شالوها یا کاکایی‌های خلیج فارس در فصل زمستان دائما در حال شیرجه زدن در آب و دریافت طعمه‌هایی هستند که گردشگران به آنها هدیه می‌کنند. یکی ضایعات مرغ را برای جلب توجه کاکایی‌ها به دریا می‌ریزد و آن دیگری از چیپس و پفک به‌عنوان غذای ساکنان آب‌های گرم جنوب استفاده می‌کند.

این اقدام آنها، گله بزرگی از کاکایی‌ها را به سمت آب‌های نزدیک ساحل می‌‌آورد تا دیگر ساحل‌نشینان هم بتوانند از پرواز این پرندگان بر فراز آسمان آبی دریا لذت ببرند و گاهی هم قایق‌سواران به دل کاکایی‌ها می‌زنند تا با پرواز اجباری کاکایی‌ها، منظره‌ای جذاب برای ترغیب گردشگران به قایق سواری ایجاد کنند. رفتارهایی که هر هفته با پرندگان تکرار می‌شود، قطعا بدون اثر بر چرخه زندگی آنها نیست.

 روحیه مهرطلبی، عامل غذادهی به پرندگان

علیرضا هاشمی، مدیر گروه پرنده نگری طرلان، غذادهی به پرندگان را نتیجه روحیه مهرطلبی در افراد می‌داند اما تاکید می‌کند که این رفتار هیچ فایده‌ای برای پرنده ندارد و چه بسا مشکلاتی هم در چرخه زندگی‌اش ایجاد می‌کند.

به گفته او، زندگی پرنده وحشی به شکلی تکامل یافته که از منابع بسیار متنوعی تغذیه می‌کند و این تغذیه در هر فصل متفاوت است. پرنده همه‌چیز خواری مثل کاکایی طیف وسیعی از مواد غذایی شامل ماهی، لاشه، پسماند و غیره را مورد استفاده قرار می‌دهد و در شرایطی که آشغال مرغ و موادی که همیشه در طبیعت در دسترس حیوان نیست، جزو خوراک پرنده می‌شود‌، رژیم غذایی کاکایی تغییر می‌کند و برایش سوء‌‌تغذیه ایجاد خواهد کرد.

هاشمی سوء تغذیه را عاملی برای کاهش نرخ موفقیت در زادآوری و بزرگ کردن جوجه‌ها و در نتیجه کاهش طول عمر پرنده‌ای مثل کاکایی معرفی می‌کند و این نکته را یادآور می‌شود که بسیاری از مواد نگهدارنده موجود در غذای انسان، افزودنی‌هایی هستند که برای پرندگان مصرف شان ممنوع بوده و یک پرنده را به مفت خوری عادت می‌دهد. غذای در دسترس به پرنده حس سیری می‌دهد اما املاح و ویتامین‌های مورد نیاز به بدنش نمی‌رسد و با فقر مواد غذایی، ممکن است حیات کاکایی با مشکل مواجه شود.

مدیر گروه پرنده نگری طرلان می‌گوید که کلا غذادهی به کاکایی‌ها در کشورهای پیشرو ممنوع است و اگر در اروپا به پرندگان حاشیه رودخانه‌ها یا پارک غذا بدهید، حتما طبق قانون جریمه می‌شوید. غذادهی فقط در شرایط خاص، با نظر متخصصان و در صورت وجود خطر انقراض برای گونه‌ها انجام می‌شود و در حالت عادی این کار ممنوع است.

آموزش بهتر از جریمه

اگرچه به گفته هاشمی جریمه برای غذادهی به حیات وحش در کشورهای پیشرو مرسوم است اما معصومه صفایی معاون دفتر حفاظت و مدیریت حیات‌وحش سازمان محیط‌زیست با اعمال چنین سیاستی مخالف است زیرا معتقد است که در ایران فرهنگسازی بیش از جریمه جواب می‌دهد. بنابراین بهتر است که به جامعه آموزش داده شود که اگر حیوانات را دوست دارند، رفتار درست انجام دهند.

به گفته صفایی در کشورهای دیگر باغ وحش‌ها برای ارضای حس غذادهی به حیوانات، پکیج‌هایی را می‌فروشند که هم برای خودشان درآمدزایی دارد و هم حیوان آسیبی نمی‌بیند، زیرا متناسب با رژیم غذایی موجود زنده، پکیج‌ها تعریف می‌شود.

او ایده خامی هم برای این حس دارد و می‌گوید که شاید بتوان سایت‌هایی برای غذادهی به حیات وحش ایجاد کرد و به صورت محدود، با برآورد ظرفیت، میزان غذادهی به حیوانات را تعیین کرد تا آسیبی به جمعیت وارد نشود اما به نحوی غذادهی گردشگران را هم مدیریت کرد.