خبرنگار؛ معمار اعتماد در عصر نبرد روایت‌ها

حسین مظفری

هفدهم مرداد هر سال فرصتی برای بازاندیشی درباره جایگاه رسانه در جهانی است که هر روز بیش از گذشته با «روایت» اداره می‌شود. اگر روزگاری خبرنگار را تنها راوی وقایع می‌دانستیم، امروز باید بپذیریم که او در شکل‌گیری ادراک عمومی، ساختن حافظه جمعی و حتی بازتعریف مفهوم قدرت، نقشی به‌مراتب فراتر از انتقال خبر ایفا می‌کند.

در جهان معاصر، واقعیت دیگر تنها در میدان سیاست، اقتصاد یا جنگ ساخته نمی‌شود؛ بخش مهمی از آن در فضای رسانه‌ای و در رقابت روایت‌ها شکل می‌گیرد. آنچه مردم درباره یک رویداد به یاد می‌آورند، الزاماً همه آن چیزی نیست که رخ داده است؛ بلکه اغلب همان چیزی است که رسانه‌ها برجسته کرده‌اند، تفسیر کرده‌اند و در قالب یک روایت منسجم به افکار عمومی عرضه کرده‌اند.

از «خبر» تا «روایت»

علوم ارتباطات طی چند دهه گذشته نشان داده است که رسانه، آینه‌ای خنثی برای بازتاب واقعیت نیست. رسانه با انتخاب موضوعات، ترتیب انتشار اخبار، انتخاب تیتر، تصویر، واژگان و حتی سکوت درباره برخی رخدادها، در ساختن «معنای اجتماعی» مشارکت می‌کند. از همین رو، بسیاری از پژوهشگران ارتباطات معتقدند رقابت اصلی در عصر حاضر، دیگر بر سر انحصار اطلاعات نیست؛ اطلاعات تقریباً در دسترس همه قرار دارد. رقابت بر سر «مرجعیت در تفسیر واقعیت» است؛ اینکه چه کسی بتواند روایت معتبرتر، اقناع‌کننده‌تر و ماندگارتری از یک رویداد ارائه کند. این همان تغییری است که مفهوم قدرت را نیز دگرگون کرده است.

اگر در قرن بیستم قدرت بیشتر با ارتش، اقتصاد و فناوری سنجیده می‌شد، در قرن بیست‌ویکم توانایی شکل دادن به افکار عمومی نیز به یکی از مؤلفه‌های اصلی قدرت تبدیل شده است. جوزف نای سال‌ها پیش ایده «قدرت نرم» را نقل محافل سیاسی کرد؛ قدرتی که از مسیر جذابیت، اعتبار و اقناع عمل می‌کند. اما امروز حتی این مفهوم نیز در حال تغییر و توسعه است و بسیاری از نظریه‌پردازان روابط بین‌الملل از مفهومی به نام «قدرت روایت» سخن می‌گویند؛ قدرتی که نه بر کنترل سرزمین، بلکه بر توانایی ساختن داستانی قابل باور درباره واقعیت استوار است.

در چنین فضایی، رسانه دیگر صرفاً ابزار انتقال پیام نیست؛ بخشی از ساختار قدرت است. کشوری که نتواند روایت خود را تولید کند، ناگزیر مصرف‌کننده روایت دیگران خواهد شد. سازمانی که درباره عملکرد خود سخن نگوید، دیر یا زود با روایتی مواجه می‌شود که دیگران درباره آن ساخته‌اند. این قاعده تنها به دولت‌ها محدود نیست؛ صنایع بزرگ، شرکت‌های بین‌المللی و حتی برندهای اقتصادی نیز با همین منطق مواجه هستند. از این منظر، خبرنگار فقط تولیدکننده خبر نیست؛ او یکی از بازیگران اصلی عرصه تولید معناست. البته این گزاره به معنای نفی واقعیت نیست؛ بلکه یادآور این نکته است که واقعیت، بدون روایت، کمتر دیده می‌شود.

جامعه معمولاً با «داستان» بهتر ارتباط برقرار می‌کند، تا با انبوهی از داده‌های پراکنده. هنر خبرنگار حرفه‌ای نیز دقیقاً در همین نقطه معنا پیدا می‌کند؛ اینکه بتواند بدون فاصله گرفتن از حقیقت، روایتی منصفانه، مستند و قابل فهم از واقعیت ارائه کند. همین مسئله سبب شده است که مفهوم «خبر» نیز دستخوش تحول شود.

امروز مخاطب صرفاً به دنبال اطلاع از وقوع یک حادثه نیست؛ او می‌خواهد بداند آن حادثه چه معنایی دارد، چه نسبتی با زندگی او پیدا می‌کند و چرا باید برایش اهمیت داشته باشد. رسانه‌ای که نتواند به این پرسش‌ها پاسخ دهد، به‌تدریج مرجعیت خود را از دست می‌دهد؛ حتی اگر در انتشار اخبار، سریع‌تر از دیگران باشد. به همین دلیل، یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های رسانه اعتماد است؛ سرمایه‌ای که نه با تبلیغات ساخته می‌شود و نه با سرعت انتشار خبر. اعتماد، حاصل تداوم در صداقت، دقت، شفافیت و پایبندی به اصول حرفه‌ای است.

مخاطب ممکن است یک بار فریب یک روایت نادرست را بخورد، اما اگر احساس کند رسانه‌ای حقیقت را قربانی مصلحت یا هیجان کرده است، بازسازی آن اعتماد، کار آسانی نخواهد بود.
در سال‌های اخیر، گسترش شبکه‌های اجتماعی این معادله را پیچیده‌تر کرده است. امروز هر کاربر یک تلفن همراه، بالقوه یک رسانه است. تولید محتوا دیگر امتیاز انحصاری رسانه‌های حرفه‌ای نیست و میلیون‌ها تصویر، ویدئو، تحلیل و خبر، هر روز در فضای مجازی منتشر می‌شود. اما همین فراوانی اطلاعات، ارزش خبرنگاری حرفه‌ای را بیشتر کرده است.

در جامعه‌ای که همه می‌توانند خبر منتشر کنند، آنچه کمیاب شده «اعتماد» است، نه «اطلاعات». ادبیات جدید ارتباطات از «اقتصاد توجه» سخن می‌گوید؛ اقتصادی که در آن، مهم‌ترین منبع کمیاب، توجه انسان است. در چنین فضایی، رسانه‌ها برای دیده شدن رقابت می‌کنند و گاهی وسوسه می‌شوند سرعت را جایگزین دقت، هیجان را جایگزین تحلیل و جلب مخاطب را جایگزین مسئولیت اجتماعی کنند.

اینجاست که مرز میان خبرنگاری حرفه‌ای و صرفاً تولید محتوا آشکار می‌شود. خبرنگار حرفه‌ای می‌داند که مأموریت او فقط جذب نگاه مخاطب نیست؛ بلکه کمک به فهم دقیق‌تر واقعیت است. از این منظر، خبرنگاری امروز بیش از هر زمان دیگری یک مسئولیت اجتماعی است. جامعه‌ای که رسانه‌های حرفه‌ای و خبرنگاران مسئولیت‌پذیر داشته باشد، در برابر شایعات، عملیات روانی و دستکاری افکار عمومی مقاوم‌تر خواهد بود. این مقاومت، نه از مسیر سانسور، بلکه از مسیر افزایش کیفیت روایت‌های معتبر شکل می‌گیرد؛ روایت‌هایی که بتوانند در میدان رقابت، اعتماد مخاطب را به دست آورند.

قدرت روایت در میدان

اگر روزگاری نتیجه جنگ‌ها را شمار تجهیزات نظامی، گستره سرزمینی یا توان لجستیکی تعیین می‌کرد، امروز باید پذیرفت که پایان بسیاری از منازعات، پیش از آنکه در میدان نبرد رقم بخورد، در ذهن مخاطبان شکل می‌گیرد. جنگ‌های معاصر، بیش از آنکه صرفاً رویارویی ارتش‌ها باشند، رقابت روایت‌ها هستند؛ رقابتی برای پاسخ دادن به این پرسش که «چه کسی واقعیت را تعریف می‌کند؟» در ادبیات جدید علوم ارتباطات، روایت صرفاً بازگو کردن یک رویداد نیست. روایت، سازوکاری برای «معنا» دادن به رویدادهاست؛ چارچوبی که به مخاطب می‌گوید چه کسی آغازگر بحران بوده، چه کسی قربانی است، چه اقدامی مشروع تلقی می‌شود و چه رفتاری محکوم خواهد بود. به همین دلیل، در بسیاری از بحران‌های بین‌المللی، آنچه افکار عمومی را تحت تأثیر قرار می‌دهد، صرفاً حجم اطلاعات نیست، بلکه نحوه سازمان‌دهی همان اطلاعات در قالب یک داستان منسجم است.

از همین منظر، جنگ‌های دوازده‌روزه و چهل‌روزه ایران، ایالات متحده و رژیم صهیونی را نمی‌توان تنها از دریچه تحولات میدانی تحلیل کرد. همزمان با تبادل آتش و عملیات نظامی، جریانی هدفمند نیز در حال شکل‌گیری بود؛ جریانی که هدف آن، مدیریت ادراک افکار عمومی در داخل و خارج از منطقه بود. انتشار یا عدم انتشار لحظه‌ای تصاویر، ویدئوها، روایت‌های شاهدان، تحلیل‌های نظامی و سیاسی و موج گسترده محتوا در شبکه‌های اجتماعی نشان داد که امروز، هیچ عملیات نظامی بدون پیوست رسانه‌ای معنا پیدا نمی‌کند.

در این نبرد، هر طرف تلاش داشت نه فقط خبر، بلکه «چارچوب تفسیر خبر» را در اختیار بگیرد. در علوم ارتباطات، این فرآیند با مفهوم «چارچوب‌بندی» شناخته می‌شود؛ فرآیندی که طی آن، رسانه با انتخاب واژگان، تصاویر، ترتیب اخبار و حذف یا برجسته‌سازی برخی عناصر، مسیر تفسیر مخاطب را هدایت می‌کند. به بیان دیگر، رسانه فقط به مخاطب نمی‌گوید چه اتفاقی افتاده است؛ بلکه به او پیشنهاد می‌کند آن اتفاق را از چه زاویه‌ای ببیند.

از همین رو بود که در روایت‌های منتشرشده درباره جنگ، واژه‌ها خود به بخشی از میدان نبرد تبدیل شدند. آنچه در یک رسانه «دفاع مشروع» توصیف می‌شد، در رسانه‌ای دیگر «اقدام تهاجمی» بود؛ آنچه یک طرف «بازدارندگی» می‌نامید، طرف دیگر «تشدید تنش» می‌خواند. تفاوت تنها در واژه‌ها نبود؛ هر واژه، حامل یک چارچوب معنایی و در نهایت، بخشی از رقابت برای کسب مشروعیت بود.

در این میان، نباید از نقش رسانه‌های فراملی و پلتفرم‌های دیجیتال غافل شد. در گذشته، دولت‌ها بخش عمده‌ای از جریان اطلاعات را در اختیار داشتند، اما امروز شبکه‌های اجتماعی، موتورهای جست‌وجو، سکوهای اشتراک ویدئو و حتی الگوریتم‌های هوشمند، در تعیین اینکه کدام روایت بیشتر دیده شود، نقشی تعیین‌کننده دارند. به تعبیر مانوئل کاستلز، قدرت در جامعه شبکه‌ای، بیش از هر چیز در توانایی شکل دادن به جریان‌های ارتباطی نهفته است. هر بازیگری که بتواند در این شبکه‌ها حضور مؤثرتر و سازمان‌یافته‌تری داشته باشد، شانس بیشتری برای تبدیل روایت خود به روایت غالب خواهد داشت. در چنین شرایطی، آنچه بسیاری از تحلیلگران از آن با عنوان «برتری رسانه‌ای» یاد می‌کنند، الزاماً به معنای در اختیار داشتن رسانه‌های بیشتر نیست؛ بلکه به معنای توانایی تولید، بازتولید و توزیع مستمر یک روایت منسجم است.

روایتی که بتواند در میان انبوه پیام‌های متعارض، برای مخاطب قابل باور باقی بماند. نمونه‌ای روشن از این مسئله را می‌توان در جایگاه جزیره خارگ مشاهده کرد. خارگ برای ایرانیان، نامی آشنا در تاریخ صنعت نفت و اقتصاد ملی است؛ جزیره‌ای که دهه‌هاست یکی از مهم‌ترین هاب‌های راهبردی زنجیره انرژی کشور به شمار می‌آید. اما در جریان تنش‌های اخیر، این نام از محدوده جغرافیا فراتر رفت و وارد ادبیات رسانه‌ای و سیاسی بین‌المللی شد. وقتی نام «خارگ» در پیام‌های منتشرشده در شبکه اجتماعی Truth Social  از سوی دونالد ترامپ یا در تحلیل‌های برخی رسانه‌های بین‌المللی تکرار می‌شود، موضوع صرفاً اشاره به یک جزیره نیست. خارگ در آن لحظه، به یک «نشانه ارتباطی» تبدیل می‌شود؛ نشانه‌ای که قرار است مجموعه‌ای از مفاهیم مانند توان اقتصادی ایران، ظرفیت صادرات انرژی، آسیب‌پذیری زیرساخت‌ها و فشار راهبردی را به ذهن مخاطب منتقل کند

رولان بارت در نشانه‌شناسی رسانه‌ای توضیح می‌دهد که نشانه‌ها، تنها معنای ظاهری خود را حمل نمی‌کنند؛ آنها به مرور، حامل معانی ثانویه، فرهنگی و ایدئولوژیک نیز می‌شوند. از این منظر، خارگ دیگر فقط یک نقطه روی نقشه نیست؛ بلکه به نمادی از اقتصاد انرژی ایران، تاب‌آوری زیرساختی و حتی میدان رقابت ادراکی میان بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای تبدیل می‌شود.

همین مسئله، مسئولیت رسانه‌های داخلی را نیز سنگین‌تر می‌کند. اگر ما نتوانیم روایت مستند، دقیق و حرفه‌ای خود را درباره اهمیت چنین نقاط راهبردی تولید کنیم، طبیعی است که بازیگران فرامنطقه‌ای این خلأ را با روایت مطلوب خود پر خواهند کرد. روایت، خلأ را برنمی‌تابد؛ هر جا سکوت باشد، دیر یا زود صدای دیگری شنیده خواهد شد. این موضوع تنها به حوزه سیاست یا امنیت محدود نیست. در صنعت نیز همین منطق حاکم است. امروز یک شرکت بزرگ، تنها با میزان تولید، صادرات یا سودآوری خود شناخته نمی‌شود؛ بلکه با روایتی از عملکرد، نوآوری، محیط‌زیست، مسئولیت اجتماعی و نقش آن در توسعه ملی شکل می‌گیرد و در ذهن جامعه ماندگار می‌شود.

به همین دلیل، مراکز ارتباطات و روابط‌عمومی‌های مدرن دیگر صرفاً مسئول انتشار اخبار سازمان نیستند؛ بلکه مسئول مدیریت سرمایه روایی سازمان هستند. در این میان، باید میان «روایت‌سازی» و «روایت‌پردازی» تفاوت قائل شد. روایت‌سازی حرفه‌ای، بر واقعیت، شفافیت و مستندات استوار است و تلاش می‌کند تصویری دقیق و قابل اتکا از یک موضوع ارائه دهد.

اما روایت‌پردازی، اگر از واقعیت فاصله بگیرد، شاید در کوتاه‌مدت اثرگذار باشد، اما در بلندمدت، مهم‌ترین سرمایه ارتباطی یعنی اعتماد ذی‌نفعان را از بین خواهد برد. از همین رو، خبرنگار حرفه‌ای در عصر نبرد روایت‌ها، نه سرباز یک جبهه تبلیغاتی، بلکه حافظ مرز میان واقعیت و تفسیر است. او می‌داند که هر روایت، ناگزیر از انتخاب و برجسته‌سازی است، اما این انتخاب نباید به تحریف بینجامد. اعتبار خبرنگار دقیقاً از همین مرز ظریف آغاز می‌شود؛ مرزی میان روایت مسئولانه و روایت جهت‌دار. شاید بتوان گفت مهم‌ترین سرمایه هر جامعه در میدان رقابت روایت‌ها، نه تعداد رسانه‌هایش، بلکه تعداد خبرنگارانی است که هنوز حقیقت را بر هیجان، دقت را بر شتاب و مسئولیت حرفه‌ای را بر مصلحت‌های زودگذر ترجیح می‌دهند. زیرا در نهایت، روایت‌هایی ماندگار خواهند شد که بر بنیان اعتماد بنا شده باشند، نه صرفاً بر قدرت تکرار.

خبرنگار آینده؛ جایی میان حقیقت، اعتماد و فناوری

اگر قرن بیستم را عصر گسترش رسانه‌های جمعی بدانیم، بدون تردید دهه سوم قرن بیست‌ویکم، عصر بازتعریف رسانه است. فناوری‌های دیجیتال، شبکه‌های اجتماعی و اکنون هوش مصنوعی، نه‌تنها ابزارهای تولید و انتشار محتوا را متحول کرده‌اند، بلکه مفهوم خبرنگاری، مرجعیت رسانه و حتی اعتماد عمومی را نیز با پرسش‌های تازه‌ای مواجه ساخته‌اند. در چنین شرایطی، شاید مهم‌ترین خطای راهبردی این باشد که هوش مصنوعی را صرفاً رقیب خبرنگار بدانیم؛ زیرا مسئله اصلی، رقابت انسان و ماشین نیست، بلکه تغییر ماهیت حرفه‌ای است که سال‌ها آن را با نام خبرنگاری شناخته‌ایم. امروز ابزارهای هوش مصنوعی می‌توانند در چند ثانیه گزارش بنویسند، تصاویر تولید کنند، ویدئو بسازند، ترجمه انجام دهند، داده‌ها را تحلیل کنند و حتی لحن نویسندگان مختلف را شبیه‌سازی کنند.

این تحولات، تردیدی باقی نمی‌گذارد که بخش مهمی از فعالیت‌های تکراری و زمان‌بر رسانه‌ای، به‌تدریج به ماشین‌ها واگذار خواهد شد. اما درست در همین نقطه، ارزش واقعی خبرنگار آشکار می‌شود. خبرنگاری هیچ‌گاه صرفاً نوشتن گزارش نبوده است. خبرنگاری، پیش از هر چیز، هنر پرسیدن است؛ توانایی تشخیص اینکه در میان انبوه اطلاعات، کدام پرسش باید مطرح شود. هوش مصنوعی می‌تواند پاسخ‌های متعددی تولید کند، اما هنوز قادر نیست تشخیص دهد کدام سؤال، پرسش اصلی جامعه است. این تمایز، مرز میان فناوری و حرفه خبرنگاری را مشخص می‌کند.

از سوی دیگر، با گسترش ابزارهای هوش مصنوعی، مسئله «اعتماد» اهمیت بیشتری پیدا کرده است. هرچه تولید محتوا آسان‌تر شود، تشخیص محتوای معتبر دشوارتر خواهد شد. جامعه آینده بیش از آنکه با کمبود اطلاعات مواجه باشد، با مازاد اطلاعات روبه‌رو خواهد بود؛ انبوهی از متن، تصویر، صوت و ویدئو که بخشی از آن واقعی و بخشی دیگر، محصول الگوریتم‌ها یا عملیات سازمان‌یافته اطلاعاتی است. در چنین فضایی، ارزش خبرنگار نه به دلیل توانایی تولید محتوا، بلکه به دلیل توانایی راستی‌آزمایی، تحلیل، زمینه‌سازی و قضاوت حرفه‌ای افزایش خواهد یافت.

این تحول، ضرورت بازنگری در مهارت‌های خبرنگاری را نیز آشکار می‌کند. اگر روزگاری تسلط بر اصول خبرنویسی، گزارش، مصاحبه و ویرایش برای فعالیت حرفه‌ای کافی بود، امروز این مهارت‌ها تنها بخشی از توانمندی‌های مورد نیاز خبرنگار محسوب می‌شوند. خبرنگار آینده باید سواد «داده» داشته باشد، منطق الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی را بشناسد، توانایی تحلیل داده‌های بزرگ را پیدا کند، ابزارهای هوش مصنوعی را بشناسد و با آنها کار کند، شیوه‌های راستی‌آزمایی محتوای تولیدشده توسط ماشین را بداند و در کنار همه اینها، به اخلاق حرفه‌ای پایبند بماند.

در واقع مهارت‌آموزی، دیگر یک مزیت رقابتی نیست؛ شرط بقاست. رسانه‌هایی که آموزش مستمر را به بخشی از فرهنگ سازمانی خود تبدیل نکنند، به‌تدریج از چرخه اثرگذاری خارج خواهند شد. همان‌گونه که ظهور اینترنت، خبرنگاری را متحول کرد و شبکه‌های اجتماعی قواعد بازی را تغییر دادند، هوش مصنوعی نیز رسانه را وارد مرحله‌ای تازه کرده است؛ مرحله‌ای که در آن، یادگیری مستمر دیگر انتخاب نیست، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

این تحول برای رسانه‌های تخصصی اهمیت مضاعف دارد. در حوزه‌های انرژی مانند نفت، گاز و پتروشیمی، خبرنگار تنها با یک خبر اقتصادی یا صنعتی مواجه نیست؛ او باید بتواند میان پیچیدگی‌های فنی، الزامات محیط‌زیستی، ملاحظات اقتصادی، مسئولیت اجتماعی و منافع ملی ارتباط برقرار کند؛ چراکه خبرنگاری تخصصی، بیش از هر زمان دیگری، به دانش میان‌رشته‌ای نیاز دارد؛ دانشی که بتواند زبان پیچیده صنعت را به زبانی دقیق، شفاف و قابل فهم برای جامعه ترجمه کند، بدون آنکه دچار ساده‌سازی یا تحریف شود. در این میان، تصمیم‌سازان ارتباطی و روابط‌عمومی‌های سازمان‌ها نیز ناگزیر از تغییر هستند.

اگر زمانی روابط‌عمومی موفق، روابط‌عمومی‌ای بود که بیشترین خبر را منتشر می‌کرد، امروز موفقیت در انتشار بیشتر نیست؛ در ایجاد روایت معتبر است. مخاطب دیگر با اطلاعیه‌های رسمی اقناع نمی‌شود. او به دنبال روایت‌هایی است که مستند، شفاف، انسانی و قابل راستی‌آزمایی باشند. به همین دلیل، «روابط‌عمومی‌ آینده» بیش از آنکه «مدیریت خبر» باشد، «مدیریت اعتماد» خواهد بود. از این منظر، رسانه، خبرنگار و روابط‌عمومی را نباید دو نهاد رقیب تصور کرد. هر دو، اگر به اصول حرفه‌ای پایبند باشند، در نهایت یک سرمایه مشترک تولید می‌کنند و آن، «اعتماد» است.

خبرنگار با استقلال، دقت و مسئولیت‌پذیری، و روابط‌عمومی با شفافیت، پاسخگویی و دسترسی آزاد به اطلاعات، می‌توانند دو ضلع یک رابطه حرفه‌ای باشند که نتیجه آن، افزایش سرمایه اجتماعی و ارتقای کیفیت گفت‌وگوی عمومی است. شاید یکی از مهم‌ترین درس‌های سال‌های اخیر همین باشد که هیچ جامعه‌ای بدون روایت نمی‌تواند از منافع خود دفاع کند. سکوت، در دنیای ارتباطات، خلأ ایجاد می‌کند و خلأ، همیشه با روایت دیگران پر می‌شود.

به همین دلیل، روایت‌گری مسئولانه، بخشی از امنیت شناختی و سرمایه اجتماعی هر جامعه است. این مسئولیت، البته بر دوش یک نهاد یا یک رسانه نیست؛ بلکه حاصل همکاری خبرنگاران، رسانه‌ها، دانشگاه‌ها و همه کنشگرانی است که حقیقت را بر هیجان، و آگاهی را بر عملیات روانی ترجیح می‌دهند. در نهایت، شاید بتوان گفت ارزش واقعی خبرنگار، نه در نخستین شخص بودن برای انتشار یک خبر، بلکه در ارائه روایت، برای دفاع از حقیقت است. سرعت، هر روز بیشتر می‌شود؛ فناوری، هر روز هوشمندتر می‌شود؛ اما حقیقت همچنان نیازمند انسان‌هایی است که برای یافتن آن وقت بگذارند، تردید کنند، بپرسند، منابع را بررسی کنند و مسئولیت آنچه منتشر می‌کنند را بپذیرند

در عصری که قدرت کشورها بیش از گذشته با قدرت روایت آنها گره خورده، خبرنگاران صرفاً راویان رویدادها نیستند؛ آنان معماران اعتماد، حافظان حافظه جمعی و یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های شناختی هر جامعه‌اند. شاید بتوان گفت آینده به کسانی تعلق دارد که روایتشان، به دلیل اتکای آنان بر حقیقت، بیش از دیگران مورد اعتماد قرار می‌گیرد و این رسالت خبرنگاری است؛ رسالتی که هر روز بر دوش ما سنگین‌تر می‌شود.