دلو به میدان آمد…

امید زاهد | کارشناس پژوهشی بنیاد ایران شناسی شعبه بوشهر

زنده یاد محمدعلی درویشی، «دِلو»، از همان انسان‌هایی بود که نامش با فوتبال، جوانمردی و فرهنگ بوشهر گره خورده است. دلو، متولد دوم اسفند ۱۳۱۴ در محله بهبهانی بندر بوشهر، از دل زمین‌های خاکی برخاست و عشق به فوتبال را آموخت. با پیراهن ایرانجوان بوشهر سال‌ها در میدان درخشید. وفاداری بی‌پایانش به ایرانجوان و مردمی بودنش از او بعدها اسطوره‌ای ساخت فراموش ناشدنی!

استعداد، غیرت و تعصب او نسبت به پیراهن ایرانجوان باعث شد سال‌ها در ترکیب این تیم به میدان برود. هرچند مدتی کوتاه به دعوت چهره‌های سرشناس فوتبال بوشهر، از جمله زنگویی، پوربهی، رزمی و گرانبها، به تیم شاهین پیوست، اما عشق عمیقش به ایرانجوان او را دوباره به خانه همیشگی‌اش بازگرداند. او تا ۳۷ سالگی در میدان فوتبال جنگید و همواره فوتبال را عرصه رفاقت، اخلاق و جوانمردی می‌دانست.

پس از پایان دوران بازیگری، سکوهای ورزشگاه خانه همیشگی او شد. صدای گرم او بخشی از هویت فوتبال بوشهر را تشکیل می‌داد؛ «مرد میدان است، یا علی مدد حب خوبان است، یا علی مدد شیر میدان است، یا علی مدد».
محمدعلی درویشی در سال ۱۳۵۹ به زیارت خانه خدا مشرف شد. این سفر معنوی، نقطه عطفی در زندگی او بود و روحیه معنوی و فروتنی او را بیش از پیش آشکار ساخت. کسانی که پس از بازگشت به دیدارش رفتند، از تحول روحی و معنوی او سخن گفته‌اند؛ مردی که بیش از گذشته خدمت به مردم، احترام به دیگران و اخلاق نیکو را سرلوحه زندگی خود قرار داده بود.

در فرهنگ مردم بوشهر، «دِلو» تنها یک لقب نیست. زنده‌یاد دکتر حمیدی در فرهنگنامه بوشهر می‌نویسد که دلو به انسان دلیر، نترس و باجرأت گفته می‌شود. بی‌تردید این معنا، شایسته‌ترین توصیف برای محمدعلی درویشی بود؛ مردی که شجاعت را با اخلاق، غیرت را با مهربانی و قدرت را با فروتنی درآمیخته بود.

او از نسل داش مشتی‌ها و جوانمردان اصیل بوشهر بود؛ نسلی که دفاع از مظلوم، احترام به مردم و دستگیری از نیازمندان را وظیفه خود می‌دانست. در روزگاری که مرام و معرفت، سرمایه اجتماعی محله‌ها بود، در کنار بزرگانی چون محمدصادق پورصباغ، عباس عیوقی، حبیب ابراهیم‌زاده و دیگر جوانمردان شهر، هرگاه ظلمی بر کسی می‌رفت یا حقی پایمال می‌شد، بی‌درنگ برای دفاع از مظلوم به میدان می‌آمد. شجاعت او همراه با ادب، انصاف و احترام بود و همین ویژگی‌ها سبب شد در میان مردم، از احترام ویژه‌ای برخوردار شود.

همواره نوجوانان را تشویق می‌کرد. جوانان را با واژه «مَرد» خطاب می‌کرد تا عزت‌نفس و مسئولیت‌پذیری را در آنان تقویت کند. یکی از جلوه‌های ماندگار مسئولیت اجتماعی او به ماجرای ساخت شهرک چهارصد دستگاه در محدوده کوی شکری بازمی‌گردد. در آن زمان، عبور ماشین‌آلات سنگین از میان قبرستان شکری موجب تخریب شماری از قبور، از جمله مزار برادر دلو، شد. او با همکاری مردم محله و شهر، پیشگام دیوارکشی و حفاظت از قبرستان شد تا از تخریب بیشتر جلوگیری شود. این اقدام، نمونه‌ای از حس مسئولیت و دلبستگی او به هویت مردم شهر بود. دیواری که همچنان به دور قبرستان صد ساله بوشهر ایستاده است(1405).

در آذرماه 1403، با حضور پیشکسوتان باشگاه ایرانجوان و اعضای کمیته هنری ورزشی بنیاد رشد و اندیشه سازندگی استان بوشهر، از دهه‌ها خدمات ورزشی و اجتماعی محمدعلی درویشی تجلیل شد. در آن آیین، او به‌عنوان یکی از سرمایه‌های ارزشمند ورزش بوشهر معرفی شد. در سال‌های پایانی عمر نیز، با وجود کهولت سن، همچنان در ورزشگاه حضور می‌یافت و با همان شور همیشگی تیم محبوبش را همراهی می‌کرد. در این سال‌ها، فرزندش سعید درویشی، بازیکن و کاپیتان پیشین ایرانجوان، همواره در کنار پدر بود و با احترام و محبت مثال‌زدنی از او مراقبت می‌کرد.

سرانجام دلو این چهره محبوب مردمی، در ۲۰ تیرماه ۱۴۰۵ در زادگاهش بندر بوشهر، دیده از جهان فروبست و پیکرش 22 تیرماه در قطعه نام‌آوران و هنرمندان بهشت صادق بوشهر آرام گرفت. در جایی که سال‌ها پیش، وقتی حرمت قبرستان شکری (بهشت صادق) شکسته شد، پیش‌قدم شد، مردم را همراه کرد و دیوار اطراف بهشت صادق را بنا نهاد. و امروز خودش در همان آرامش، پشت همان دیوارها، برای همیشه جهان فانی را وداع گفت و به دیار باقی شتافت.

دلو درویشی به ما آموخت، بزرگ‌ترین یادگار یک انسان، نه سنگ و نه بنا، بلکه مرام و انسانیت است. مردی که در عمل نشان داد بزرگ‌ترین افتخار، نه قهرمانی در میدان فوتبال، بلکه قهرمانی در دل‌های مردم است.

منبع نوشتاری: فرهنگنامه بوشهر(دکتر حمیدی) دروازه بوشهر (غلامرضا شریفی‌خواه)، یادداشت‌ حسین شادکامی در گروه دوستداران بوشهر (نسیم جنوب)