همبستگی اجتماعی، حمایت از کار و کارگر و نقش تأمین اجتماعی در شرایط جنگ اقتصادی

مرتضی پروانه | مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان بوشهر

هفته تأمین اجتماعی امسال، بیش از آنکه زمانی برای تقویم‌های اداری باشد، فرصتی است برای واکاویِ یک مدلِ موفقِ تاب‌آوری در برابر تلاطم‌های اقتصادی. ما در حالی این ایام را پشت سر می‌گذاریم که نظام سلطه، با هدف‌گذاری دقیق بر معیشتِ کارگران و سفره‌های خانوار، جنگی ترکیبی را در ابعاد اقتصادی آغاز کرده است. در این میان، مراکز تولیدی و کارگری در استان بوشهر، به عنوان «خط مقدم»، هدفِ نخستِ فشارهای دشمن بودند؛ با این هدفِ راهبردی که با ضربه به توان تولیدی، شکافی میان ارکانِ کار و تولید ایجاد کنند.

اما در میدان عمل، آنچه در استان بوشهر رقم خورد، متفاوت از محاسباتِ دشمن بود. ایستادگیِ مبتنی بر «مقاومت و همبستگی اجتماعی»، سدی مستحکم در برابر این راهبردِ خصمانه ساخت. کارفرمایانِ استان با درکِ صحیح از شرایطِ خطیر کشور، اولویت را بر حفظِ سرمایه انسانی گذاشتند تا از ریزشِ نیرو جلوگیری کنند؛ در سوی دیگر، کارگران نیز با مسئولیت‌شناسیِ حرفه‌ای، سنگرِ تولید را خالی نکردند.

در این میان، خانواده بزرگ وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در استان بوشهر، از سازمان تأمین اجتماعی گرفته تا مدیریت درمان و سایر دستگاه‌های تابعه، صرفاً ناظر این صحنه نبودند، بلکه به عنوان «بازوانِ حمایتی»، نقشی استراتژیک ایفا کردند. سیاست‌گذاری‌های بیمه‌ایِ هدفمند برای حفظِ اشتغال و حمایت از کارفرمایان در دوران بحران، در کنارِ پوششِ حداکثریِ کارگرانِ آسیب‌دیده از طریقِ برقراریِ مقرری بیمه بیکاری، نشان داد که سازوکارِ تأمین اجتماعی در بوشهر، فراتر از یک نهادِ صرفاً خدماتی، نقشِ «پشتیبانِ حیاتِ تولید» را بر عهده دارد.

همچنین، خدماتِ بدون وقفه مدیریت درمانِ تأمین اجتماعی در استان، دغدغه‌های سلامتِ جامعه کارگری را به حداقل رساند تا آن‌ها تنها دغدغه‌شان تداومِ تولید باشد. این یکپارچگی میان «تولید»، «حمایت بیمه‌ای» و «خدماتِ درمانی»، در حقیقت یک «راهبرد دفاعی» بود که به «حداقلِ اخراج» و «حداکثرِ همدلی» منجر شد.

امروز و در هفته‌ای که به نام تأمین اجتماعی نام‌گذاری شده، باید تأکید کرد که اگر استان بوشهر توانسته است از کورانِ جنگ اقتصادی، سرافراز و با حداقل آسیب عبور کند، نتیجه‌ی همین درکِ مشترکِ سازمانی و همبستگیِ میدانی است. تأمین اجتماعی، ستون فقرات امنیتِ اجتماعی و اصلی‌ترین پشتیبانِ سفره‌های کارگری در طوفانِ تهدیدهاست.

این هفته، فرصتی است تا با نگاهی دقیق‌تر به الگوی بوشهر، یادآور شویم که ایستادگی در برابر فشارهای بیرونی، نه با شعار، که با «حمایت‌های ساختاریافته» و «همبستگی میان کارگر و کارفرما» محقق می‌شود. حقیقتِ این ایام، تجدیدِ میثاق با کارگران و کارفرمایانی است که در جنگ اقتصادی، ثابت کردند غیرتِ ایرانی و پشتوانه‌های حمایتی، از هر تحریمی قدرتمندتر است.