مکانیسم ماشه

خلیج فارس:با مرگ رسمی توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ موسوم به برجام، ایران بار دیگر تحت تحریم‌های بین‌المللی قرار گرفت. قطعنامه‌های تحریمی که طی سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ در شورای امنیت علیه ایران صادر شده و به موجب قطعنامه ۲۲۳۱ ضمیمه برجام کنار رفته بود، بازگشت و کشور مجدد ذیل فصل هفتم منشور ملل قرار گرفت؛ فصلی که مربوط به موارد تهدید علیه صلح و امنیت بین‌الملل است.

به گزارش «خلیج فارس» به نقل از هم‌میهن، همانطور که رایزنی‌های تیم دیپلماتیک ایران در مجمع عمومی سازمان ملل متحد نتوانست جلوی این روند را بگیرد، قطعنامه پیشنهادی روسیه و چین برای تمدید ۲۲۳۱ نیز همانطور که پیش‌بینی می‌شد رای نیاورد و در نهایت، ایران به وضعیت حقوقی – سیاسی پیش از برجام و در جهاتی وخیم‌تر از آن شرایط بازگشت.

در حال حاضر بحث‌های مختلفی وجود دارد که این قطعنامه‌ها کارکرد قبلی را دارند یا با توجه به تغییر شرایط در نظام بین‌الملل، ممکن است آثار گذشته را نداشته باشند.

با توجه به اینکه تحریم‌های یکجانبه ایالات متحده علیه ایران بسیار سنگین‌تر از این قطعنامه‌هاست و آثار اقتصادی آن گسترده‌تر است اما یک نگاه دیگر نیز به این وضعیت وجود دارد و آن نیز این است که تحریم‌های شورای امنیت شاید آثار اقتصادی مانند تحریم‌های ایالات متحده را نداشته باشد اما با توجه به مشروعیت بین‌المللی و بنا شدن آن بر اساس منشور ملل متحد، تاثیرات حقوقی و سیاسی برای ایران به دنبال دارد. هرچند که طرف مقابل نشان داد برای اقدام منتظر مشروعیت حقوقی نمی‌ماند.

در حال حاضر سوال بزرگ این است که آیا روسیه و چین به عنوان دو عضو دائم شورای امنیت، به‌رغم بازگشت قطعنامه‌های تحریمی ایران، همچنان ایستادگی می‌کنند یا رفتارشان از این به بعد تفاوت خواهد داشت؟
آخرین تلاش‌ها در شورای امنیت

جمعه‌شب به وقت تهران و عصر به وقت نیویورک، جلسه‌ای برای رای‌گیری درباره پیش‌نویس قطعنامه پیشنهادی روسیه و چین برگزار شد. این پیش‌نویس با ۴ رای موافق روسیه، چین، الجزایر و پاکستان، ۹ رای مخالف آمریکا، انگلیس، فرانسه، سیرالئون، اسلونی، دانمارک، یونان، پاناما، سومالی و همچنین دو رای ممتنع گویان و کره جنوبی مواجه شد. صحبت‌های نماینده روسیه در این نشست خطاب به نماینده فرانسه مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت.

او پس از انتقاد نماینده فرانسه از عراقچی که او نیز در جلسه حضور داشت، گفت: «ایران به دنبال این بود که مشکلات را حل کند اما برادر بزرگ‌تر شما یعنی آمریکا به شما اجازه نمی‌دهد تصمیم بگیرید. شما مثل اینکه قوانین بین‌المللی و شورای امنیت را یادتان رفته است. فراموش نکنید شما اصلاً هیچ استقلالی از خودتان ندارید.»

سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه در این نشست، در شورای امنیت سخنرانی کرد و پس از آن نیز یک کنفرانس خبری داشت که محورهای آن‌ها مشابه بود. عراقچی گفت: «در سال ۲۰۱۸، ایالات متحده از توافق خارج شد و قطعنامه ۲۲۳۱ را نقض کرد؛ بدون مبنای حقوقی. بدون هیچ توجیهی! ایران به مدت یک سال کاملاً پایبند باقی ماند. تنها پس از آنکه سه کشور اروپایی به وعده‌های خود عمل نکردند، ایران اقدامات جبرانی مشروع و تدریجی اتخاذ کرد. بحران امروز نتیجه مستقیم خروج ایالات متحده و بی‌عملی اروپا است. ایالات متحده به دیپلماسی خیانت کرد. سه کشور اروپایی آن را به خاک سپردند. سال‌هاست که ایالات متحده و سه کشور اروپایی برنامه صلح‌آمیز ایران را تحریف کرده‌اند. آنان ادعاهای دروغین رژیم اسرائیل را تکرار کردند، در حالی که این رژیم تنها دارنده زرادخانه هسته‌ای در منطقه، خارج از ان‌پی‌تی است. این استاندارد دوگانه آشکار و زننده است.»

او ادامه داد: «با وجود ترورها، تحریم‌ها و بمباران تأسیسات تحت نظارت آژانس، ایران نه برجام، نه ان‌پی‌تی و نه تعهدات پادمانی خود را نقض نکرده است. هنگامی که دولت پیشین ایالات متحده خواستار گفت‌وگو شد، ایران با حُسن‌نیت پاسخ داد. پنج دور گفت‌وگو برگزار شد. در آستانه دور ششم، رژیم اسرائیل با پشتیبانی ایالات متحده، به تأسیسات هسته‌ای در ایران حمله کرد و دانشمندان ما، از جمله زنان و کودکان را به قتل رساند. این اقدام، تروریسم دولتی بود. هرگز از سوی سه کشور اروپایی محکوم نشد. به‌جای دیپلماسی، سه کشور اروپایی به دنبال پس‌گشت رفتند. ایران، در مقابل، در ۹ سپتامبر در قاهره یادداشت تفاهمی با آژانس امضا کرد. این اقدام از سوی آژانس و جامعه بین‌المللی مورد استقبال قرار گرفت. اما در نیویورک، تمام پیشنهادهای سازنده ایران نادیده گرفته شد.»
روایت پزشکیان از رایزنی عراقچی و ویتکاف

دیروز همچنین برشی از مصاحبه مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور کشورمان با شبکه ان‌بی‌سی در مورد رایزنی‌ها در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل مورد توجه رسانه‌های داخلی قرار گرفت. پزشکیان در بخشی از این گفت‌وگو، در پاسخ به سوال مجری مبنی بر این که «آیا هیچ ارتباطی میان ایران و آمریکا در طول این مجمع عمومی وجود نداشته است؟» گفت: «وزیر امور خارجه ما به صورت تلفنی با آقای ویتکاف ارتباط داشته است و ارتباطاتی که به صورت واسطه‌ای از طریق فرانسه وجود داشت.»
تحریم‌ها علیه ایران غیرقانونی است

سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه که شب گذشته در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی می‌کرد، در بخشی از صحبت‌های خود به موضوع ایران اشاره کرد و گفت: «پیشنهاد دادیم که اسنپ‌بک عقب بیفتد اما ما شاهد این هستیم غربی‌ها به دنبال دیپلماسی نیستند. ما تحریم‌ها علیه ایران را غیرقانونی می‌دانیم.»
برای مقابله با تحریم به کمک روسیه و چین نیاز داریم

سیدجلال ساداتیان، سفیر سابق ایران در انگلستان درباره شرایط پیش روی ایران پس از بازگشت تحریم‌ها گفت: «این شرایط می‌توانست رخ ندهد. نه این که طی روزها و هفته‌های اخیر می‌شد کاری کرد. منظور این است که فرصت‌های زیادی برای جلوگیری از کشیدن کار به این نقطه وجود داشت. چقدر در زمان آقای روحانی، آقای ظریف گفت بگذارید این توافق انجام و برجام احیا شود. یا این که بعداً در دولت آقای رئیسی هم تا پای احیای آن رفتند اما هر بار به وسیله‌ای جلوی آن گرفته شد که شاخص‌ترینش تئوری زمستان سخت بود. فرصت‌هایی بود که بشود با عزت این شرایط را مدیریت کرد. اما امروز که ترامپ با قلدری می‌گوید آنچه من می‌گویم در واقع آنچه اسرائیل و لابی اسرائیل می‌گوید همان است، من هم می‌گویم باید مقاومت کنیم.»

او ادامه داد: «در هر صورت این اتفاق رخ داد و به نظر من سه حالت و سناریو پیش روی ایران است. حالت اول که من خیلی اعتقاد ندارم اتفاق می‌افتد، این است که روسیه و چین همانطور که در جلسه جمعه‌شب موضع گرفتند، همان‌طور هم عمل کنند. موضع ایران هم مشخص است. اگر محکم بایستند و مقاومت کنند و بگویند این اقدام غیرقانونی ا‌ست، ممکن است که ایران بتواند فضای تنفسی داشته باشد و تحریم‌ها را دور بزند و با کشورهای بریکس کار کنند. در این شرایط وقتی برخی کشورهای همسایه ببینند چه وضعیتی حاکم است با ایران کار می‌کنند. حتی امارات هم ممکن است با ما کار کند. افغانستان، پاکستان و عراق هم می‌توانند در این شرایط با ایران کار کنند.»

ساداتیان افزود: «اما شرایط حالت دوم برای ایران سخت‌تر است. در این حالت، روسیه و چین می‌گویند ما تلاش خود را کردیم که این اتفاق رخ ندهد اما در نهایت قطعنامه‌ها بازگشت. بعد از آن هم به عنوان کشورهایی که روزی به این قطعنامه‌های تحریمی رای موافق دادند، خود را متعهد بدانند که آن‌ها را رعایت کنند. در این صورت شرایط دور زدن تحریم‌ها برای ایران سخت و انتخاب‌هایش محدود می‌شود. بسیاری از کشورها در این شرایط با ایران کار نمی‌کنند. در ادامه اگر تصویب قطعنامه‌ای ذیل ماده ۴۲ فصل هفتم در دستور کار قرار بگیرد، فارغ از این که روسیه و چین آن را وتو کنند یا نه، زمینه را برای اقدامات نظامی فراهم می‌کنند. در صورتی که چنین قطعنامه‌هایی به تصویب برسد، دیگر ایران با آمریکا و اسرائیل طرف نیست. با جامعه بین‌المللی طرف است و می‌توانند فشار را افزایش دهند. اگر این شرایط برای ایران رخ دهد، دیگر وضعیت مثل جنگ ۱۲ روزه نیست که به کشور ما حمله کنند و ایران هم پایگاه‌های آمریکا در منطقه را بزند. شرایط پیچیده‌تر است.»

این دیپلمات بازنشسته درباره حالت سوم نیز گفت: «سومین وضعیت، از این قرار است که ایران به توافقی کامل با طرف مقابل برسد و شرایطش را در حوزه غنی‌سازی و موشکی قبول کند. این حالت خیلی دور از ذهن است. در هر کدام از این شرایط، وضعیت متفاوت است.»

ساداتیان درباره مسیری که ایران در پیش خواهد گرفت نیز گفت: «فارغ از این که طرف‌های دیگر چه می‌کنند، من فکر می‌کنم ایران این مسیر را انتخاب می‌کند که می‌گوید من از برجام خارج نشدم، از ان‌پی‌تی‌ خارج نمی‌شوم و تعهدات خود را مثل وضعیت موجود ادامه می‌دهم. اگر تعرضی به کشورم صورت بگیرد دفاع می‌کنم. روسیه و چین هم تا حدی به ایران کمک کنند که تحریم‌ها را دور بزند. حتی اگر به صورت جدی خود را ملزم به رعایت آن‌ها نشان دهند. وضعیت فعلی ایران نیز کم‌وبیش سخت‌تر از گذشته ادامه پیدا می‌کند.»
دنیا از تحریم‌های آمریکا می‌ترسد، نه شورای امنیت

امیرعلی ابوالفتح، کارشناس مطالعات آمریکا نیز درباره شرایط پیش روی ایران پس از بازگشت تحریم‌ها گفت: «از لحاظ حقوقی ایران بار دیگر ذیل ماده ۴۱ فصل هفتم منشور قرار می‌گیرد و به عنوان کشور تهدید صلح و امنیت جهانی شناخته می‌شود. در واقع قطعنامه‌ها و تحریم‌هایی که ۱۰ سال به موجب برجام لغو شده بود، باز می‌گردد. این به لحاظ حقوقی ا‌ست. اما دیروز نماینده روسیه در نشست شورای امنیت گفت ما اسنپ‌بک را قبول نداریم و قرار نیست اجرا شود. بحث کمیته نظارت بر تحریم‌ها هم در این جلسه مطرح شد. چون هر تحریمی که اعمال می‌شود، یک کمیته بر انجام آن نظارت می‌کند. اما روس‌ها می‌گویند به نظر ما اسنپ‌بک فعال نشده و این کمیته تشکیل نمی‌شود. این نظر آن‌هاست. حالا این موضوع باید از لحاظ حقوقی بررسی شود که آیا می‌توان در ماه اکتبر که ریاست شورای امنیت بر عهده روسیه است و قطعنامه ۲۲۳۱ منقضی می‌شود، این کمیته تشکیل ‌شود یا نه. در مقابل هم نماینده انگلیس گفت تمام کشورها ملزم به رعایت این قطعنامه‌ها هستند.»

او ادامه داد: «اما به لحاظ عملی می‌توان گفت کشورهایی که تا امروز در کار با ایران، تحریم‌های آمریکا را نادیده گرفتند، از این به بعد هم نادیده می‌گیرند. آن‌هایی هم که تحریم‌های آمریکا را رعایت می‌کردند، این تحریم‌های شورای امنیت را رعایت می‌کنند. چون تحریم‌های شورای امنیت از لحاظ تاثیر، ذیل تحریم‌های آمریکا قرار می‌گیرد. به همین دلیل، از لحاظ عملیاتی و اقتصادی تاثیر زیادی نمی‌گذارد. اما از لحاظ سیاسی، ایران به عنوان کشور برهم‌زننده صلح و امنیت شناخته می‌شود و از نظر غرب منزوی‌تر خواهد شد. اما از لحاظ امنیتی، این قطعنامه به خودی خود خطری برای ایران ندارد. چراکه ایران ذیل ماده ۴۱ فصل هفتم تحت تحریم قرار داشت و ماده ۴۲ مربوط به مجوز اقدام نظامی ا‌ست. تصویب ماده ۴۲ نیز نیازمند قطعنامه جدید است اما در هر صورت باید به این نکته توجه کرد که آمریکا و اسرائیل اصلاً توجهی به قطعنامه‌های شورای امنیت ندارند و اگر بخواهند اقدام نظامی انجام بدهند، این کار را خواهند کرد. بنابراین، پیش و پس از چکانده شدن ماشه احتمال اقدام نظامی وجود داشته و دارد.»

ابوالفتح در مورد اینکه روسیه و چین به عنوان اعضای دائم شورای امنیت تا چه حد به قطعنامه‌های این نهاد بی‌اعتنایی خواهند کرد، گفت: «کشورهای بزرگ منافع‌شان را در نظر می‌گیرند و اگر نخواهند – یعنی منافع‌شان اقتضا نکند – قطعنامه‌های شورای امنیت را هم نادیده می‌گیرند. همانطور که آمریکا قطعنامه‌های شورای امنیت درباره اسرائیل را نادیده می‌گیرد یا وتو می‌کند. همین امروز کره شمالی تحت تحریم شورای امنیت است. کیست که نداند کره شمالی از کمک‌های روسیه و چین و بهره‌مند است؟ راه برای دور زدن تحریم‌ها بسیار وجود دارد و این کشورها هم ممکن است که در موضع اعلامی خود، بگویند به قطعنامه‌ها احترام می‌گذاریم اما در عمل آن‌ها را اجرا نکنند.در حال حاضر موضوع نفت مطرح است و تحریم‌های نفتی در قطعنامه‌های شورای امنیت نیست.»

او در پاسخ به این سوال که «آیا فضای امروز با فضای دهه هشتاد که روسیه و چین نیز به قطعنامه‌های تحریمی ایران رای موافق می‌دادند، متفاوت شده است»، گفت: «قبل از برجام، تحریم‌های سازمان ملل وسیع‌تر از تحریم‌های آمریکا بود و آمریکایی‌ها هم خیلی مصمم در اجرای آن‌ها نبودند. تحریم‌های سازمان ملل در مرتبه‌ای بالاتر قرار می‌گرفت و دردسرهای بیشتری برای ایران داشت. به مرور زمان تحریم‌های آمریکا از لحاظ کمی و کیفی به نسبت تحریم‌های شورای امنیت پیشی گرفت. مثلاً در قطعنامه‌ها، لیست افراد و نهادهای مرتبط با برنامه موشکی و هسته‌ای ایران که تحت تحریم قرار گرفتند، به مراتب از فهرست تحریم‌های آمریکا کوتاه‌تر است. بنابراین، تحریم‌های اصلی، تحریم‌های آمریکاست. دنیا از آمریکا می‌ترسد نه از سازمان ملل. سازمان ملل ابزاری ندارد. آمریکاست که دفتر کنترل دارایی‌های خارجی آن (اوفک) می‌تواند دسترسی یک شرکت یا بانک به شبکه بانکی آمریکا و دلار را قطع یا آن را جریمه کند. بنابراین، تصویری که از فروپاشی اقتصادی پس از بازگشت قطعنامه‌های سازمان ملل ارائه می‌شود، با واقعیت تطابق ندارد.»

خلیج فارس:شورای امنیت سازمان ملل جمعه‌شب برای دومین بار در نشستی حساس درباره قطعنامه پیشنهادی روسیه و چین با هدف تعویق شش‌ماهه بازگشت تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران رأی‌گیری کرد؛ قطعنامه‌ای که مانند نشست اول، در نهایت با ۴ رأی موافق، ۹ رأی مخالف و ۲ رأی ممتنع تصویب نشد و عملا فرآیند فعال‌سازی سازوکار موسوم به «ماشه» را قطعی کرد.

به گزارش«خلیج فارس» به نقل از اعتماد، در حالی که تهران تلاش داشت با ارائه پیشنهادهایی، ازجمله فراهم کردن دسترسی «فوری» بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تأسیسات نطنز، حسن نیت و تعهدش به دیپلماسی را ثابت کرده و مسیر تصویب قطعنامه روسیه را هموار سازد، اما مخالفت اروپا مانع از شکل‌گیری توافق تازه شد. به ادعای رسانه‌های غربی، پیشنهاد تهران می‌توانست حتی قبل از برگزاری رأی‌گیری عملیاتی شود، اما بی‌اعتمادی عمیق میان طرفین اجازه نداد. بازگشت تحریم‌ها در شرایطی رقم خورد که سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان، ساعاتی پیش از جلسه شورای امنیت تأکید کرد که اقدام سه کشور اروپایی در فعال‌سازی اسنپ‌بک نه از مبنای حقوقی برخوردار است و نه از وجاهت سیاسی.

او همچنین هشدار داد که توافق تازه‌ای که میان تهران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در قاهره برای همکاری در شرایط جدید حاصل شده، در صورت اجرای مکانیزم ماشه از بین خواهد رفت. عراقچی یادآور شد که امریکا در سال ۲۰۱۸ با خروج یک‌جانبه از برجام قطعنامه ۲۲۳۱ را نقض کرد و اروپا نیز با تبعیت از تحریم‌های غیرقانونی واشنگتن، تعهدات خود را زیر پا گذاشت. با این همه هشدار وزرای خارجه ایران به غرب بالاخص تروییکای اروپایی بی‌نتیجه ماند، چرا که به ادعای گروهی از ناظران پرونده هسته‌ای ایران جنبه حقوقی‌اش را از دست داده و سرنوشت آن منوط به انگیزه‌های سیاسی بازیگرانی شده بود که از دیپلماسی می‌گفتند اما بدان پایبند نماندند.

از همین رو ایران در ساعات پایانی پیش از بازگشت قطعی تحریم‌ها، فراخوانی برای بازگشت سفرای خود از سه کشور اروپایی صادر کرد؛ اقدامی که به گفته ناظران نشان‌دهنده تصاعد بحران دیپلماتیک میان تهران و دولت‌های غربی است. از سوی دیگر، بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز اعلام کردند که بازرسی‌ها در ایران از سر گرفته شده و حتی پیش از بازگشت تحریم‌ها، بررسی دومین سایت هسته‌ای سالم ایران در جریان بوده است. تحلیلگران بر این باورند که باوجود تشدید تنش‌ها، مسیر همکاری‌های فنی میان تهران و نهاد پادمانی هنوز به‌طور کامل مسدود نشده است.

چرا که مسعود پزشکیان، رییس‌جمهور کشورمان، پیش از بازگشت از نیویورک، در گفت‌وگویی تصریح کرد که تهران قصد خروج از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان‌پی‌تی) را ندارد؛ پیامی که ناظران آن را بیش از هر چیز تلاشی برای جلوگیری از انزوای سیاسی و حقوقی ایران ارزیابی می‌کنند. در همین راستا، روزنامه «اعتماد»  با هدف ارزیابی سناریوهای پیش رو در عصر تحریم و پساماشه با محسن پاک‌آیین، سفیر اسبق ایران در باکو، و ابوالقاسم دلفی، سفیر پیشین ایران در پاریس، گفت‌وگو کرده است. پاک‌آیین در گفت‌وگوی اختصاصی خود با «اعتماد» ضمن اشاره به اینکه که باوجود فعال شدن اسنپ‌بک و بازگشت تحریم‌ها، ایران می‌تواند با دیپلماسی فعال، همکاری با شرکای بین‌المللی‌اش را ادامه بدهد، تاکید کرد: حفظ یکپارچگی و اجماع داخلی، اثر تحریم‌ها را کاهش خواهد داد و مسیر توسعه برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای و اقتصادی هموار خواهد شد. دلفی نیز در گفت‌وگو با «اعتماد» ضمن تاکید بر اینکه فعال‌سازی اسنپ‌بک و بازگشت تحریم‌ها برای ایران پیامدهای منفی دارد، همزمان بر این باور است که اما هنوز مسیر دیپلماسی باز است و فرصت برای مذاکره و به تأخیر انداختن یا تمدید تحریم‌ها وجود دارد.

مشروح این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید. 
ایران قادر است با تکیه بر دیپلماسی فعال و هم‌صدایی با چین، روسیه  و دیگر متحدانش آثار منفی تحریم‌ها  را  خنثی کند
محسن پاک‌آیین، سفیر اسبق ایران در باکو، در پاسخ به پرسش «اعتماد» درباره سناریوهای احتمالی در عصر پساماشه با اشاره به قطعی شدن مکانیزم اسنپ‌بک در شورای امنیت توضیح داد: واقعیت این است که این اقدام از منظر حقوق بین‌الملل پدیده‌ای استثنایی است و حتی با روح منشور سازمان ملل متناقض است. طبق منشور سازمان ملل، توافق میان قدرت‌های بزرگ باید با اجماع حاصل شود؛ اگر این اجماع برقرار بود، الزامی بودن قطعنامه‌ها برای سایر کشورها هم تضمین می‌شد. اما در شرایط فعلی، به‌ویژه با رد قطعنامه تمدید لغو تحریم‌های سازمان ملل علیه کشورمان که با مخالفت چین و روسیه مواجه شده است، قطعا این سند اعتبار کمی دارد و الزامی بودن اجرای آن برای دیگر کشورها تضعیف می‌شود.

پاک‌آیین ادامه داد: «با این حال، نه تنها درهای دیپلماسی برای ایران همچنان باز است، بلکه باید فعال‌تر هم باشد، البته نه صرفا با هدف تعامل با اروپا و امریکا. واقعیت این است که کم و کیف اجرای اسنپ‌بک ارتباط مستقیمی با تصمیم دیگر کشورهای جهان دارد.» پاک‌آیین همچنین تأکید کرد: ایران باید با شرکای خود مانند چین، روسیه، هند، کشورهای آسه‌آن و آفریقا ارتباطات دیپلماتیک فعال برقرار کرده تا از همراهی جامعه جهانی با محدودیت‌های حاصل از شش قطعنامه بازگشتی جلوگیری شود. او در ادامه تاکید کرد، بازگشت قطعنامه‌ها بیشتر جنبه نمادین دارد و کشورهای بزرگی مثل روسیه و چین به لحاظ عملی با غرب در ارتباط با محدودیت‌ها هم صدا نخواهند شد، چرا که اخیرا منافع ملی کشورها بر هر چیز دیگری ارجحیت دارد.

از همین رو اگر دیگر کشورها احساس کنند منافعشان در اجرای این قطعنامه‌ها علیه ایران تأمین نمی‌شود، تمکین نخواهند کرد. این دیپلمات پیشین کشورمان ادامه داد: نقش دیپلماسی می‌تواند از این پس فعال‌تر باشد و با دستگاه دیپلماسی کشورمان قادر است با ارائه طرح‌هایی تازه همراهی کشورهای جهان با قطعنامه‌های یادشده را متاثر کرده و مسیر را در راستای اهداف کشورمان تغییر بدهد.
از منظری دیگر، عقلانیت حکم می‌کرد که تا لحظات پایانی، فارغ از آگاهی از نیات امریکا و اروپا، دیپلماسی را ترک نکنیم و حتی تا دقیقه نود دیپلمات‌ها تحرکات خود را ادامه بدهند. پاک‌آیین درباره تحریم‌های امریکا و اروپا گفت: باید پذیرفت که تحریم‌های امریکا اثرگذارتر از تحریم‌های سازمان ملل هستند و محدود کردن برنامه‌های هسته‌ای ایران توسط شش قطعنامه قبلی بیشتر جنبه تسلیحاتی و هسته‌ای داشت. دیپلماسی باید همچنان در مسیر مقابله با این اقدامات فعال و مبتکرانه عمل کند. مثلا تهران باید از دو قطبی ایجاد شده در صف اعضای شورای امنیت نهایت بهره‌برداری را داشته باشد، چون قطعنامه‌های شش‌گانه بازگشتی در زمان خود با اجماع کامل تصویب شدند. اما اخیرا روسیه و چین بر اساس منافع خود و ارتباطات نزدیکی که با ایران دارند، در مقابل سه کشور دیگر ایستادند. ما هم باید از طریق دیپلماسی این وضعیت را حفظ کنیم و در مسیر منافع خودمان حرکت کنیم.

سفیر اسبق کشورمان در باکو درباره سناریوهای احتمالی واکنش ایران به بازگشت تحریم‌ها گفت: احتمالا یکی از سناریوهای عملی، عدم همکاری ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواهد بود. به گفته او، در تفاهمی که میان تهران و نهاد پادمانی به میزبانی قاهره برقرار شد، قرار بود همکاری ایران با آژانس در صورت فعال شدن مکانیسم ماشه پایان یابد. طبیعتا با بازگشت تحریم‌ها، اطلاعاتی از تاسیسات هسته‌ای کشور در اختیار این نهاد قرار نخواهیم داد و نظارت‌ها بر مکان‌های فعال صلح‌آمیز را نمی‌پذیریم. این موضوع از دید اروپا، امریکا و رژیم صهیونیستی که به‌شدت دنبال اطلاعات هسته‌ای ایران هستند، ناکامی محسوب خواهد شد، چرا که این اطلاعات برای اقدامات خصمانه علیه کشورمان استفاده می‌شد.

به گفته پاک‌آیین، با این همه، به نظر می‌رسد متضرران اصلی بازگشت تحریم‌ها اروپا و امریکا خواهند بود. در زمان تصویب برجام، ایران محدودیت غنی‌سازی تا ۳.۶۷ درصد را پذیرفت و اگر دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۸ از برجام خارج نشده بود، ایران غنی‌سازی ۶۰ درصدی را اجرایی نمی‌کرد.از منظری دیگر باید یادآور شد که اروپایی‌ها نیز به تعهدات‌شان عمل نکردند و غنی‌سازی به ۶۰ درصد رسید. بنابراین، وقتی طرف مقابل مواضعی خصمانه اتخاذ می‌کند، ایران بی‌اعتنا به آنها، در مسیر توسعه صنعتی و علمی با شتاب پیش رفته و می‌رود و از منظر تهران نگرانی‌های طرف مقابل ملاک تصمیم‌گیری نخواهد بود. پاک‌آیین درباره نقش روسیه و چین در دوران پساماشه نیز خاطرنشان کرد: همکاری روسیه و چین با ایران براساس منافع ملی خودشان است و نه صرفا دوستی با تهران. تا زمانی که منافع ملی آنها با حمایت از ایران گره خورده باشد، همراهی خواهند کرد. در دیپلماسی، دوستی و دشمنی معنا ندارد؛ فقط منافع ملی تعیین‌کننده است.

چین بزرگ‌ترین شریک اقتصادی ایران است و روسیه هم تقریبا همین وضعیت را دارد. برخی کشورها، از جمله هند، اخیرا واردات نفت از ایران را از سر گرفته‌اند و ایران ظرفیت‌های نفتی و تجاری بالایی دارد که نمی‌توان نادیده گرفت. این دیپلمات پیشین کشورمان در ادامه به «اعتماد» گفت: به همین دلیل معتقدم روس‌ها، چینی‌ها و برخی کشورهای دیگر که با ایران همکاری داشتند، کماکان مراودات خود با ایران را ادامه خواهند داد، شاید حتی در ابعادی وسیع‌تر. البته ممکن است به دلیل فشارهای سازمان ملل، اطلاع‌رسانی درباره همکاری‌ها محدود شود.

یکی از وظایف دیپلماسی و دیپلمات‌ها این است که منافعی برای کشورهای دیگر تعریف کنند تا آنها هم ترغیب شوند با ایران همکاری کنند. با این حال به دلیل بازگشت تحریم‌ها شرایط تجارت سخت‌تر خواهد شد، اما از این مرحله سخت هم عبور خواهیم کرد. مدیریت تحریم‌ها دشوار است اما غیرممکن نیست. پیش‌تر هم عبور کردیم، امروز هم عبور خواهیم کرد. پاک‌آیین در پایان خاطرنشان کرد: در نهایت، در مقطع فعلی، یکپارچگی میان سلایق مختلف داخلی که ارتباط مستقیم با انسجام ملی دارد، باید بیش از پیش تقویت شود. باید از ایجاد دو قطبی‌های کاذب و درگیری‌های لفظی میان جناح‌ها پرهیز شود. تلاش‌ها باید بر اتکا  به ظرفیت‌های درونی و حمایت از دیپلماسی فعال متمرکز باشد تا امید در میان مردم حفظ شود و همه بتوانند با  هم همکاری کنند تا از این مرحله حساس عبور کنیم .
بازگشت  تحریم‌ها به معنای  به بن‌بست رسیدن دیپلماسی  نیست

ابوالقاسم دلفی، سفیر پیشین کشورمان در پاریس، در پاسخ به پرسش «اعتماد» درباره رویکرد اروپا در عصر تحریم و پساماشه گفت: عدم پذیرش تمدید قطعنامه ۲۲۳۱ در شورای امنیت که به ابتکار چین و روسیه برای بار دوم رأی نیاورد، قابل پیش‌بینی بود و دقیقا با همان آرای نشست اول رد شد. اروپایی‌ها و به‌ویژه امریکایی‌ها به‌طور جدی دنبال فعال‌سازی مکانیسم اسنپ‌بک و بازگشت تحریم‌ها بودند، بنابراین پیش‌بینی عدم تصویب این قطعنامه کاملا قابل انتظار بود. دو عضو دائم شورای امنیت، یعنی روسیه و چین، احتمالا می‌دانستند که قطعنامه بار دیگر تصویب نخواهد شد.

به همین دلیل، به‌رغم تلاش‌های مضاعف دستگاه سیاست خارجی، بازگشت تحریم‌های سازمان ملل علیه کشورمان بسیار ناخوشایند بود. به باور دلفی موضوع دوم این است که اروپایی‌ها از مدت‌ها قبل، یعنی حدود یک یا دو ماه پیش، سه خواسته خود را مشخص کردند و اعلام کردند که در صورت تحقق این سه شرط، اسنپ‌بک را فعال نخواهند کرد. با این حال، ایران تا دقایق پایانی، تمام ابتکارها و پیشنهادهای خود را براساس خطوط قرمز کشورمان ارائه کرد اما مورد پذیرش طرف غربی قرار نگرفت. آمدن بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به ایران، که ساعاتی پیش از نشست شورای امنیت رسانه‌ای شد، پیش‌تر یکی از شروط اروپا بود. با این حال چنان‌که در جلسات شورای امنیت شاهد بودیم، نماینده فرانسه اساسا از این موضوع مطلع نبود که بازرسان آژانس به ایران آمده‌اند.

این دیپلمات پیشین کشورمان در ادامه خاطرنشان کرد: در همین راستا، تفاهمنامه قاهره که میان آقای عراقچی و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، امضا شد، باید سریع‌تر اجرا می‌شد. تفاهمنامه‌ای که به تأیید دو طرف و شورای عالی امنیت ملی کشورمان رسید، می‌توانست مبنای مناسبی برای همکاری باشد. اگر بازرسان آژانس یک هفته زودتر به تهران آمده بودند و بررسی‌های خود را انجام می‌دادند، شاید شرایط کاملا متفاوت بود.

این دیپلمات پیشین در ادامه خاطرنشان کرد همکاری با آژانس، یکی از خواسته‌های اروپا و امریکا بود که دیر محقق شد، چرا که اروپایی‌ها با فعال‌سازی مکانیسم ماشه به دنبال افزایش فشار و گرفتن امتیازات بیشتر بودند. سفیر اسبق کشورمان در پاریس همچنین تاکید کرد: اکنون هم با وجود شرایط دشوار، هنوز امکان استفاده از دیپلماسی وجود دارد. اگرچه تحریم‌های سازمان ملل بازگشته است، این به معنای بسته شدن کامل درها به‌روی ایران نیست. اروپایی‌ها همچنان به گفت‌وگو و مذاکره علاقه‌مند هستند و این فرصت می‌تواند زمینه‌ای برای تمدید قطعنامه ۲۲۳۱ و برجام فراهم کند، البته مشروط بر اینکه ایران بتواند مطالبات طرف‌های اروپایی را که در چارچوب توانایی‌های کشور قابل اجرا هستند، برآورده کند.

دلفی در ادامه گفت‌وگویش خاطرنشان کرد: نباید در شرایط دشوار اقتصادی، وارد لجبازی با اروپا شویم یا تمام تقصیرات را بر دوش آنها بگذاریم. اروپا نیز به دلیل بحران اوکراین در شرایط سختی به سر می‌برد و می‌خواهد مشکلات خود با ایران را حداقل موقتا مسکوت بگذارد تا به موضوعات مهم‌تر خود بپردازد. به گفته این دیپلمات پیشین، این فرصت هنوز وجود دارد، مشروط بر اینکه با عقلانیت و در راستای منافع ملی، و با دوری از تنش و تحریم بیشتر، روابط خود با اروپا را بازتعریف کنیم. در این صورت، می‌توان در ماه‌های پیش‌رو مذاکراتی آغاز کرد تا بازگشت قطعی تحریم‌ها به تعویق بیفتد و از مسیر دیپلماسی، آن را متوقف یا تمدید کرد. مقامات فرانسه و مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز اعلام کرده‌اند که مسیر دیپلماسی همچنان باز است.

دلفی گفت: فعال‌سازی اسنپ‌بک و بازگشت تحریم‌های تعلیق‌شده بر اساس برجام برای ایران پیامدهای مناسبی در سطح بین‌المللی نخواهد داشت و کشور را در شرایط دشواری قرار خواهد داد. این وضعیت دیپلماسی را متوقف نمی‌کند اما مذاکرات را پیچیده‌تر خواهد کرد. با این حال نباید تصور کرد که اگر اسنپ‌بک به‌طور کامل فعال شود، دیگر هیچ راهی برای مذاکره و تمدید باقی  نمانده است.

خلیج فارس:وزیر امور خارجه با ارسال نامه‌ای به دبیرکل سازمان ملل متحد غیرقانونی بودن اقدام سه کشور اروپایی و آمریکا در بازگرداندن قطعنامه‌های لغو شده شورای امنیت علیه ایران را یادآور شد.

به گزارش«خلیج فارس» به نقل از ایسنا، متن نامه سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد در مورد غیرقانونی بودن اقدام سه کشور اروپایی و آمریکا در بازگرداندن قطعنامه‌های لغوشده شورای امنیت علیه ایران به شرح زیر است:

جناب آقای آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد

جناب آقای سانگ جین کیم، رئیس شورای امنیت

بسم الله الرحمن الرحیم

مکاتبه حاضر با موضوع تحرکات اخیر فرانسه، انگلیس و آمریکا برای حفظ موضوع برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران در دستور کار شورای امنیت از طریق تلاش برای احیای قطعنامه‌هایی که بر اساس قطعنامه شماره ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) خاتمه یافته‌اند، ارسال می‌شود.

در این خصوص، مایلم موضع اصولی جمهوری اسلامی ایران را به شرح زیر مجدداً یادآور شوم:

همان‌طور که در مکاتبات پیشین توضیح داده‌ام، اعلان سه کشور اروپایی برای آغاز فرآیند سازوکار موسوم به پس‌گشت از لحاظ حقوقی و رویه‌ای معیوب بوده و لذا کان‌لم‌یکن می‌باشد. این اقدام از سوی سه کشور مزبور در حالی انجام شده که خود آنان از ایفای تعهداتشان سر باز زده، از پایبندی نسبت به سازوکار حل‌وفصل اختلافات در برجام امتناع ورزیده، به‌طور مستمر قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) را با مطالبه ترتیباتی فراتر از دامنه آن تضعیف نموده و حتی از حملات نظامی علیه تأسیسات صلح‌آمیز تحت پادمان آژانس در ایران حمایت کرده‌اند. استناد آنان به سازوکار موسوم به پس‌گشت، سوء‌استفاده آشکار از یک روند می‌باشد.

اقدام برای احیای قطعنامه‌های خاتمه‌یافته نه‌تنها از لحاظ حقوقی بی‌اساس است، بلکه از منظر سیاسی و اخلاقی نیز توجیه‌ناپذیر است. موضوعات مربوط به برنامه هسته‌ای ایران پیشتر از طریق برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ حل‌وفصل شده است. علاوه بر این، اقدامات نظامی غیرقانونی رژیم اسرائیل و آمریکا علیه تأسیسات هسته‌ای ایران اوضاع را به‌طور اساسی دگرگون ساخته و قطعنامه‌های خاتمه‌یافته را منسوخ و بی‌ارتباط با واقعیات موجود نموده است.

بند عملیاتی ۱۱ قطعنامه ۲۲۳۱ تصریح می‌کند که شورای امنیت باید «دیدگاه‌های کشورهای ذی‌ربط را مدنظر قرار دهد». مایه تأسف است که علی‌رغم مواضع روشن سایر اعضای برجام، مشخصاً ایران، چین و فدراسیون روسیه، رئیس شورا پیش‌نویس قطعنامه را به رأی گذاشت. همان‌طور که در نامه مشترک وزرای امور خارجه چین، ایران و روسیه مورخ ۲۸ اوت ۲۰۲۵ تأکید شد، شورای امنیت نمی‌تواند بر مبنای ابلاغیه معیوب سه کشور اروپایی اقدام نماید. هرگونه اقدام که برخلاف یا در تعارض با قطعنامه ۲۲۳۱ باشد، نمی‌تواند تعهدات حقوقی برای کشورهای عضو سازمان ملل متحد ایجاد نماید.

علاوه بر این، در خصوص رأی‌گیری در مورد پیش‌نویس قطعنامه ارائه‌شده از سوی جمهوری کره، دو عضو دائم شورای امنیت یعنی چین و روسیه، به همراه الجزایر و پاکستان صراحتاً اعلام کردند که قطعنامه‌های تحریم‌ی منسوخ بوده و باید ملغی باقی بمانند. خودداری رئیس شورا، جمهوری کره، وگویان از رأی مثبت به آن قطعنامه نیز بیش از پیش‌عدم مشروعیت آن پیش‌نویس را برجسته ساخت.

شکست این پیش‌نویس تأیید کرد که هیچ کشوری ملزم به اجرای محدودیت‌های پیشین نمی‌باشد. طبق حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد، روندهای نامعتبر یا فاقد اجماع در شورا نمی‌توانند ایجاد تعهد کنند.

نتیجه رأی‌گیری مورخ ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۵ در خصوص پیش‌نویس قطعنامه روسیه و چین به‌منظور تمدید فنی قطعنامه ۲۲۳۱ بار دیگر نشان داد که شورای امنیت دچار تفرقه بوده و فاقد اجماع در خصوص بازگرداندن تحریم‌ها علیه ایران است. این وضعیت یادآور همان وضعیت اکتبر ۲۰۲۰ است؛ زمانی که ایالات متحده آمریکا به‌طور غیرقانونی در پی آغاز فرآیند سازوکار موسوم به پس‌گشت برآمد. در آن زمان، رئیس شورا در نامه مورخ ۲۵ اوت ۲۰۲۰ صراحتاً اعلام کرد که شورا در موقعیت اقدام در این خصوص قرار ندارد. متعاقباً، در نامه مورخ ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۰، سیزده عضو تأیید کردند که نامه آمریکا به‌منزله ابلاغیه آغاز فرآیند سازوکار موسوم به پس‌گشت ذیل بند ۱۱ قطعنامه ۲۲۳۱ محسوب نمی‌گردد فلذا هیچ روند خودکاری فعال نشده است. در اکتبر ۲۰۲۰، دبیرکل و دبیرخانه سازمان ملل نیز با استناد به اختلاف نظر موجود و فقدان اجماع در شورا، از اجرای سازوکار تحریم‌ها یا احیای آن خودداری ورزیدند.

بدین‌ترتیب و با عنایت به مراتب فوق و همان‌طور که در اظهاراتم در جلسه شورای امنیت در روز ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۵ به‌صراحت بیان کردم، موارد زیر را اعلام می‌نمایم:

– سه کشور اروپایی با نقض تعهدات خود ذیل برجام و قطعنامه ۲۲۳۱، هرگونه صلاحیتی برای استناد به «نقض اساسی» را از دست داده‌اند. استناد آنان به سازوکار موسوم به پس‌گشت صرفاً سوء‌استفاده آشکار از فرآیند پیش‌بینی‌شده در برجام است.

– پیش‌نویس قطعنامه ارائه‌شده از سوی رئیس شورا در تاریخ ۱۹ سپتامبر جهت رأی‌گیری، الزامات قطعنامه ۲۲۳۱ را برآورده نساخته و نمی‌تواند تحریم‌هایی را که پیش‌تر خاتمه یافته‌اند احیا نماید.

– تحرکات سه کشور اروپایی و آمریکا برای احیای تحریم‌های خاتمه‌یافته کان‌لم‌یکن و بی‌اعتبار است.

– قطعنامه ۲۲۳۱ طبق توافق باید منقضی گردد. کلیه محدودیت‌های مرتبط با موضوع هسته‌ای ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ به‌طور دائم پایان خواهند یافت. جمهوری اسلامی ایران هیچ تلاشی برای تمدید، احیا یا اجرای آن‌ها پس از این تاریخ را به‌رسمیت نخواهد شناخت.

بر این اساس، جمهوری اسلامی ایران قاطعانه بازگرداندن قطعنامه‌های خاتمه‌یافته ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) را مردود می‌داند؛ نه ایران و نه هیچ عضو سازمان ملل متحد الزامی به تبعیت از چنین اقدامات غیرقانونی ندارند.

جناب آقای دبیر کل،

با ابتنای بر حس مسئولیت‌پذیری شما انتظار داریم اطمینان حاصل شود که برخی دولت‌های غربی که خارج از چهارچوب قانون و با انگیزه‌های تنگ‌نظرانه سیاسی عمل می‌کنند، نتوانند با سوءاستفاده از دبیرخانه در جهت واردکردن فشار سیاسی علیه ایران اقدام کنند. چنین سوءاستفاده‌ای اعتبار و بی‌طرفی سازمان ملل را تضعیف کرده و اقتدار شورای امنیت را تضعیف می‌کند.

از این‌رو، از جنابعالی می‌خواهیم مانع از هرگونه تلاش برای احیای سازوکارهای تحریمی، از جمله کمیته تحریم‌ها و هیئت کارشناسان، شوید. هیچ بخشی از منابع سازمان ملل نباید به چنین اقدامات غیرقانونی اختصاص یابد یا در حمایت از آن‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

جمهوری اسلامی ایران همواره آمادگی خود را برای دیپلماسی با هدف دستیابی به راه‌حل منصفانه، متوازن و پایدار نشان داده است. متأسفانه، سه کشور اروپایی و ایالات متحده با این تصور نادرست که ایران در برابر فشار و ارعاب تسلیم خواهد شد، مسیر تقابل را برگزیده‌اند. تاریخ، نادرستی این تصور را ثابت کرده است و بار دیگر نیز چنین خواهد شد.

جمهوری اسلامی ایران قاطعانه به دفاع از حقوق و منافع حاکمیتی خود ادامه خواهد داد. هرگونه تلاش برای آسیب‌رساندن به ایران با پاسخ‌های مقتضی مواجه خواهد شد و مسئولیت کامل آن بر عهده کسانی خواهد بود که تقابل و فشار را بر همکاری ترجیح داده‌اند.

موجب امتنان خواهد بود چنانچه مکاتبه حاضر به‌عنوان سند مجمع عمومی و شورای امنیت سازمان ملل متحد توزیع گردد.

با احترام

سید عباس عراقچی

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران

خلیج فارس:دادستانی تهران هشدار می‌دهد با توجه به شرایط کشور در بازه زمانی حاضر رسانه‌ها در انتشار اخبار دقت کافی و لازم را داشته باشند و اجازه ندهند خروجی آنها به محل برهم‌زدن امنیت روانی آحاد جامعه تبدیل شود.

به گزارش«خلیج فارس» به نقل از خبرگزاری میزان؛پس از اقدام یکجانبه اعضای اروپایی برجام در اعمال غیرقانونی مکانیسم ماشه، برخی سایت‌ها و کانال‌های تلگرامی با انتشار اخباری امنیت روانی جامعه را برهم زدند.

با انتشار این خبر که از سوی برخی رسانه‌ها منتشر شد، دادستانی تهران ضمن رصد فضای مجازی برای منتشر کنندگان ادعای مورد اشاره پرونده قضایی تشکیل داد.

با توجه به جو روانی ایجاد شده پس‌از اقدام غیرقانونی اعمال مکانیسم ماشه از سوی کشور‌های اروپایی عضو برجام برخی کانا‌ل‌ها و سایت‌های خبری با فاصله بسیار اندک از رای گیری در شورای امنیت سازمان ملل اقدام به تولید محتوای حساسیت برانگیز در‌مورد افزایش قیمت‌ها کردند. با وجود لزوم حفظ آرامش مردم و امنیت روانی جامعه، اما رسانه‌های مورد اشاره به صورت هماهنگ اخباری مخل امنیت روانی را در خروجی خود منتشر کردند که بلافاصله مورد بازنشر و تشویق رسانه‌های ضد ایرانی قرار گرفت.

دادستانی تهران هشدار می‌دهد با توجه به شرایط کشور در بازه زمانی حاضر رسانه‌ها در انتشار اخبار دقت کافی و لازم را داشته باشند و اجازه ندهند خروجی آنها به محل برهم‌زدن امنیت روانی آحاد جامعه تبدیل شود.

در صورت بروز هرگونه تخلف از سوی رسانه‌ها برخورد مقتضی صورت خواهد گرفت.

خلیج فارس:نمایندگان مجلس در واکنش به فعال‌شدن مکانیسم ماشه تاکید کردند که ملت ایران کمر دشمنان خود را خواهد شکست؛ اکنون چاره‌ای جز قوی‌ شدن نداریم.

به گزارش«خلیج فارس» به نقل از ایسنا؛شب گذشته اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد قطعنامه پیشنهادی روسیه و چین برای تمدید قطعنامه ۲۲۳۱ و تعویق ۶ ماهه بازگشت تحریم‌های ایران را رد کردند.

سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه پس از نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد، گفت: موضع ایران درباره اسنپ‌بک روشن است؛ این اقدام غیرقانونی، بی‌اعتبار و فاقد وجاهت است. حملات نظامی شکست خورده‌اند. اسنپ‌بک نیز شکست خواهد خورد. تنها راه‌حل، گفت‌وگوست. برجام این را ثابت کرده است. ایران هرگز در برابر فشار سر خم نخواهد کرد. ما تنها به احترام پاسخ می‌دهیم. انتخاب روشن است، تشدید تنش یا دیپلماسی. مسئولیت بر عهده کسانی است که تعهدات خود را نقض کرده و حقوق بین‌الملل را تضعیف کرده‌اند.

همچنین در پی اقدام غیرمسئولانه سه کشور اروپایی در سواستفاده از سازوکار حل اختلاف برجام برای بازگرداندن قطعنامه‌های لغوشده شورای امنیت سازمان ملل، سفرای جمهوری اسلامی ایران در آلمان، فرانسه و انگلیس برای مشورت به تهران فراخوانده شدند.

تعدادی از نمایندگان مجلس در صفحات شخصی خود در شبکه اجتماعی ایکس به این تحولات و فعال شدن مکانیسم ماشه،‌ واکنش نشان دادند که در ادامه می‌خوانید.

ابراهیم رضایی سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی:

« اسنپ بک فعال شد، دلواپسان سال‌ها قبل پیش‌بینی کرده بودند. منهای تاثیر روانی، تحریم‌های شورای امنیت چیز جدیدی به تحریم‌های حداکثری فعلی اضافه نمی‌کند، بانیان و حامیان برجام مردم را هراسان نکنند.»

روح‌الله نجابت عضو هیات رئیسه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی:

«ما برای توقف مکانیسم ماشه سخاوتمندانه عمل کردیم؛ از توافق قاهره تا ارائه پیشنهادات متنوع.

از ابتدا روشن بود که آنها از چنین ابزاری، صرف‌نظر نخواهند کرد اما ۱۰ سال زمان لازم بود تا خوش‌باوران به آمریکا و اروپا؛ نتیجه اعتمادشان را تجربه کنند. اکنون چاره‌ای جز قوی شدن نداریم.»

مالک شریعتی عضو کمیسیون انرژی:

« وقت تدبیر؛ از آقای عراقچی متشکرم. گرچه با تمدید اسنپ بک مخالف بود، در چارچوب سیاست‌های نظام تلاش بسیاری کرد.

تصمیم غرب برای تقابل صددرصد با ایران، ۲۳خرداد وسط مذاکره و داخل برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ گرفته شد نه ۴مهر.

بالاخره ماشه پُرصدا چکانده و تمام شد. بد است؟ حتما، ولی تمدید بدتر بود.»

بهروز محبی‌ نجم‌آبادی عضو کمیسیون برنامه و بودجه:

« مکانیسم ماشه فعال شد. در این تهدید فرصتی است که تا کنون سابقه نداشته است. همیشه رفتار غربی ها مبتنی بر زیاده خواهی و رفتارهای ناشایست و قلدرمابانه بوده است. ملت ایران کمر دشمنان خود را خواهد شکست.

پیمان‌های گسترده با چین و روسیه و هند و آمریکای لاتین باید از فردا کلید بخورد.»

محسن زنگنه عضو کمیسیون برنامه و بودجه:

« ضمن سپاس از همه اقدامات دستگاه دیپلماسی و شورای امنیت ملی کشور؛ به حول و قوه الهی ۲۸ سپتامبر (۶ مهر) به روز ملی  قطع کامل امید از آمریکا و غرب تبدیل و سرآغاز تحول اقتصادی با تکیه بر ظرفیت‌های درونی و تعمیق پیوندهای اقتصادی با کشورهای شرق، همسایه و دوست خواهد شد.»

فاطمه محمدبیگی عضو کمیسیون بهداشت و درمان:

« ایران حق و صداقت و دوستی را به جهانیان نشان داد. اما آمریکا و غرب و اذناب ترسویش در خلف وعده و دروغ گویی و فریب و ترور به روسیاهان تاریخ پیوستند. حسبنا الله  نعم المولی و نعم النصیر»