خلیج فارس:دنیا جهانبخت، چهره خبرساز اینستاگرام بهتازگی در پلتفرمهای «روبیکا» و «بله» کانال راهاندازی کرده و لینک آنها را در استوری اکانت خود به اشتراک گذاشته است.
به گزارش«خلیج فارس» به نقل از برترینها؛این اقدام با واکنشهای متفاوت کاربران شبکههای اجتماعی همراه شده و برخی از آن بهعنوان یکی از اتفاقات غیرمنتظره این روزهای فضای مجازی یاد کردهاند.
خلیج فارس: یکی از پیامدهای قطعی اینترنت، گسیل سیل عظیمی از مردم به سکوهای داخلی و پیامرسانهای بومی مثل روبیکا، سروش، بله و ایتا بوده است. در ابتدا، این شبکههای داخلی با محدودیتهای بسیاری مواجه بودند، اما در سه ماه اخیر و عمدتا پس از ناآرامیهای دی ماه، تلاش بیشتری به منظور پیشرفت و ارتقا انجام دادند و بخشی از محدودیتهای پیش رو را برداشتند.
پیام رسان «بله» در حال حاضر یک مانع جدی پیش پای کاربران گذاشته و آن، محدودیت ارسال فایل بیشتر از ۲۰ مگابایت است. این سد راه که تبدیل به چالشی بزرگ برای بله شده، داد کاربران را درآورده و تجربه کاربری بدی را برای ایشان رقم زده است. موج نارضایتیها از این پیام رسان روزبهروز بیشتر میشود و کسی در مقطع کنونی پاسخگو نیست.
هم اکنون بسیاری از کاربران به رفع محدودیتهای روبیکا و ایتا اشاره میکنند و با بیان نارضایتی خود، خواستار اصلاح هر چه سریعتر محدودیتها هستند. یکی از مهمترین قابلیتهایی که کاربران باید در پیامرسانها داشته باشند، ارسال فایلهای مختلف با حجمهای بالاست که متاسفانه بله در این آزمون مردود شده و مشخص نیست برنامه توسعه دهندگان آن برای حل این مشکل چیست!
براساس اعلام برخی کاربران، رقبای پیام رسان بله قابلیت ارسال فایلهای چند ده مگابایتی را فعال کردهاند، در حالی که «بله» همچنان در گذراندن این مرحله با چالش مواجه شده است. مهمترین قشر مصرف کننده از این پیام رسان، دانشجویان، طراحان و فعالان حوزه کسبوکار هستند که با ارسال فایلهای حجیم سروکار دارند و هم اکنون از تداوم وضع موجود آسیب میبینند.
به احتمال زیاد توسعه دهندگان بله در روزهای آتی مجبور به حل این مشکل خواهند شد و سرانجام محدودیت ارسال فایل تا سقف ۲۰ مگابایت هم برداشته میشود، اما پرسش اساسی این است: آیا در شرایط کنونی که اقتصاد دیجیتال در اغما به سر میبرد، اینترنت بین الملل باید به مدتی نامعلوم قطع میشد؟
خلیج فارس:رییس سابق صداوسیما در واکنش به تهدیدات آمریکا در تنگه هرمز گفت: شناورهایی که می خواهند از تنگه عبور کنند باید از سکوهای داخلی ایران مثل ایتا و بله برای پرداخت عوارض استفاده کنند.
به گزارش«خلیج فارس» به نقل از خبرفوری؛عزت الله ضرغامی در توضیح جزییات بیشتر افزود: قرار بود تمدن ما را نابود کند تا تنگه هرمز باز شود. حالا خودش می خواهد تنگه را ببندد! ترامپ در اوج استیصال و بن بست قرار گرفته است. قیمت نفت لحظه ای بالا می رود و اقتصاد دنیا به ویژه در حوزه کشاورزی و موادغذایی به شدت در حال آسیب است.
وی تصریح کرد: آمریکا که خودش تمدن ندارد ولی قرار است کل آبرو، حیثیت و هیمنه آمریکای ترامپ یک باره در خلیج فارس دفن شود. ظاهرا تابه حال خود ما هم نمی دانستیم که برای حفظ منافع کشور تنگه هرمز چقدر مهم و استراتژیک است. جوانان امروز به خوبی معنای جمله تاریخی امام که فرمودند آمریکا هیچ غلطی نمی تواند بکند را فهمیدند.
ضرغامی خاطرنشان کرد: ضمنا شناورهایی که می خواهند از تنگه عبور کنند باید از سکوهای داخلی ایران مثل ایتا و بله برای پرداخت عوارض استفاده کنند. تنگه هرمز تنگه احد جبهه مقاومت است. تجربه صدراسلام تکرار نخواهد شد. مردمی که به دور زیرساخت های کشور زنجیره انسانی تشکیل می دهند، آمریکای ترامپ را مأیوس و نابود خواهند کرد.
خلیج فارس:هوش مصنوعی بله که متعلق به بانک ملی است از احتمال بالای جنگ ایران و آمریکا خبر داد.
به گزارش«خلیج فارس» به نقل از برترینها؛احسان گل محمدی روزنامه نگار با اشاره به راه اندازی هوش مصنوعی پیام رسان بله متعلق به بانک ملی نوشت: در بازوی هوش مصنوعی این پیام رسان جهت کنجکاوی نوشتم: “آیا بین ایران و آمریکا جنگ می شود؟” و جواب بلندی این هوش مصنوعی ارسال کرد که در بخش نهایی آن تاکید شده بود “در مجموع، شرایط نشاندهنده احتمال بالای تنش و احتمال وقوع درگیری نظامی است.”
اینکه بانکی که از آن به عنوان بزرگترین بانک جهان اسلام و خاورمیانه یاد می شود و بخش مهمی از فعالان اقتصادی با آن مراوده دارند این پیش بینی را دارد، قابل تامل است!
خلیج فارس:براساس اعلام پیامرسانهای ایتا و بله، انجام عملیات نگهداری در مرکز داده میزبان این دو پیام رسان، ارتباط کاربران آنها از ساعت ۰۰:۰۰ بامداد تا ۹:۰۰ صبح جمعه قطع خواهد شد. هم اکنون بله به حالت عادی بازگشته اما ایتا همچنان با اختلال مواجه است.
به گزارش«خلیج فارس» به نقل از تسنیم؛بر اساس اعلام پیامرسانهای ایتا و بله، انجام عملیات نگهداری در مرکز داده میزبان این دو پیام رسان، ارتباط کاربران آنها از ساعت 00:00 بامداد تا 9:00 صبح جمعه دوم خردادماه قطع خواهد شد.
پیامرسان «ایتا» دیروز اعلام کرد که بامداد جمعه دوم خردادماه بهمدت حدود 9 ساعت دسترسی به این پیامرسان قطع خواهد شد. این قطعی بهدلیل انجام عملیات نگهداری در مرکز داده میزبان این سرویس اعلام شده است.
بر اساس اطلاعیه منتشرشده از سوی «ایتا»، این عملیات از ساعت 00:00 بامداد جمعه آغاز شده و تا ساعت 9:00 صبح ادامه خواهد داشت. در این بازه زمانی، کاربران امکان دسترسی به این پیامرسان را نخواهند داشت.
مدیریت ایتا با اعلام این خبر، از کاربران خواسته است برای اختلال موقت در سرویس شکیبا باشند. به گفته این مجموعه، تلاش بر آن است که خدمات با «کوتاهترین وقفه» به حالت عادی بازگردد.
هم اکنون پیامرسان بله به حالت عادی بازگشته است اما ایتا همچنان با اختلال مواجه است.
خلیج فارس:امنیت اطلاعات و حفظ حریم خصوصی کاربران در پیامرسانهای بومی یا داخلی از ابتدای شروع کار آنها در کشور مورد شک و تردید کاربران و کارشناسان امنیتی بوده است.
به گزارش«خلیج فارس» به نقل از شرق؛ امنیت اطلاعات و حفظ حریم خصوصی کاربران در پیامرسانهای بومی یا داخلی از ابتدای شروع کار آنها در کشور مورد شک و تردید کاربران و کارشناسان امنیتی بوده است. تاکنون بارها خبر هک اطلاعات یا حذف پیامرسانهای بومی از اپاستورهای خارجی به دلیل رعایتنکردن پروتکلهای امنیتی شنیده شده و بسیاری از کارشناسان هم با ارائه مستنداتی گفتهاند که این پیامرسانها امن نیستند، هرچند مدیران این پیامرسانها پیوسته تأکید کردهاند که این گفتهها برای تخریب آنها اظهار میشود و گروهی میخواهند جلوی استقبال کاربران از پیامرسانهای بومی را بگیرند.
با این حال جدیدترین نتایج یک گزارش تحقیقاتی روی سه پیامرسانی که بیشتر از همه در ایران با استقبال مواجه هستند یعنی ایتا، روبیکا و بله نشان داده که این سه پیامرسان بههیچوجه ایمن نیستند و امکان رصد کاربران در این پلتفرمها وجود دارد. اما چقدر نتایج این گزارش قابل اعتماد است؟ چطور برخلاف ادعای مدیران این پیامرسانها که از سطح بالای امنیت و رمزنگاری پیامها در این سرویسها خبر میدهند، این گزارش اعلام کرده که هیچ رمزنگاری در این پیامرسانها صورت نمیگیرد؟ آیا راهی برای حفظ امنیت افرادی وجود دارد که مجبور به استفاده از این پیامرسانها در کشور هستند؟
ایجاد محدودیت و دسترسی به کاربران میلیونی
در یک دهه اخیر و بهویژه از زمان شروع محدودیتهای اینترنتی و فیلترینگ گسترده سرویسهای خارجی در دولت گذشته سیاستهای جدی برای استفاده از پیامرسانهای داخلی به کار گرفته شد. برای افزایش استفاده از این پیامرسانها در سه سال گذشته ارائه بسیاری از خدمات ضروری آنلاین مانند ثبتنام در دانشگاه، آموزش در مدارس، خدمات در مراکز بهداشتی، بانکداری، بازنشستگی و… به این پیامرسانها منتقل شده است.
این حمایتهای تشویقی از سمت دولت به پیامرسانهای بومی به بالارفتن تعداد کاربران آنها که مشخصا به اجبار در آن ثبتنام کردهاند کمک شایانی کرده است. طبق آخرین اطلاعاتی که از طریق وزارت ارتباطات دولت سیزدهم که از حامیان اصلی پیامرسانهای بومی بود، منتشر شده حدود ۸۹ میلیون نفر در پیامرسانهای بومی ثبتنام کردهاند. در بین پیامرسانهای مختلفی که در کشور فعالیت میکنند و بارها از سمت دولتهای دوازدهم و سیزدهم حمایتهای مادی از جمله اعطای وام پنج میلیاردی، واگذاری زیرساختهای شبکه و… دریافت کردهاند؛ ایتا، بله و روبیکا از استقبال بیشتری برخوردار بودهاند. تا خرداد سال ۱۴۰۳ براساس اعلام وزارت ارتباطات دولت سیزدهم روبیکا ۴۴.۷ میلیون کاربر داشته و تعداد کاربران ایتا هم به ۳۰.۵ میلیون کاربر رسیده است. همچنین در این بین کاربران پیامرسان بله ۱۳ میلیون گزارش شده است.
امنیت ایتا، بله و روبیکا چطور ارزیابی شده است؟
آزمایشگاه امنیتی صندوق فناوری باز (OTF) در مراحل مختلف و در یک محیط آزمایشگاهی به بررسی وضعیت امنیتی این سه پیامرسان پرداخته و در نهایت اعلام کرده آنها بههیچوجه ایمن نیستند. فاز اول این بررسی در دسامبر ۲۰۲۳ انجام شده است. این فاز شامل تحلیل ایستا (بررسی کد بدون اجرای برنامه) و مهندسی معکوس برای ارزیابی روشهای رمزگذاری و نگرانیهای مرتبط با حریم خصوصی در سطح پلتفرم بوده است. پرسش اصلی در این ارزیابی این بوده که آیا این برنامهها واقعا از E2EE) End-to-end encryption) یا رمزگذاری سرتاسر برای پیامهای کاربر به کاربر استفاده میکنند؟ و همچنین آیا نگرانیهای امنیتی و حریم خصوصی قابل توجهی برای کاربران وجود دارد؟
در نهایت فاز دوم در اکتبر ۲۰۲۴ به اجرا گذاشته شده است. این فاز شامل تحلیل پویا (بررسی رفتار برنامه در حین اجرا) برای اعتبارسنجی یافتههای فاز اول بود. پرسش اصلی در این فاز این بود که از چه نوع رمزگذاری استفاده میشود؟ و اینکه آیا ارتباطات بین این سه اپلیکیشن امن است؟
پس از انجام این فازها نتایج درباره امنیت این سه پیامرسان منتشر شده است. طبق این بررسی مشخص شده که هیچیک از این پیامرسانها از E۲EE برای حفاظت از مکالمات کاربران در برابر سرورهای پشتیبان استفاده نمیکنند. در هر سه اپلیکیشن، زمانی که کاربران روی لینکهایی که در پیامها برایشان ارسال شده کلیک میکردند، به سرور پشتیبان برنامه هدایت میشدند و آدرس اصلی (URL) بهعنوان بخشی از کوئری به سرور ارسال میشد. این فرایند به سرورها اجازه میدهد وبسایتهایی را که کاربران درون برنامه مشاهده میکنند، تحت نظارت قرار دهند.
در ایتا، دادههای کاربر (مثل تاریخچه پیامها) ممکن است توسط مهاجمی با دسترسی فیزیکی به دستگاه، استخراج شود. از سوی دیگر پیامهای پیشنویس در ایتا به سرور ارسال میشوند.
در روبیکا، ترافیک رمزگذارینشده کشف شد. این آسیبپذیری به هرکسی که شبکه را نظارت میکند اجازه میدهد دادههای حساس مانند رمز عبور یا اطلاعات شخصی را در صورت ارسال در قالب متن ساده، رهگیری و مشاهده کند.
در بله، داده موقعیت مکانی کاربر در زمان احراز هویت به سرور ارسال میشود. در این اپلیکیشن از نوعی رمزنگاری استفاده میشود که میتوان آن را به راحتی بازگشایی کرد.
همچنین این ارزیابی نشان میدهد که تنها اپلیکیشنهای ایتا و روبیکا براساس کد منبع یکی از نسخههای تلگرام ساخته شدهاند. این در حالی است که این دو پلتفرم بارها اعلام کردهاند که در داخل کشور و توسط برنامهنویسان ایرانی توسعه داده شدهاند.
یکی دیگر از یافتههای مهم این گزارش این است که طرح متقابل اتصال پیامرسانها که اردیبهشت سال گذشته وزارت ارتباطات دولت سیزدهم از آن رونمایی کرد، از پروتکل امنی برای انتقال پیامهای بین کاربران پیامرسانها استفاده نمیکند. در این گزارش اعلام شده که در طرح اتصال متقابل پیامرسانهای داخلی از پروتکلی به نام MXB استفاده شده که در آن امکان خواندن پیامها وجود دارد.
ناامنبودن پروتکل استفادهشده در طرح اتصال متقابل پیامرسانهای داخلی در حالی مطرح میشود که عیسی زارعپور، وزیر ارتباطات پیشین، در مراسم رونمایی از این طرح در جمع خبرنگاران در پاسخ به امنبودن این پروتکل گفت: «پیامرسانهای مختلف از طریق این پروتکل به هم متصل میشوند و این پروتکل هم کاملا امن و استاندارد است و به شیوه End-To-End پیامها در این پروتکل رمزنگاری میشوند». همچنین او تأکید کرده بود که وزارت ارتباطات بهعنوان تنظیمگر این حوزه، پروتکلهای امنیتی در این زمینه را تدوین کرده و برای اجرا در اختیار پیامرسانها گذاشته است. همچنین به گفته او برای بهوجودنیامدن هر نوع مشکلی هم روی اجراشدن این طرح نظارت دارد.
آیا باید نگران اطلاعات خود باشید؟
بعد از انتشار این گزارش از سوی OTF برخی کارشناسان و صاحبنظران در حوزه امنیت اعلام کردند که باقیماندن این اپها روی گوشی خطرناک است و اگر هم آنها از روی گوشی پاک شوند امکان دسترسی به اطلاعات و رصد گوشی کاربران وجود دارد. این اظهارات باعث نگرانی بسیاری از کاربران شده که به اجبار برای دریافت برخی خدمات دولتی، آنها را روی گوشی خود نصب کردهاند.
وحید فرید، کارشناس حوزه فناوری اطلاعات و اینترنت این نگرانیها را بیمورد میداند و تأکید میکند که با پاککردن این برنامهها از روی گوشی دیگر آنها امکان دسترسی به اطلاعات خصوصی کاربران را ندارند. او در این مورد میگوید: «در همین گزارش به این موضوع اشاره و تأکید شده که این پیامرسانها دسترسی به فضای گوشی شما یا امکان شنود دیگر برنامههای شما را ندارند و غیر از چیزی که کاربران به آن امکان دسترسی میدهند، پیامرسان به برنامه دیگری دسترسی ندارد». او تأکید میکند که وقتی برنامه را از روی گوشی خود پاک میکنید، این برنامه دیگر پاک شده است و در صورتی امکان نگرانی وجود دارد که هنگام نصب این برنامه بدافزاری هم روی گوشی نصب شده باشد که عموما این اتفاق توسط سیستمعامل اندروید تشخیص داده میشود و به کاربر هشدار میدهد.
برای جویاشدن از وضعیت امنیت اطلاعات کاربران در بله، ایتا و روبیکا، «شرق» بارها با مدیران این سه پیامرسان تماس گرفت، اما هیچکدام از آنها به این تماسها پاسخ ندادند. در این بین تنها «بله» به صورت کلی اطلاعات این گزارش را تکذیب و تأیید کرد که اطلاعات کاربران این پیامرسان همیشه در شرایط امن نگهداری میشود. همچنین این پیامرسان برای ارائه پاسخ به سؤالهای ما درخواست زمان بیشتری داشت.
در فضای همیشگی اما و اگر درباره حفظ امنیت و حریم خصوصی کاربران در پیامرسانهای بومی، بهترین پیشنهادی که کارشناسان به افرادی که برای دریافت بعضی خدمات مجبور به نصب و استفاده از پیامرسانها هستند، این است که اطلاعات حساس و مهم خود را بههیچوجه از طریق این پیامرسانها ردوبدل نکنند.
خلیج فارس:با همه حمایتهایی که دولت از پیامرسانهای داخلی انجام داده، این پیامرسانها هیچگاه میان مردم محبوبیت بالایی کسب نکردهاند.
فیلترینگ اینستاگرام باعث نشده که استفاده آن کمتر شود و هنوز واتساپ و تلگرام حرف اول را در ارتباطات میان مردم میزنند. بیشتر کسانی هم که مجبور به استفاده از پیامرسانهای داخلی شدهاند، برای کارهای دولتی و… است.
