علیرضا برازجانی*
از روزهای اخیر که اقدام رئیس دولت چهاردهم در نشست با تعدای از مدیران آب و انرژی کشور توسط رسانه ها به سرعت و حداکثری پوشش و بازنشر داده شد شاهد تغییر در پوشش رسمی برخی مقامات عالی کشور و همچنین مدیران استانی هستیم؛ اقدامی که با حذف کُت در مجامع رسمی آغاز شده و بهسرعت توسط استاندار بوشهر و جمعی از مدیران استانی نیز الگوبرداری شد.
در نگاه نخست، این تغییر را میتوان نمادی از سادهزیستی و تلاش برای همگرایی با عموم مردم در شرایط سخت اقتصادی دانست. اما پرسش اساسی اینجاست: آیا این تغییر پوشش، آغاز یک گذار ساختاری به سمت «مدیریت ریاضتی و کارآمد» است یا صرفاً یک تغییر ظاهری در ویترین نمایشهای اداری؟
واقعیت امر این است از بدو شکل گیری جمهوری اسلامی، راس هرم این حاکمیت الهی متاثر از الگوی رفتاری امامین انقلاب از ساده زیستی گرفته تا اجتناب از دست درازی به منابع در اختیار و رعایت حقوق بیت المال، ویژگی های بارز و الگوهای قابل تعمیم بود که از امام بزرگوار ما و قائد شهید ما در اذهان مردم شکل گرفته است و از مدیران در همه سطوح انتظاری جز این نیست.
هرچند نمی توان جنبه های تاثیر گذار این حرکت رئیس جمهور برای عبور از شیوه نامه های تشریفاتی و اشرافی که به غلط در سالیان اخیر مرسوم شده و به نوعی منجر به رفتاری طبقاتی شده نادیده گرفت اما چنانچه حذف کت بهمعنای شکستن سد تشریفات زائد و نزدیکی به بدنه مردم باشد، ستودنی است.
اما وقتی در راهروهای همان اداراتی که مدیرانش کتهایشان را آویختهاند، همچنان شاهد برگزاری همایشهای پرهزینه، پذیراییهای تجملاتی و چاپ بنرهای میلیونی برای مناسبتهای کماثر هستیم، این پرسش پیش میآید که آیا «کت» مشکل اصلی بود یا تفکر تشریفاتمحور؟
استان بوشهر، به عنوان پایتخت انرژی ایران، بیش از هر جای دیگر نیازمند عبور از ظواهر و ورود به میدان واقعی مدیریت ناترازیهاست. در تابستان پیش رو که دمای هوا در شهرهای استان به بالای ۴۵ و گاه ۵۰ درجه میرسد، ناترازی انرژی دیگر یک مقوله تئوریک نیست؛ این یک مسئله حیاتی و در حکم شرایط جنگی است.
طبق آمارهای رسمی، ناترازی برق در کشور در زمان پیک مصرف به بیش از ۱۵ هزار مگاوات میرسد. در شرایطی که صنعت و کشاورزی استان در گرمای طاقتفرسا نیازمند پایداری شبکه است، صرفهجویی در ادارات نباید تنها به خاموش کردن کولرها حین و پس از ساعت اداری محدود شود.
ما نیازمند یک جنبش صرفهجویی ساختاری هستیم. هزینههایی که صرف پذیراییهای همایشی و آیینهای نمایشی و هدایای غیرمتعارف و بذل و قدردانی متقابل مدیران از هم میشود، اگر بهطور مستقیم در بهینهسازی شبکه توزیع و اصلاح الگوی مصرف دستگاههای دولتی صرف شود، میتواند بخشی از فشاری را که بر دوش مردم است، کاهش دهد.
مدیران دستگاههای اجرایی استان بوشهر باید بدانند که مردم نجیب این استان، بیش از آنکه به تماشای لباس مسئولان بنشینند، نگران پایداری آب و برق در ظهر داغ بوشهرند. ناترازی آب نیز با توجه به وابستگی شدید استان به آبشیرینکنها و منابع آب خارج از جغرافیای استان بوشهر، نیازمند تخصیص بودجههای عمرانی بهجای بودجههای جاری و نمایشی است. مدیریت ناترازی در چنین شرایطی، یعنی اولویتبندی بیرحمانه. یعنی حذف تمام آن برنامههایی که خروجی ملموسی برای رفاه مردم ندارند.
پیشنهاد نگارنده به استاندار محترم بوشهر و مدیران ارشد استان این است: همانطور که در تغییر پوشش پیشقدم شدید، در «ریاضت اداری» نیز پیشگام باشید.
بخشنامهای صادر کنید که طی آن تمامی همایشهای غیرضروری، پذیراییهای خارج از عرف و هدایای لاکچری و البته بیفایده در تمامی دستگاههای اجرایی ممنوع اعلام شود. آمار هزینههای صرفهجویی شده از این محل باید بهصورت شفاف در پایان هر فصل به اطلاع عموم برسد تا مردم احساس کنند در این شرایط جنگی، مسئولان نیز در خط مقدم کاهش هزینههای زائد هستند.
حذف کُت، تنها آغاز راه است. اگر این سادهسازی به سادهزیستی مدیریتی و کارآمدی در بحران پیوند نخورد، در ذهن پرسشگر مردم، چیزی جز یک نمایش مد نخواهد بود.
بوشهر بیش از هر زمان دیگری به مردان عمل نیاز دارد؛ کسانی که در گرمای خوزستان و بوشهر، نه به دنبال ویترین، که به دنبال پایداری شبکه و رفاه عمومی باشند. امروز وقت مدیریت در میدان است، نه مدیریت در همایش.
*صاحب امتیاز هفته نامه نخل و دریا