیت مجازی به تماشای مسابقات بنشینند.
۳- وضعیت فوتبال ایران
ورود فوتبال ایران به متاورس هنوز محدود است. سرعت اینترنت، دسترسی محدود به تجهیزات واقعیت مجازی و موانع قانونی، مانع توسعه گسترده این تجربه دیجیتال شدهاند.
با این حال، نمونههای اولیهای در این خصوص وجود دارد: باشگاههای پرسپولیس و استقلال اقداماتی محدود در فروش توکن هواداری و محتوای دیجیتال داشتهاند.
در سطح محلی، باشگاه شاهین شهرداری بوشهر در زمان فعالیت خود، در تمامی بازی های تیم بزرگسالان و برخی مسابقات ردههای پایه، اقدام به پخش زنده بازیها از طریق اینستاگرام کرده است.
این تجربه، هرچند محدود، اما نشانهای از تلاشهای اولیه فوتبال ایران برای ورود به فضای دیجیتال و تعامل نوین با هواداران است.
۴- تحلیل جامعهشناختی
هویت هواداری: در سطح جهانی، هویت دیجیتال جایگزین تجربه فیزیکی میشود؛ اما در ایران این روند کند است.
شکاف دیجیتال: دسترسی به فناوریهای نوین محدود به برخی شهرها و اقشار مرفه می باشد و نابرابری فناورانه در این خصوص مشهود است.
سرمایه فرهنگی: تجربه دیجیتال به تدریج به نماد جایگاه اجتماعی تبدیل میشود، ولی در ایران هنوز محدود است.
۵- فرصتها و تهدیدها
فرصتها:
آموزش دیجیتال مربیان و داوران
توسعه لیگهای مجازی نوجوانان
فروش محتوا و محصولات دیجیتال
تهدیدها:
تشدید شکاف طبقاتی
خطر تجاری سازی افراطی
عقب ماندگی از روند جهانی
۶- سناریوهای آینده
خوشبینانه: توسعه زیرساخت و سیاستگذاری صحیح برای جهانی سازی برندهای ایرانی در متاورس
میانه: استفاده محدود از متاورس در آموزش و سرگرمی
بدبینانه: عقب ماندن کامل و افزایش نابرابری فناورانه
۷- نتیجهگیری و پیشنهادها
متاورس فوتبال را وارد عصر جدیدی کرده است که در آن مرزهای جغرافیایی و حضور فیزیکال حذف و تجربه دیجیتال بازتعریف می شود و اما تحقق این چشمانداز برای ایران عزیزمان نیازمند رفع موانع زیرساختی و فرهنگسازی می باشد.
پیشنهادها:
سرمایهگذاری در اینترنت پرسرعت و تجهیزات VR
ایجاد پلتفرمهای بومی برای تجربه هواداری دیجیتال
آموزش عمومی و ارتقای سواد دیجیتال در ورزش
همکاری باشگاهها با استارتاپهای فناوری
https://www.pgnews.ir/?p=284987
284987
3 نظر
تشکر از آقای دکتر هادی جلالی ثابت ، بخاطر پرداختن به پدیده متاورس در ورزش و توجه دادن به مسئولان در جهت لزوم گرایش و سرمایه گذاری در این بخش
درود بر آقای جلالی ثابت. مثل همیشه کارشناسی و مفید و کامل ،امیدوارم که موفق باشد و ادامه داشته باشد.از خلیج فارس هم ممنون هستیم به خاطر انتخاب اینگونه مطالب ارزشمند.
آرزوی توفیق روزافزون توأم با سلامتی برای جناب آقای هادی جلالیثابت
الحق که ایشان نمونهای بارز از تواضع در اخلاق و پیشگامی در عرصه علم روز در علوم ورزشی هستند.
بیتردید، جناب جلالیثابت از سرمایههای ارزشمند ورزش استان بوشهر و حتی کشور به شمار میآیند.