کالابرگ در تله تورم

خلیج فارس: جذب سریع و حدود 90 درصدی اعتبار کالابرگ توسط متقاضیان، نیاز جامعه به این ابزار حمایتی و ضرورت افزایش مبلغ آن در برابر تورم کالاهای اساسی را نمایان می کند.

به گزارش خلیج فارس؛ کالابرگ که در ابتدای اجرای خود با هدف تقویت قدرت خرید خانوارها و تثبیت دسترسی به کالاهای اساسی طراحی شد، امروز دیگر کارکرد اولیه و اثرگذاری پیشین را ندارد.

جهش‌های متوالی قیمت‌ها، به‌ویژه در دوره تورم پسا‌جنگ، باعث شده ارزش واقعی این حمایت معیشتی به‌طور محسوسی کاهش یابد.

برآوردهای تحلیلی نشان می‌دهد قدرت خرید یک میلیونی کالابرگ به ازای هر نفر، نسبت به اولین دوره آن تقریبا نصف شده؛ به بیان دیگر، سبد کالایی که در آغاز می‌توانست بخش قابل‌توجهی از نیازهای اساسی خانوار را پوشش دهد، اکنون تنها بخشی محدود از همان نیازها را تأمین می‌کند.

این شکاف میان رقم اسمی و ارزش واقعی، عملاً کارایی سیاست حمایتی را زیر سؤال برده است.

استقبال گسترده و سرعت بالای جذب اعتبار

گزارش‌های اخیر مرتضی پروانه، مدیرکل کار، تعاون و رفاه استان بوشهر نشان‌دهنده اتکای شدید خانوارها به این سیستم حمایتی است.

طبق آمارهای وی طی دی ماه تا اردیبهشت امسال که طرح کالابرگ به صورت ماهیانه اجرا شده، قریب 90 درصد مشمولان در استان با این اعتبار خرید کرده اند و عمدتا در دو هفته ابتدایی نسبت به خرید اقدام کرده اند.

این اظهارات پروانه، نشان‌دهنده نیاز مبرم خانوارها به این حمایت‌ها در شرایط اقتصادی فعلی است.

تورم کالاهای اساسی؛ عامل اصلی فشار بر سفره‌ها

یکی از چالش‌های بنیادین در اجرای طرح کالابرگ، تطبیق مبلغ اعتبار با قیمت واقعی کالاهای موجود در «سبد کالابرگ» است. افزایش قیمت مواد اولیه و کالاهای اساسی باعث شده تا مبلغ فعلی اعتبار، در برابر تورم بازار تحلیل رود.

وقتی قیمت کالاهای اساسی (مانند روغن، برنج، حبوبات و غیره) افزایش می‌یابد، مبلغ ثابت کالابرگ دیگر نمی‌تواند نیازهای اولیه یک خانواده را پوشش دهد. لذا، برای اینکه هدف اصلی این طرح یعنی «تأمین امنیت غذایی اقشار آسیب‌پذیر» محقق شود، بازنگری در رقم اعتباری و افزایش آن، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت اقتصادی برای جبران کاهش قدرت خرید است.

از طرفی، با وجود اراده برای افزایش مبلغ، دولت به دلیل محدودیت‌های جدی مانند کمبود منابع مالی که ناشی از شرایط پساجنگ و محاصره اقتصادی است، تاکنون به مطالبه افزایش مبلغ کالابرگ پاسخ مثبت نداده است.

بنابراین، اگرچه سرعت بالای استفاده از کالابرگ نشان‌دهنده کارآمدی سیستم توزیع است، اما «مقدار اعتبار» در برابر «قیمت بازار» در حال شکست است.

از این رو، ضروری است درخصوص ارزش آن تدبیری ملی اتخاذ شود تا رقم کالابرگ با قیمت‌های روز کالاهای اساسی همگام گردد و اثرات تورمی بر سفره‌های مردم خنثی شود.