گمرک بوشهر از رکود دستاورد ساخت!

داود علیزاده

ناظر گمرکات استان و مدیرکل گمرک بوشهر در شرایطی از رشد ۶۰ درصدی درآمد ریالی گمرکات خبر داده که بررسی آمارهای رسمی نشان می‌دهد در سال‌ جاری رشد صادرات متوقف و واردات روندی کاهشی به خود گرفته است.

به استناد اظهارات علی سلیمانی، مدیرکل گمرک بوشهر، در هشت ماهه سالجاری ۲۲ میلیون تن کالا به ارزش ۸ میلیارد دلار صادر و ۵۰۰ هزار تن کالا به ارزش ۱.۵ میلیارد دلار وارد کشور شده است؛ ارقامی که از ثبات صادرات و کاهش حدود ۱۲ درصدی واردات حکایت دارد.

همچنین وی درآمد گمرکات استان را در هشت‌ماهه امسال ۲۰ هزار و ۶۴۵ میلیارد تومان اعلام و تأکید کرده که این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۶۰ درصد رشد داشته است.

باید توجه داشت که افزایش درآمد ریالی گمرکات استان بوشهر که در خبرها از آن به‌عنوان «دستاورد» یاد می‌شود، همه واقعیت نیست. این رشد در واقع ناشی از اثر تورمی و ارزی بر درآمد اسمی است و به معنای بهبود واقعی عملکرد یا توسعه تجارت نیست.

کاهش قدرت ریال در برابر ارزهای خارجی، به‌ویژه دلار و درهم، از عوامل اصلی افزایش درآمد گمرکی در بوشهر است، زیرا حقوق و عوارض گمرکی بر پایه ارزش دلاری کالاها محاسبه می‌شود. افت ارزش ریال باعث می‌شود همان حجم از کالا با رقم ریالی بیشتری در سامانه گمرکی ثبت گردد. در نتیجه، حتی اگر میزان صادرات و واردات تغییر محسوسی نداشته باشد، درآمد ریالی گمرک افزایش می‌یابد.

۸۰ درصد ارزش صادرات استان، محصولات پتروشیمی است

از سوی دیگر، گزارش اخیر مدیرکل گمرک بوشهر نشان می‌دهد بیش از ۸۰ درصد ارزش صادرات استان همچنان به محصولات پتروشیمی و میعانات گازی اختصاص دارد. این وابستگی طولانی‌مدت اگرچه در کوتاه‌مدت درآمدزا است، اما خطرناک برای آینده محسوب می‌شود.

وابستگی شدید به بازار جهانی انرژی، تحریم‌ها و نوسانات سیاستی منطقه می‌تواند تجارت استان را آسیب‌پذیر کند. این وضعیت همچنین بیانگر سهم اندک صنایع پایین‌دستی و تولیدکنندگان کوچک در ساختار صادرات استان است؛ صنایعی که اگر حمایت شوند، می‌توانند با ایجاد ارزش افزوده، اشتغال پایدار و رشد متوازن اقتصادی، مسیر بوشهر را از خام‌فروشی به توسعه واقعی تغییر دهند.

منبع: بامدادجنوب