هزینه نامریی قطع اینترنت بر دوش اقتصاد

صادق سپندارند | فعال حوزه استارتاپ

مهم‌ترین مطالبات فعالان کسب‌وکارهای آنلاین را باید به درستی فهمید. این مطالبات فراتر از «فیلترینگ را بردارید» است.

چهار مطالبه محوری وجود دارد که هر کدام ریشه در یک نیاز واقعی مدیریتی دارند.

اول، «ثبات قانونی و زیرساختی». یک کسب‌وکار می‌تواند با محدودیت کنار بیاید، اما با بی‌ثباتی نمی‌تواند. وقتی امروز نمی‌دانید فردا اینترنت وصل است یا قطع، کدام پلتفرم فیلتر می‌شود یا نمی‌شود، برنامه‌ریزی استراتژیک عملاً غیرممکن می‌شود. فعالان می‌خواهند یک «پیمان پایداری» می‌خواهند که تحت هیچ شرایطی فعالیت‌های اقتصادی را بدون اطلاع قبلی و جبران خسارت مختل نکند.

دوم، «پایان رویکرد جرم‌انگارانه». فعالیت در پلتفرم‌های جهانی از تبلیغ در گوگل گرفته تا فروش در اینستاگرام نباید در هاله‌ای از ابهام قانونی قرار داشته باشد. کسب‌وکاری که نمی‌داند فعالیتش مجاز است یا نه، سرمایه‌گذاری نمی‌کند، نیرو استخدام نمی‌کند و رشد نمی‌کند.

سوم، «مشارکت واقعی در تصمیم‌گیری». شوراها و کارگروه‌هایی که درباره سرنوشت اینترنت تصمیم می‌گیرند، باید نمایندگان واقعی بخش خصوصی نه نمایندگان صوری را در خود داشته باشند. تصمیماتی که بدون درک زیست‌بوم کسب‌وکار گرفته می‌شوند، هزینه‌های غیرقابل پیش‌بینی به بار می‌آورند.

چهارم و اساسی‌ترین مطالبه، «بازگشت به عقلانیت اقتصادی» در نگاه کلان به فضای مجازی است. اقتصاد دیجیتال با بخشنامه رشد نمی‌کند. این حوزه سه نیاز بنیادین دارد که هیچ جایگزینی ندارند: آزادی عمل، ارتباط با جهان، و امنیت سرمایه‌گذاری. غیاب هر کدام از این سه، موتور رشد را خاموش می‌کند.

بزرگترین هزینه محدودیت‌های اینترنتی آن چیزی نیست که می‌بینیم کاهش فروش و تعطیلی کسب‌وکارها. بزرگترین هزینه آن چیزی است که هرگز اتفاق نیفتاد: سرمایه‌گذاری‌هایی که نشد، استارتاپ‌هایی که تأسیس نشدند، و نوآوری‌هایی که در نطفه خفه شدند.

این هزینه نامرئی است اما در بلندمدت، مخرب‌ترین میراث این دوره برای اقتصاد ایران خواهد بود. فعالیت در پلتفرم‌های جهانی از تبلیغ در گوگل گرفته تا فروش در اینستاگرام نباید در هاله‌ای از ابهام قانونی قرار داشته باشد.