تكرار الگوی توافق غزه درباره ایران؟

حماس با وجود موافقت اولیه، حاضر نیست خلع سلاح شود یا اداره منطقه غزه را به طرف دیگری واگذار کند. هیچ نیروی نظامی در جهان هم توانایی اجرای چنین ماموریتی را ندارد. ارتش اسرائیل خود بعد از 2 سال جنگ در تحقق این اهداف شکست خورد حالا قطعا از دیگران چنین انتظاری نمی رود.

اسرائیل هم خواهان ورود دوباره به جنگ حماس در غزه نیست. همزمان، ارتش اسرائیل از استقرار در نیمی از خاک منطقه غزه، رضایت دارد چرا که به اشغال غزه ادامه می دهد.

برای اسرائیل، کنترل حماس بر غزه با همه نفرتی که از آن دارد بهتر از کنترل دولت فلسطین (تشکیلات خودگردان به ریاست محمود عباس) بر این منطقه است زیرا هم دو دستگی در فلسطین را تقویت می کند هم فشار و محاصره غزه با وجود حکومت حماس، راحت تر است هم مانع مهمی در برابر تشکیل کشور مستقل فلسطین است.
علاوه بر این، هیچ گروه فلسطینی وجود ندارد که بتواند کنترل غزه را به دست بگیرد. ضمن اینکه منطقه غزه با 2.3 میلیون نفر جمعیت نیازمند نهادی برای اداره امور ساکنان آن و جلوگیری از هرج و مرج است.

برخلاف مرحله اول که کشورهای جهان از اجرای فوری آن حمایت می کردند خواسته های مرحله دوم چنین فوریت و حمایتی از سوی جهان ندارند.

در نتیجه غزه در وضعیتی بین مرحله میان اول و دوم باقی مانده است و این وضعیت میتواند تا ابد ادامه یابد چون هم حماس و اسرائیل به خواسته های اصلی خود رسیده اند و خواسته های دیگر، فرعی اند.

توافق دو مرحله ای ایران و آمریکا

در توافق ایران و آمریکا هم دو کشور بر موضع خود اصرار و پافشاری دارند و حاضر به عقب نشینی نیستند. عملا مذاکرات به بن بست رسیده بود. تهران و واشنگتن و میانجیگران به این نتیجه رسیده اند که نمی توانند در یک مرحله و درباره همه چیز به توافق کامل برسند.

در نتیجه، مطالبات دو طرف و موضوعات به دو بخش “کلیدی / فوری” و “فرعی / زمان دار” تقسیم شدند.
خواسته های فوری و کلیدی جهان، ایران و آمریکا در مرحله اول اجرایی و سایر موضوعات برای اجرا به مرحله دوم واگذار می شود.

با وجود تعیین مهلت 60 روزه برای توافق درباره مرحله دوم، اما این مهلت قابل تمدید است و می توان تا بی نهایت مذاکره و مهلت را تمدید کرد.

در نزاع ایران و آمریکا، جهان و منطقه به دنبال بازگشایی تنگه هرمز ، پایان جنگ و توقف حملات علیه کشورهای منطقه هستند.
خواسته کلیدی ایران هم علاوه بر پایان جنگ، لغو محاصره دریایی بنادر جنوبی اش، آزادسازی پول توقیفی و رفع تحریم هاست.
خواسته کلیدی آمریکا نیز علاوه بر بازگشایی تنگه هرمز، محدودیت غنی سازی و ذخایر اورانیوم غنی شده ایران است.
آزادسازی پول توقیفی و رفع تحریم ها در برابر پذیرش محدودیت های هسته ای است.

دو بخش کلیدی محدودیت هسته ای در مرحله اول اجرایی / توافق می شود و دیگر محدودیت ها به مرحله دوم واگذار می شود. به همین تناسب هم بخشی از پول توقیفی ایران آزاد و بخشی از تحریم ها رفع می شود و بقیه به مرحله دوم موکول می شود.

پس از اجرای مرحله اول، مذاکرات برای مرحله دوم ادامه می یابد. پیش بینی می شود احتمالا این مذاکرات تا بی نهایت ادامه یابد و دو طرف به توافق نمی رسند اما شکست مذاکرات اعلام نمی شود چون مذاکرات جایگزین ندارد ادامه می یابد.

همچنین این مذاکرات به کانال ارتباطی مستقیم ایران و آمریکا درباره سایر موضوعات تبدیل می شود و این ویژگی به کارکرد اصلی مذاکرات تبدیل می شود. همان گونه که میز برجام به کانال ارتباط مستقیم ایران آمریکا تبدیل شد.

در این شرایط، مثل توافق غزه، با اشاره به مرحله اول توافق، ایران و آمریکا هر دو می توانند اعلام پیروزی می کنند. هر دو به خواسته های اصلی خود رسیده اند ولو به صورت نسبی. هر دو بخش هایی از آنچه که می خواهند را به دست آورده اند و همه آنچه که دارند را کاملا تحویل نداده اند. نه ایران محدودیت های هسته ای را به صورت کامل انجام می دهد و نه آمریکا کاملا تحریم ها را بر می دارد و کل پول ایران را آزاد می کند.

همچنین ایران و آمریکا می توانند انتقادات و دیگر خواسته ها را به مذاکرات جدید و مرحله دوم و توافق نهایی، آدرس دهند.

منبع: عصرایران